opgave 1Tekst 1 De routine van de vernieuwing
Hieronder staan vier beweringen over mogelijke bedoelingen van de tekst De routine van de
vernieuwing.
11p
Welke bewering geeft het beste de tekstbedoeling weer?
De tekst wil de gevolgen schetsen van een bepaald verschijnsel.
De tekst wil een historisch overzicht geven van een bepaald verschijnsel.
In de tekst wordt een toekomstvisie geschetst met betrekking tot een bepaald verschijnsel.
In de tekst wordt naar een verklaring gezocht voor een bepaald verschijnsel.
Welke bewering geeft het beste de tekstbedoeling weer? De tekst wil de gevolgen schetsen van een bepaald verschijnsel. De tekst wil een historisch overzicht geven van een bepaald verschijnsel. In de tekst wordt een toekomstvisie geschetst met betrekking tot een bepaald verschijnsel. In de tekst wordt naar een verklaring gezocht voor een bepaald verschijnsel.Binnen het tekstgedeelte van alinea 1 tot en met 4 heeft elke alinea een eigen functie.
Benoem die functie door voor elke alinea steeds één van de volgende functiewoorden te
kiezen: bewijs, constatering, gevolg, oorzaak, samenvatting, tegenwerping, toepassing,
uitwerking, voorbeeld, vraagstelling.
21p
Welke functie heeft alinea 1?
Welke functie heeft alinea 1?31p
Welke functie heeft alinea 2?
Welke functie heeft alinea 2?41p
Welke functie heeft alinea 3?
Welke functie heeft alinea 3?51p
Welke functie heeft alinea 4?
Welke functie heeft alinea 4?In alinea 1 en 2 trekt de auteur een vergelijking tussen mens en dier.
61p
Wat is de functie van deze vergelijking?
dat het onduidelijk is of mens en dier een natuurlijke behoefte hebben aan vernieuwing.
dat het onduidelijk is waarom alleen de mens behoefte aan vernieuwing heeft.
dat zowel mens als dier een natuurlijke behoefte aan vernieuwing hebben.
dat zowel mens als dier geen natuurlijke behoefte aan vernieuwing hebben.
Wat is de functie van deze vergelijking?De auteur maakt hiermee duidelijk
dat het onduidelijk is of mens en dier een natuurlijke behoefte hebben aan vernieuwing. dat het onduidelijk is waarom alleen de mens behoefte aan vernieuwing heeft. dat zowel mens als dier een natuurlijke behoefte aan vernieuwing hebben. dat zowel mens als dier geen natuurlijke behoefte aan vernieuwing hebben.71p
Citeer een zin uit het tekstgedeelte van alinea 4 en 5, die wijst op het dwangmatige karakter
Citeer een zin uit het tekstgedeelte van alinea 4 en 5, die wijst op het dwangmatige karaktervan de vernieuwingsdrift.
In alinea 6 wordt gesuggereerd dat het vernieuwingsmechanisme bij de geschiedschrijving
(beschreven in alinea 7) tot een zekere mate van vertekening leidt van de historische
werkelijkheid.
81p
Waaruit bestaat die vertekening?
dat de menselijke geschiedenis een continu succesverhaal zou zijn.
dat het verleden uitsluitend uit vernieuwingen zou bestaan.
dat historische perioden correct zouden zijn af te bakenen.
dat vernieuwing een willekeurig opduikend verschijnsel zou zijn.
Waaruit bestaat die vertekening?De naamgeving van de historische perioden wekt ten onrechte de indruk
dat de menselijke geschiedenis een continu succesverhaal zou zijn. dat het verleden uitsluitend uit vernieuwingen zou bestaan. dat historische perioden correct zouden zijn af te bakenen. dat vernieuwing een willekeurig opduikend verschijnsel zou zijn.92p
Welke tegenstrijdigheid kenmerkt de kunst? (zie alinea 8)
Welke tegenstrijdigheid kenmerkt de kunst? (zie alinea 8)Gebruik voor je antwoord niet meer dan 25 woorden.
102p
In welk geval gaat creativiteit gepaard met originaliteit? Leid je antwoord af uit alinea 8.
In welk geval gaat creativiteit gepaard met originaliteit? Leid je antwoord af uit alinea 8.Gebruik voor je antwoord niet meer dan 15 woorden.
