opgave 1Tekst 1 Omgaan met verlies
Regel 2-3 et esse melius scio
11pWat is in dit tekstgedeelte een passende weergave van het woord et?
en dus
en inderdaad
en toch
en verder
Regel 3-4 iam multum supra fortunam elato
21pNoteer de Latijnse term waarmee een dergelijke persoon in de Stoa wordt
aangeduid.
31pNoteer de term die in de Stoa gebruikt wordt voor de toestand van de
persoon naar wie verwezen wordt met iam multum supra fortunam
elato.
Regel 4 ista res
41pNoteer in eigen woorden wat hier concreet bedoeld wordt met ista res.
Baseer je antwoord op het voorafgaande (vanaf regel 1 Moleste).
Regel 5 nimiae decucurrerunt
In het vervolg (t/m regel 9 cogitasse) gebruikt Seneca nog tweemaal een
woord dat inhoudelijk vergelijkbaar is met nimiae decucurrerunt.
52pCiteer deze twee Latijnse woorden.
Regel 6-7 Nec sicci t/m plorandum
61pNoteer de namen van twee verschillende stilistische middelen die in dit
tekstgedeelte gebruikt zijn.
Regel 7 Duram legem
71pNoteer in eigen woorden de concrete inhoud van dit voorschrift.
Regel 12 “Quid ergo?” inquis
81pNoteer de naam van het argumentatief middel dat Seneca hier gebruikt.
Regel 15-16 Non t/m residunt
Dit tekstgedeelte wordt door C. Verhoeven als volgt vertaald:
Ik wil alleen de troost niet uitstellen tot een verder verwijderd tijdstip
waarop elk gemis slijt en zelfs de heftigste rouw tot rust komt.
91pCiteer uit de vertaling het Nederlandse zelfstandig naamwoord dat in de
vertaling is toegevoegd ten opzichte van het Latijn.
Regel 25 amaritudo
102pCiteer uit het tekstgedeelte Id t/m occurrat (regel 18-21) de twee
verschillende Latijnse woorden die inhoudelijk vergelijkbaar zijn met
amaritudo.
Regel 27-28 eorum qui fuerunt retractatio
111pCiteer uit het voorafgaande (vanaf regel 22 Nam) het Latijnse
tekstelement dat inhoudelijk vergelijkbaar is met eorum qui fuerunt
retractatio.
Regel 33 abstulit, sed dedit
Het onderwerp van deze persoonsvormen is hier niet uitgedrukt, maar is
wel af te leiden uit het voorafgaande (vanaf regel 32 Fac).
121pCiteer het desbetreffende Latijnse woord.
131pNoteer in eigen woorden wat hier concreet als lijdend voorwerp aangevuld
kan worden bij abstulit. Baseer je antwoord op het voorafgaande (vanaf
regel 22 Nam).
Op de website Grief.Academy staan enkele praktische adviezen voor het
verwerken van het overlijden van een vriend. Er staat onder andere:
Vier het leven van je vriend. Denk terug aan de mooie momenten die
jullie samen hebben beleefd.
141pBeargumenteer of Seneca het eens zou zijn met dit advies. Betrek in je
antwoord een opmerking uit tekst 1.
opgave 2Tekst 2 Cicero is ontroostbaar
Regel 1 facis ut omnia
151pWelke conclusie kan uit deze woorden worden getrokken over Atticus?
Hij doet meer voor Cicero dan Cicero zelf.
Hij heeft het erg druk.
Hij heeft net zo veel verdriet als Cicero zelf.
Hij is erg betrokken bij Cicero.
Regel 3 consolationem
Zowel in het voorafgaande als in het vervolg beschrijft Cicero een manier
om dit te bereiken.
161pNoteer in eigen woorden de manier die hij beschrijft in het voorafgaande
(vanaf regel 1 Quod).
171pNoteer in eigen woorden de manier die hij beschrijft in het vervolg (t/m
regel 5 librarii).
Regel 3 omnem consolationem vincit dolor
181pLeg uit of deze bewering in overeenstemming is met de visie van Seneca
op verdriet die je kunt opmaken uit tekst 1. Ga in je antwoord in op zowel
Seneca’s visie op verdriet in tekst 1 als Cicero’s bewering omnem
consolationem vincit dolor (tekst 2, regel 3).
