opgave 1Tekst 1 Jupiter vertelt Venus over de nakomelingen van Aeneas
Regel 257 metu
11pBeschrijf in eigen woorden waarvoor Venus bang is. Baseer je antwoord
op het vervolg (t/m regel 260 vertit).
Regel 263-264 bellum t/m ponet
Aeneas zal andere volken overwinnen en hij zal beschaving brengen. Uit
de woorden van Jupiter in het tekstgedeelte Quin t/m placitum (regel
279-283) kan opgemaakt worden dat de Romeinen dit later ook zullen
doen.
21pCiteer uit het tekstgedeelte Quin t/m placitum (regel 279-283) het
Latijnse tekstelement dat verwijst naar de Romeinen als overwinnaars.
31pCiteer uit het tekstgedeelte Quin t/m placitum (regel 279-283) het
Latijnse tekstelement dat verwijst naar de Romeinen als brengers van
beschaving.
Regel 261-266 Hic t/m subactis
In dit tekstgedeelte komt tweemaal het stilistisch begrip personificatie
voor.
42pCiteer de twee desbetreffende Latijnse zelfstandige naamwoorden.
Regel 279 imperium sine fine
Van de bepaling sine fine zijn twee verschillende interpretaties mogelijk.
51pBeschrijf in eigen woorden deze twee verschillende interpretaties. Baseer
je antwoord op het tekstgedeelte His t/m togatam (regel 278-282).
Regel 279-280 aspera t/m fatigat
In het begin van de Aeneis (niet in dit examen afgedrukt) geeft Vergilius
enkele mythologische verklaringen voor deze houding van Juno.
62pNoteer twee van deze verklaringen.
Regel 281 consilia in melius referet, mecumque fovebit
71pSchrijf regel 281 over en scandeer deze regel.
Regel 286 Caesar
Wat over deze Caesar wordt verteld in het tekstgedeelte Nascetur t/m
votis (regel 286-290), vertoont overeenkomsten met wat over Aeneas
wordt verteld in het tekstgedeelte Parce t/m ponet (regel 257-264).
82pNoteer in eigen woorden twee van deze overeenkomsten. Baseer je
antwoord op het tekstgedeelte Nascetur t/m votis (regel 286-290) en het
tekstgedeelte Parce t/m ponet (regel 257-264).
Regel 286-287 Nascetur t/m astris
Dit tekstgedeelte wordt door M. d'Hane-Scheltema als volgt vertaald:
Eens ook spruit een Trojaan uit dat beroemd verleden voort:
Caesar, wiens heerschappij de Oceaan, wiens roem de sterren
bereikt.
In de vertaling is de grammaticale structuur van het Latijn niet geheel
overgenomen.
91pLeg dit uit met betrekking tot imperium (regel 287). Ga in je antwoord in op
zowel het Latijn als de weergave van imperium in de vertaling.
101pNoteer het grammaticale gegeven uit het Latijn waarop in de vertaling het
woord 'Eens' is gebaseerd.
Regel 292 Remo cum fratre Quirinus
111pCiteer uit het tekstgedeelte Hic t/m dicet (regel 272-277) het Latijnse
tekstelement dat inhoudelijk overeenkomt met Remo cum fratre
Quirinus.
Regel 292-293 Remo t/m dabunt
121pLeg uit dat dit een goed voorbeeld is van datgene wat beschreven wordt
in het tekstgedeelte Aspera t/m bellis (regel 291). Ga in je antwoord in op
zowel het tekstgedeelte Aspera t/m bellis (regel 291) als op het
tekstelement Remo cum fratre Quirinus (regel 292).
Regel 292-296 cana t/m cruento
In dit tekstgedeelte komt tweemaal het stilistisch begrip hypallage voor.
131pCiteer van een van deze twee gevallen het desbetreffende Latijnse woord
en licht je antwoord toe.
opgave 2Tekst 2 Afbeelding 1
Regel 840 zijn voorouders in Troje wreken
141pLeg uit op grond waarvan Vergilius hier het woord voorouders gebruikt
en vanwege welke gebeurtenis zij gewroken zullen worden. Baseer je
antwoord op de achtergronden bij de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.
Regel 842-843 de beide t/m Libye
151pNoteer de benaming van de oorlogen die in dit tekstgedeelte bedoeld
worden. Baseer je antwoord op de achtergronden bij de teksten die je
voor dit examen gelezen hebt.
Regel 836-846 Hij t/m redt
De Romeinse geschiedenis kan in drie periodes verdeeld worden op basis
van de staatsvorm.
161pNoteer wat de staatsvorm was tijdens de gebeurtenissen die beschreven
worden in het tekstgedeelte Hij t/m redt (regel 836-846).
Regel 851 tu
171pCiteer uit het voorafgaande (vanaf regel 847 Excudent) het Latijnse
woord dat een tegenstelling vormt met tu.
