opgave 1Opgave 1 − Ontwikkelingen in de mondiale autoproductie
Aanwijzingen voor de kandidaat
Je kunt dit examen maken met de 53e druk of met de 52e druk van de atlas. Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 53e of de 52e. Elke opgave bestaat uit enkele vragen. Bij elke vraag kun je, indien gewenst, de atlas gebruiken. De kaartnummers in de vragen verwijzen naar de 53e druk, of, als ze tussen haakjes staan, naar de 52e druk van de atlas.
Wereld
Opgave 1 − Ontwikkelingen in de mondiale autoproductie
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik bron 1.
11pMet welk begrip wordt de mondiale verandering aangeduid die zichtbaar is
in bron 1?
Zowel in Japan als China is in de periode 1960-2007 de autoproductie
toegenomen (zie bron 1). Toch bestaan er verschillen tussen de opkomst
van de autoproductie in Japan en China.
21pGeef een verschil tussen de opkomst van de autoproductie in Japan en
China.
Vanaf ongeveer 1990 is de werkgelegenheid in de auto-industrie in de
centrumlanden veranderd.
32pGeef aan hoe de werkgelegenheid in de auto-industrie in de
centrumlanden is veranderd sinds 1990 door in te gaan op
− de omvang van de werkgelegenheid;
− het type werkgelegenheid.
De Chinese autoproducent Geely heeft in 2010 het Zweedse merk Volvo
gekocht.
42pGeef twee redenen waarom Geely denkt met de overname van Volvo op
termijn meer winst te maken.
Geely wil bij Shanghai een nieuwe Volvo-vestiging openen. In deze
vestiging staat de ontwikkeling van nieuwe modellen centraal.
51pWat is de belangrijkste reden voor Geely om deze onderzoeks- en
ontwikkelingsvestiging juist in een stad als Shanghai te vestigen?
Volvo heeft autofabrieken in Zweden en België. Daar is overwegend
positief, maar ook wel negatief gereageerd op de overname door Geely.
62pBeredeneer dat er in Zweden en België zowel positief als negatief werd
gereageerd op de overname van Volvo door Geely.
opgave 2Opgave 2 − Buitenlandse investeringen in Mozambique
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik de atlas.
Tot een jaar of tien geleden werden de meeste buitenlandse investeringen
in Mozambique gedaan door één Europees land.
72pWelk Europees land was dit?
Geef de reden waarom bedrijven uit dit land van oudsher veel belangen
hadden in Mozambique.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
In bron 1 wordt een aantal landen genoemd waarvan ondernemingen in
toenemende mate investeren in Mozambique.
82pLeg uit waarom ondernemingen uit deze landen sinds het einde van de
jaren negentig in toenemende mate investeren in Afrikaanse landen zoals
Mozambique.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Gebruik bron 2.
De buitenlandse investeringen die sinds het einde van de jaren negentig
worden gedaan leiden tot verschillende reacties in Mozambique. Zo staat
de overheid anders tegenover de investeringen dan de lokale boeren.
92pBeredeneer dat de overheid van Mozambique een andere houding
aanneemt tegenover de buitenlandse investeringen dan de lokale boeren.
Gebruik bron 2.
102pGeef twee aanwijzingen uit de bron waaruit blijkt dat Mozambique en
Zuid-Afrika een verschillende positie innemen in het centrum-
periferiemodel.
opgave 3Opgave 3 − Vulkanisme op IJsland
Aarde
Opgave 3 − Vulkanisme op IJsland
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.
Gebruik bron 1.
113pBeschrijf het spreidingspatroon van de gesteenten op IJsland naar
ouderdom.
Leg uit hoe dit spreidingspatroon is ontstaan.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Gebruik bron 1.
In het voorjaar van 2010 barstte de vulkaan Eyjafjallajökull uit. De aswolk
die hierbij vrijkwam leverde geen groot gevaar op in de directe omgeving
van de vulkaan. Er werd slechts een laag(je) as ten zuiden van de
vulkaan neergelegd.
122pLeg met behulp van de bron uit hoe de uitbarsting op een andere manier
wél voor gevaar heeft gezorgd in de directe omgeving van de vulkaan.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Gebruik bron 2.
De aswolk die ontstond na de uitbarsting van de Eyjafjallajökull
veroorzaakte veel hinder voor het vliegverkeer. De verspreiding van de
aswolk werd vooral bepaald door de luchtdrukverdeling boven Europa op
het moment van de uitbarsting en de dagen erna.
133pSchrijf de letters A en B uit bron 2 op je antwoordblad.
Zet achter elke letter of daar in de eerste dagen na de uitbarsting sprake
was van hoge of lage luchtdruk.
Beargumenteer je keuze.
opgave 4Opgave 4 − De Falaises in Normandië
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Gebruik bron 1.
Bron 1 laat een deel van de Normandische kust van Frankrijk zien: de
Falaises. Deze klifkusten bestaan grotendeels uit kalksteen.
142pTot welke hoofdgroep van gesteenten behoort de kalksteen waaruit deze
klifkusten bestaan?
Waaraan is dat te zien in bron 1?
Gebruik de bronnen 1 en 2.
153pBeschrijf in drie stappen hoe de massabeweging is ontstaan die zichtbaar
is in bron 1.
De massabeweging die in bron 1 te zien is, werd mede veroorzaakt door
twee typen verwering.
162pNoteer beide typen verwering op je antwoordblad.
Geef bij elk type verwering een manier waarop deze bij de Falaises
plaatsvindt.
Gebruik bron 3.
In het zuiden van Engeland bevindt zich ook een kalksteengebied met
kliffen zoals in Normandië.