Regel 6 Totos dies scribo
Het effect dat deze activiteit op Cicero heeft, beschrijft hij in het vervolg
(t/m regel 9 reficiendum).
192pCiteer de twee desbetreffende Latijnse persoonsvormen.
Regel 9 idque t/m videor
201pNoteer een zelfbedachte aannemelijke reden waarom Cicero in het geval
van id faciens (regel 9) het gevoel heeft dat hij iets verkeerds doet.
Betrek in je antwoord datgene wat concreet bedoeld wordt met id faciens.
Regel 8-10 relaxor t/m faciam
211pCiteer uit dit tekstgedeelte de twee direct opeenvolgende Latijnse
woorden waartussen een asyndeton is toegepast.
Regel 10-13 Solitudo t/m amabas
In dit tekstgedeelte noemt Cicero twee bronnen van troost.
221pNoteer in eigen woorden deze twee bronnen.
Regel 14-15 De t/m adesset
In dit tekstgedeelte verwijst Cicero naar een drietal brieven.
231pNaar welke brief verwijst hij niet?
een brief van Brutus aan Atticus
een brief van Brutus aan Cicero
een brief van Cicero aan Atticus
een brief van Cicero aan Brutus
opgave 3Tekst 3 Laelius beschrijft echte vriendschap
Regel 17-19 Est t/m datum
Uit dit tekstgedeelte kan een conclusie getrokken worden over Laelius’
waardering van bepaalde geschenken van de goden.
241pNeem de onderstaande zin over en citeer op de puntjes de juiste twee
Latijnse woorden uit het tekstgedeelte Est t/m datum (regel 17-19):
Laelius verkiest … boven … als beste cadeau van de goden.
Regel 24-25 sed t/m potest
251pWat is de juiste omschrijving van de verhouding tussen amicitia en virtus
die Laelius in dit tekstgedeelte beschrijft?
amicitia is een noodzakelijke voorwaarde voor
virtus.
amicitia is een onderdeel van
virtus.
virtus is een bijkomend voordeel van
amicitia.
virtus is een noodzakelijke voorwaarde voor
amicitia.
Regel 27 virosque t/m numeremus
Dit tekstgedeelte wordt door W.A.M. Peters als volgt vertaald:
Welnu, langs die weg moeten we hen tot de voortreffelijke karakters
rekenen die algemeen als zodanig worden erkend.
261pNoteer het grammaticale gegeven op grond waarvan in de vertaling het
woord ‘moeten’ is gebruikt.
In dit tekstgedeelte beschrijft Laelius de manier waarop hij wil uitleggen
wat deugd inhoudt. Hij beschrijft ook de manier waarop hij dat beslist niet
wil doen.
271pBeschrijf in eigen woorden deze twee manieren.
Regel 30 Tales
Met Tales wordt terugverwezen naar het voorafgaande, waar specifieker
is aangegeven wat met Tales bedoeld wordt.
281pCiteer uit het voorafgaande (vanaf regel 25 Iam) het desbetreffende
Latijnse woord.
Regel 32 mutua benevolentia
In het vervolg (t/m regel 35 tu ferret) geeft Laelius enkele concrete
voorbeelden van mutua benevolentia.
292pNoteer in eigen woorden twee van deze voorbeelden.
301pCiteer uit het tekstgedeelte Ik t/m niet (regel 1-10) het Nederlandse
tekstelement dat inhoudelijk vergelijkbaar is met benevolentia (regel 32).
Regel 31-34 Principio t/m gauderet
311pNoteer de naam van het stilistisch middel dat in dit tekstgedeelte driemaal
gebruikt is.
Regel 34-35 Adversas t/m tu ferret
321pVind jij dat de omschrijving van een goede vriend die Laelius in dit
tekstgedeelte geeft, van toepassing is op Atticus, zoals Cicero hem in
tekst 2 beschrijft in het tekstgedeelte Quod t/m es (tekst 2, regel 1-2)?
Ga in je antwoord in op zowel Laelius’ omschrijving van een goede vriend
als op Cicero’s beschrijving van Atticus.
Vertaal de regels 1 t/m 12 in het Nederlands.