Regel 836-853 Hij t/m superbos
De Romeinse dichter Horatius schrijft over het contact tussen Grieken en
Romeinen:
Het overwonnen Griekenland won van de ruwe winnaar en bracht
beschaving in het boerse Latium.
Wat Horatius hier beschrijft, komt ook aan de orde in het tekstgedeelte Hij
t/m superbos (regel 836-853).
181pNoteer uit het tekstgedeelte Hij t/m superbos (regel 836-853) de
regelnummers die op de plaats van de puntjes moeten staan:
De inhoud van het tekstelement ‘Het overwonnen Griekenland’ komt aan
de orde vanaf regel.... t/m regel.....
191pNoteer uit het tekstgedeelte Hij t/m superbos (regel 836-853) de
regelnummers die op de plaats van de puntjes moeten staan:
Wat bedoeld wordt met ‘beschaving’ in het citaat van Horatius komt aan
de orde vanaf regel.... t/m regel.....
Regel 851-853 tu t/m superbos
201pVind jij dat Aeneas zich in het vervolg van de Aeneis heeft gedragen op
de manier die Anchises hier beschrijft? Ondersteun je antwoord door een
gebeurtenis uit de Aeneis te noteren.
Regel 855 Marcellus
Deze persoon heeft een naamgenoot van wie Anchises een beschrijving
van ruim twintig regels geeft in het gedeelte dat volgt op tekst 2 (niet in dit
examen afgedrukt).
211pLeg uit dat het begrijpelijk is dat Vergilius Anchises een zo uitgebreide
beschrijving van die naamgenoot laat geven. Baseer je antwoord op de
achtergronden bij de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
Regel 857-858 Hic t/m rebellem
Dit tekstgedeelte wordt door P. Schrijvers als volgt vertaald:
hij zal ondanks de grote verwarring de vrede herstellen,
te paard de Puniërs en rebelse Galliërs vertrappen
Uit de vertaling kan opgemaakt worden dat de vertaler een Latijnse
tekstuitgave heeft gebruikt met een komma op een andere plek dan voor
sternet, zoals in tekst 2.
221pLeg uit waaruit dit precies opgemaakt kan worden. Ga in je antwoord in op
de vertaling en op het Latijn.
231pCiteer het Latijnse tekstelement dat in de vertaling is weergegeven met
‘zal de vrede herstellen’.
Afbeelding 1
Afbeelding 1 staat op pagina 3 van het Tekstboekje.
241pNoteer wie er is afgebeeld aan de uiterste linkerkant van afbeelding 1,
gekleed in het zwart. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit
examen gelezen hebt.
opgave 3Tekst 3 Juno spreekt met Jupiter over de toekomst van de Trojanen
Regel 820 pro Latio
Op dit moment in het verhaal verandert de manier waarop Juno zich voor
Latium inzet.
251pBeschrijf in eigen woorden de manier waarop Juno zich tot dit moment
voor Latium ingezet heeft. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 20
woorden. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.
261pBeschrijf in eigen woorden de manier waarop Juno zich vanaf dit moment
voor Latium inzet. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 20 woorden. Baseer
je antwoord op het vervolg (t/m regel 827 propago).
Regel 823-825 ne t/m vestem
272pNoteer de namen van drie verschillende stilistische begrippen die Juno
toepast in het tekstgedeelte ne t/m vestem (regel 823-825).
Regel 827 sit Romana t/m propago
281pBeargumenteer op basis van het metrum of Itala in deze regel congrueert
met virtute of met propago.
Let op: de laatste vragen en opdracht van dit examen staan op de
volgende pagina.
Regel 827-828 propago: occidit
291pWelk voegwoord zou in een vertaling het best op de plaats van de
dubbele punt kunnen staan?
hoewel
totdat
want
zodat
Regel 837 omnes
301pWie worden er bedoeld met omnes?
de Ausoniërs en de Rutuliërs
de bondgenoten van de Trojanen
de oorspronkelijke inwoners van Latium
de verenigde Latijnen en Trojanen
Regel 834-840 Sermonem t/m honores
In het eerste boek van de Aeneis vraagt Juno zich af:
Wie zal voortaan Juno’s macht nog aanbidden of smekend haar altaar
eren met gaven?
In het tekstgedeelte Sermonem t/m honores (regel 834-840) maakt
Jupiter een opmerking die beschouwd kan worden als een reactie op deze
vraag van Juno.
311pNoteer het nummer van de regel waarin deze opmerking staat.
Regel 838-840 Hinc t/m honores
Dit tekstgedeelte kan opgevat worden als een beschrijving van een
specifiek onderdeel van een van de idealen van het nieuwe regime onder
Augustus.
321pNoteer in algemene bewoordingen het desbetreffende ideaal.
Regel 818 relinquo en regel 842 relinquit
Deze twee werkwoordsvormen staan in dezelfde werkwoordstijd, maar er
is een verschil in het gebruik van de werkwoordstijd.
331pLeg dit uit. Ga in je antwoord in op beide werkwoordsvormen.
Vertaal de regels 223 t/m 241 in het Nederlands.