172pBeschrijf met behulp van de bron hoe in het Pleistoceen de
kalksteengebieden in het zuiden van Engeland en het noorden van
Frankrijk van elkaar gescheiden werden.
opgave 5Opgave 5 − Klimaten in Zuidoost-Azië
Opgave 5 − Klimaten in Zuidoost-Azië
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik bron 1 en de atlas.
De klimaatdiagrammen in de bron horen bij de steden Bangkok
(Thailand), Hanoi (Vietnam), Singapore en Yangon (Myanmar).
182pNoteer de letters a tot en met d onder elkaar op je antwoordblad.
Schrijf achter elke letter de naam van de stad die erbij hoort.
Gebruik bron 1 en de atlas.
In drie van de vier steden van de bron valt in de periode november tot en
met maart weinig neerslag.
192pLeg aan de hand van de luchtdrukverdeling boven Zuidoost-Azië uit
waardoor juist in deze periode zo weinig neerslag valt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
In Myanmar verandert de lengte van het natte moessonseizoen van zuid
naar noord.
202pBeschrijf deze verandering.
Geef de oorzaak voor deze verandering.
De belangrijkste landbouwgebieden van Zuidoost-Azië bevinden zich in
de laaglanden van Vietnam, Cambodja, Thailand en Myanmar. De
moessonregens dragen bij aan de vruchtbaarheid van de bodems in deze
gebieden.
212pLeg uit hoe de moessonregens daaraan bijdragen.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
opgave 6Opgave 6 − Palmolie in Zuidoost-Azië
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Gebruik bron 1 en de atlas.
De oppervlakte die in Zuidoost-Azië gebruikt wordt voor
palmolieplantages is de afgelopen decennia heel snel gegroeid.
Momenteel investeren vooral Indonesië en Maleisië op grote schaal in de
palmolieteelt. In Vietnam en Thailand vindt veel minder palmolieteelt
plaats.
221pWaardoor zijn de natuurlijke omstandigheden in Vietnam en Thailand
minder geschikt voor palmolieteelt dan die in Indonesië en Maleisië?
Gebruik bron 2.
Uit deze bron is onder andere af te lezen dat er zowel sprake is van een
groeiende productie als van een groeiende export van palmolie. Deze
groei is vanaf circa 1997 in Indonesië sneller gegaan dan in Maleisië.
233pWelke ontwikkeling is voor zowel Indonesië als Maleisië nog meer uit de
bron af te lezen?
Geef twee oorzaken voor deze ontwikkeling.
Gebruik bron 3.
De tekenaar legt een relatie tussen het gebruik van biobrandstof en het
bedelen van de twee mensen links in de tekening.
243pBeschrijf deze relatie in drie stappen.
Gebruik bron 1.
252pBeredeneer hoe de palmolie-industrie past in het traditionele centrum-
periferiepatroon.
opgave 7Opgave 7 − Ruimte voor de rivier bij Nijmegen
Leefomgeving
Opgave 7 − Ruimte voor de rivier bij Nijmegen
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 4 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Gebruik bron 2.
262pLeg uit waarom juist bij Nijmegen maatregelen nodig zijn om ruimte voor
de rivier te maken.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Gebruik de bronnen 1 tot en met 4.
In bron 1 worden twee maatregelen genoemd om hoogwater tegen te
gaan.
272pSchrijf de twee maatregelen onder elkaar op je antwoordblad en geef bij
elke maatregel aan op welk schaalniveau deze maatregel het
overstromingsrisico vooral vermindert.
Er is onderzocht welke gebieden in Nederland geschikt zouden zijn als
noodoverloopgebied. De Ooijpolder werd een van de meest geschikte
gebieden gevonden.
282pGeef twee argumenten waarom juist de Ooijpolder geschikt werd
gevonden als noodoverloopgebied.
Gebruik bron 2.
Het afgraven van de uiterwaard bij Lent is goedkoper dan het inrichten
van de Ooijpolder als noodoverloopgebied.
292pGeef nog twee voordelen van het afgraven van de uiterwaard bij Lent ten
opzichte van het inrichten van de Ooijpolder als noodoverloopgebied.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende
pagina.
opgave 8Opgave 8 − De wijk Roombeek in Enschede
Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.
Net als elders in Nederland werden in Enschede in de jaren ’60 en ’70
veel textielfabrieken gesloten.
301pGeef de oorzaak voor het sluiten van veel textielfabrieken in Nederland in
die periode.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Vanaf de jaren ’60 kwam de leefbaarheid in Roombeek steeds meer onder
druk te staan. Naast het sluiten van de textielfabrieken en de daarmee
gepaard gaande werkloosheid speelde suburbanisatie hierbij een
belangrijke rol.
312pLeg uit hoe suburbanisatie heeft bijgedragen aan een afnemende
leefbaarheid in Roombeek.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Gebruik de bronnen 2 en 3.
Roombeek werd na de vuurwerkramp aangewezen als een zogenaamde
VINEX-locatie, maar verschilt van de meeste VINEX-locaties in de
Randstad.
322pGeef twee verschillen tussen de VINEX-locatie Roombeek en de meeste
VINEX-locaties in de Randstad.
Gebruik de bronnen 2 en 3.
333pGeef drie kenmerken van het huidige Roombeek die dit tot een populaire
wijk voor woningzoekenden maken.
Gebruik de bronnen 1 en 3.
Enschede wil van het nieuwe Roombeek een creatieve stadswijk maken.
342pBeredeneer hoe het industriële verleden van Roombeek hierbij een rol
kan spelen.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