„als je lang genoeg wacht, wordt het oude weer nieuw” (regels 81–82)
111p
Welke van onderstaande beweringen over deze zin is juist?
De zin kan beschouwd worden als een stelling, die in de context van alinea 9 onderdeel is
Deze zin suggereert een ervaringsfeit te geven, maar kan ook opgevat worden als een
Het vermelde ervaringsfeit in genoemde zin is moeilijk aanvaardbaar, want wordt verder
Vanwege de controleerbaarheid van het beweerde, moet de inhoud als juist worden
Welke van onderstaande beweringen over deze zin is juist? De zin kan beschouwd worden als een stelling, die in de context van alinea 9 onderdeel isvan een cirkelredenering.
Deze zin suggereert een ervaringsfeit te geven, maar kan ook opgevat worden als eenoverhaaste generalisatie.
Het vermelde ervaringsfeit in genoemde zin is moeilijk aanvaardbaar, want wordt verderniet door argumenten ondersteund.
Vanwege de controleerbaarheid van het beweerde, moet de inhoud als juist wordenaanvaard.
De slotalinea bevat de volgende uitspraak over het verschijnsel vernieuwing: „In een
maatschappij als de onze zou er pas écht sprake zijn van iets nieuws als de waarde van het
oude verdedigd werd.” (regels 92–93)
121p
Welke bewering is juist?
bevat een logische gevolgtrekking uit het voorafgaande.
is in strijd met de voorafgaande gedachtegang.
kan beschouwd worden als een samenvattende conclusie.
vormt het antwoord op de in de tekst gestelde hoofdvraag.
Welke bewering is juist?Deze uitspraak
bevat een logische gevolgtrekking uit het voorafgaande. is in strijd met de voorafgaande gedachtegang. kan beschouwd worden als een samenvattende conclusie. vormt het antwoord op de in de tekst gestelde hoofdvraag.In de slotalinea wordt het volgende gesteld: „In een maatschappij als de onze zou er pas écht
sprake zijn van iets nieuws als de waarde van het oude verdedigd werd.” (regels 92–93)
132p
Leg uit waarom dit volgens deze tekst pas ’echt iets nieuws’ zou zijn.
Leg uit waarom dit volgens deze tekst pas ’echt iets nieuws’ zou zijn.Gebruik voor je antwoord niet meer dan 40 woorden.
De enigszins paradoxale titel van de tekst luidt: „De routine van de vernieuwing”.
142p
Leg uit wat deze titel over het begrip ’vernieuwing’ zegt.
Leg uit wat deze titel over het begrip ’vernieuwing’ zegt.Gebruik voor je antwoord niet meer dan 20 woorden.
151p
Uit welke zin blijkt het duidelijkst dat de tekst hier en daar ironisch is?
„De economie … een vooruitgang.” (regels 34–37)
„Je vraagt … moeten bezorgen.” (regels 38–40)
„Ook in … vooruitgang is.” (regels 44–46)
„Van alle …te stellen.” (regels 56–57)
Uit welke zin blijkt het duidelijkst dat de tekst hier en daar ironisch is? „De economie … een vooruitgang.” (regels 34–37) „Je vraagt … moeten bezorgen.” (regels 38–40) „Ook in … vooruitgang is.” (regels 44–46) „Van alle …te stellen.” (regels 56–57)161p
Welke van onderstaande zinnen drukt het beste de hoofdgedachte uit van de tekst De
Creativiteit dient verworpen te worden als een bruikbaar begrip bij de analyse van
De waarde van de functie van vernieuwing dient opnieuw bezien te worden.
Hedendaagse vernieuwing dient, als andere vormen van conformisme, te worden bestreden.
Historische analyse levert geen zinvolle bijdrage aan een beschouwing over vernieuwing.
Welke van onderstaande zinnen drukt het beste de hoofdgedachte uit van de tekst Deroutine van de vernieuwing?
Creativiteit dient verworpen te worden als een bruikbaar begrip bij de analyse vanvernieuwing.
De waarde van de functie van vernieuwing dient opnieuw bezien te worden. Hedendaagse vernieuwing dient, als andere vormen van conformisme, te worden bestreden. Historische analyse levert geen zinvolle bijdrage aan een beschouwing over vernieuwing.171p
De argumentatie in de tekst De routine van de vernieuwing berust vooral op
controleerbare feiten.
oorzaken en gevolgen.
overeenkomsten en vergelijkingen.
voor- en nadelen.
Winkelen als tijdverdrijf getuigt dan misschien van consumptiezucht in zijn meest naakte 
De argumentatie in de tekst De routine van de vernieuwing berust vooral op controleerbare feiten. oorzaken en gevolgen. overeenkomsten en vergelijkingen. voor- en nadelen. Winkelen als tijdverdrijf getuigt dan misschien van consumptiezucht in zijn meest naakte vorm, maar wie ben ik om er zo op af te geven? Ik groeide op in de jaren zestig en kreeg
zowel een tik mee van het toen nog volop aanwezige maatschappelijk calvinisme, alsook
van de anti-consumptie-mentaliteit van het hippiedom. Ik geef niets om het najagen van
materiële verworvenheden als dure kleren en auto’s, perfecte woninginrichting en
snorkelvakanties. Ik ben meer geïnteresseerd in laten we zeggen geestelijke waarden:
boeken, kunst, wetenschap. Dit maakt mij tot een elitarist, die zich al snel verheven acht
boven het volk dat dommig in pretparken rondzwiert.
Naar: Beatrijs Ritsema, fragment uit De grote verveling
gepubliceerd in Ons Erfdeel nr. 3 mei-juni 1998, pagina 323–324
De drijfveren van consumentengedrag kunnen op verschillende manieren getypeerd worden.
Er zit tussen dit tekstfragment en tekst 1 (alinea 5) een verschil in deze typering.
182p
Van welke typeringen is hier sprake?
Van welke typeringen is hier sprake?Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
De zondag, lange tijd een stijve, opgeprikte dag, beheerst door vormelijkheden, is
volgelopen met hedonisme, maar er blijft iets wringen. Alsof de bedding van deze dag niet
correspondeert met de inhoud ervan. Het plezier dat op zondag wordt nagejaagd heeft
nooit die onbekommerde kwaliteit van zaterdagse genoegens.
Dit is het nadeel van de ontkerkelijking die zo’n dertig jaar geleden inzette: een de-
structurering van het dagelijks leven. Het wegvallen van verplichtingen leidde tot grotere
vrijheid en grotere vrijheid brengt altijd meer verveling met zich mee.
Verveling is een verderfelijke geestesgesteldheid. Het merkwaardige is dat iemand
die zich verveelt nooit eens die gelegenheid aangrijpt om de keukenkastjes te gaan soppen
of zijn oude kleren te sorteren, zodat er het een en ander naar het Leger des Heils kan en
er weer wat ruimte in de kast komt. Ook gaat hij geen gedicht schrijven of een mooie
tekening maken. Nee, iemand die zich verveelt, zoekt ’iets leuks’ om te doen. Hij gaat
bijvoorbeeld nieuwe kleren kopen of zoekt een andere vorm van passief vermaak op. Hoe
meer verveling, hoe normoverschrijdender het hedonisme.
Naar: Beatrijs Ritsema, fragment uit De grote verveling
gepubliceerd in Ons Erfdeel nr. 3 mei-juni 1998, pagina 325
Tekst 1 en tekstfragment 2 noemen beide een andere oorzaak van ’verveling’.
191p
Wat is blijkens tekst 1 de oorzaak? Formuleer je antwoord in één woord.
Wat is blijkens tekst 1 de oorzaak? Formuleer je antwoord in één woord.201p
Wat is blijkens tekstfragment 2 de oorzaak? Formuleer je antwoord in één woord.
Wat is blijkens tekstfragment 2 de oorzaak? Formuleer je antwoord in één woord.Tekst 1 en tekstfragment 2 noemen beide een ander gevolg van ’verveling’.
211p
Waartoe leidt die verveling volgens tekst 1? Formuleer je antwoord in één woord.
Waartoe leidt die verveling volgens tekst 1? Formuleer je antwoord in één woord.221p
Waartoe leidt die verveling volgens tekstfragment 2? Formuleer je antwoord in één woord.
Waartoe leidt die verveling volgens tekstfragment 2? Formuleer je antwoord in één woord.
Maak een goedlopende samenvatting in correct Nederlands van maximaal 200 woorden van
