bronnen

Eindexamen maatschappijkunde vmbo gl/tl 2023, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Politiek en beleid

tekst 1
Scholen in Helsinki verruilen koemelk voor haverdrank
De Finse hoofdstad Helsinki trekt 100.000 euro uit om kinderen uit het
basisonderwijs over te laten stappen op havermelk. Het besluit is het
resultaat van een raadpleging onder de bevolking.
Havermelk is een plantaardig alternatief voor melk van koeien. Wie dat wil
kan overigens ook voor koemelk blijven kiezen.
naar: joop.bnnvara.nl van 30 augustus 2020
Lees tekst 1.
11p
Van welke mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de politiek is gebruik
gemaakt in tekst 1?
A het inschakelen van politieke partijen
B het referendum
C lobbyen
D openlijke actie
tabel 1
drie bestuurslagen
  het dagelijks bestuur de volksvertegenwoordiging het Rijk het kabinet (1) de provincie (2) Provinciale Staten de gemeente het college van B en W (3)
Bekijk tabel 1.
22p
Het Rijk, de provincies en de gemeentes vormen de drie bestuurslagen. In
tabel 1 ontbreken de namen van drie instanties.
Vul bij elk nummer de naam in van de instantie.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
tekst 2
Een akkoord op hoofdlijnen, veel gemeenten werken er al jaren mee
De gemeente Pijnacker-Nootdorp is zo’n gemeente waar ze het 7 jaar
geleden al over een andere boeg gooiden en afscheid namen van
dichtgetimmerde coalitieakkoorden1).
Wethouder Ilona Jense van Haarts onderhandelde namens de lokale
VVD-fractie over dat akkoord. “Je maakt alleen afspraken over de
hoofdlijnen, de rest niet en dat is dus open voor debat.”
noot 1 een coalitieakkoord = een regeerakkoord op gemeentelijk niveau
naar: eenvandaag.avrotros.nl van 11 mei 2021
Lees tekst 2.
31p
Waarmee kan worden begonnen na het bereiken van het coalitieakkoord?
A het kiezen van de wethouders
B het oprichten van oppositiepartijen
C het vormen van een coalitie van lokale partijen
D het zoeken van een nieuwe burgemeester
tekst 3
Internationaal Strafhof begint officieel onderzoek naar Venezuela
Het Internationaal Strafhof vindt dat er voldoende aanwijzingen zijn dat
Venezolaanse functionarissen misdaden tegen de menselijkheid hebben
gepleegd, en opent daarom een officieel onderzoek.
Hiermee begint een onderzoek naar mogelijke martelingen en
buitengerechtelijke executies door veiligheidstroepen in Venezuela. Dat
zou zijn gebeurd tijdens anti-regeringsprotesten in 2017.
naar: de Trouw van 4 november 2021
Lees tekst 3.
41p
Welk kenmerk van de rechtsstaat is mogelijk geschonden in Venezuela
volgens tekst 3?
A Burgers hebben grondrechten.
B De politieke macht ligt bij de volksvertegenwoordiging.
C Het kabinet kan ter verantwoording geroepen worden door het
parlement.
tekst 4
CDA stelt vragen over de stijging van het aantal minderjarige
influencers
Tweede Kamerlid Peters (CDA) is bezorgd over het toenemend aantal
commerciële kinderaccounts op social media1). Hij wil weten hoe minister
Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) kinderen hiertegen gaat
beschermen.
Steeds meer Nederlandse kinderen verdienen geld met bijvoorbeeld
vloggen of het showen van kleding op platforms als YouTube en
Instagram. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. “Een letterlijk
ongezonde ontwikkeling”, vindt Peters. Hij wil dat minister Slob een einde
maakt aan deze praktijken.
noot 1 Peters is bezorgd dat geld verdienen via social media kan leiden tot kinderarbeid.
naar: tweedekamer.nl van 3 november 2020
Lees tekst 4.
52p
Media kunnen een aantal functies vervullen voor de democratie,
bijvoorbeeld de informatiefunctie.
Leg uit welke andere functie voor de democratie RTL Nieuws heeft
vervuld in tekst 4.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een andere functie die RTL Nieuws heeft vervuld is de..., want...
Zie tekst 4.
62p
Het kabinet en het parlement hebben een aantal taken. Bij die taken
horen rechten.
Hieronder staan vier uitspraken over die taken en rechten naar aanleiding
van tekst 4.
1 Kamerlid Peters maakt gebruik van het vragenrecht.
2 Kamerlid Peters oefent de wetgevende taak van het parlement uit.
3 Minister Slob kan vanuit zijn functie ambtenaren vragen om onderzoek
te doen naar de werktijden van minderjarige influencers.
4 Minister Slob mag vanuit zijn functie een wetsvoorstel schrijven om de
wetgeving over kinderaccounts te veranderen.
Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met
juist of onjuist.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
afbeelding
figuur bij de opgave
bron: consilium.europa.eu/nl van oktober 2020
71p
De afbeelding is een foto uit oktober 2020 van Charles Michel. Hij is dan
voorzitter van de Europese Raad.
Aan wie geeft Charles Michel daar leiding?
A aan de leden van de Europese Commissie
B aan de leden van het Europees Parlement
C aan de ministers van Buitenlandse Zaken van alle Europese landen
D aan de regeringsleiders van de EU-lidstaten
81p
De Europese Unie maakt wetgeving. Soms is zo’n besluit een richtlijn.
Wat betekent het als een besluit een richtlijn is?
A Het doel staat vast. Hoe een lidstaat dat doel wil bereiken, dat mag de
lidstaat zelf besluiten.
B Lidstaten mogen richtlijnen uitvoeren. Het is echter geen verplichting.
C Richtlijnen gelden niet alleen voor de lidstaten van de Europese Unie.
Alle landen in Europa moeten de richtlijnen uitvoeren.
92p
Hieronder staan drie standpunten die afkomstig zijn van de websites van
drie Nederlandse politieke partijen.
1 Nederlanders verdienen hun geld door hard te werken. Zij verdienen
het ook om zelf te beslissen wat ze met dat geld doen.
2 Voor ons is solidariteit het belangrijkste uitgangspunt bij het heffen
van belastingen: de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten.
3 Onze partij is voorstander van een zoveel mogelijk tegengaan van
prostitutie en de instelling en handhaving van een verbod op betaalde
seksuele diensten.
Eén van de bovenstaande standpunten is conservatief. Er is er één links,
en één rechts.
Geef per standpunt aan of dat standpunt conservatief, links of rechts
is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
tekst 5
NCTV1) slaat alarm
“We zien een groep die wereldwijd als een zwerm functioneert. Ze delen
filmpjes over de Tweede Wereldoorlog, verheerlijken geweld, willen chaos
creëren en de zittende leiders omver werpen.
Minstens tweehonderd Nederlandse jongens zijn actief in deze beweging,
vaak alleen op hun zolderkamertje. Door algoritmes op sociale media
worden ze er helemaal ingetrokken en dan radicaliseren ze volledig.”
noot 1 NCTV = de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
naar: telegraaf.nl van 28 oktober 2021
Lees tekst 5.
101p
Welke begrip is van toepassing op de groep jongens uit tekst 5?
A democratisch
B ecologisch
C extremistisch
D nationalistisch
111p
Waarom hebben beleidsambtenaren veel invloed op het proces van
politieke besluitvorming?
A Beleidsambtenaren hebben specialistische kennis en mogen
wetswijzigingen indienen.
B Beleidsambtenaren mogen wetten opstellen en erover stemmen.
C Beleidsambtenaren spelen een rol bij het opstellen en het uitvoeren
van wetten.

opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat

tekst 6
Kabinet wil crimineel vermogen ook zonder veroordeling kunnen
afpakken
Het kabinet wil crimineel geld en andere waardevolle spullen kunnen
afpakken ook zonder dat de eigenaar ervan veroordeeld is. Nu kan dat
alleen als er al een veroordeling ligt.
Demissionair minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid
kondigde het plan vorig jaar aan. Als het OM bij de rechter aannemelijk
kan maken dat het verdachte geld, de dure auto’s of horloges het
resultaat zijn van criminaliteit, dan kan al het geld of de spullen worden
afgepakt.
“Op die manier voorkomen we dat zwart geld in de samenleving blijft
circuleren en wordt ingezet in de legale economie of wordt
geherinvesteerd in criminele activiteiten.”
naar: tubantia.nl van 19 november 2021
Lees tekst 6.
121p
Wat verandert er in het strafrecht als het wetsvoorstel in tekst 6 wordt
aangenomen?
Als het wetsvoorstel wordt aangenomen
A is de rechter niet langer onafhankelijk.
B kan een sanctie worden opgelegd aan mensen die nog niet schuldig
zijn bevonden.
C krijgen verdachten meer rechten.
Zie tekst 6.
132p
Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, kan de wet zowel een
repressieve als een preventieve werking hebben.
Leg uit waarom de wet een repressieve werking en een preventieve
werking kan hebben.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De wet kan een repressieve werking hebben, want …
De wet kan een preventieve werking hebben, want …
Zie tekst 6.
141p
Op welke manier is het legaliteitsbeginsel te herkennen in tekst 6?
De overheid
A kan de criminaliteit niet goed bestrijden als de rechters niet
meewerken.
B mag alles doen wat nodig is om de criminaliteit te bestrijden.
C mag het criminele geld pas afnemen als in een wet staat dat dit mag.
Zie tekst 6.
151p
Welk soort beleid wil de minister uit tekst 6 veranderen?
A beleid ten aanzien van jeugdcriminaliteit
B gevangenisbeleid
C vervolgingsbeleid
tekst 7
OM moet in strafzaken meer oog hebben voor slachtoffers
Het OM kan voor veel voorkomende strafbare feiten zelf een straf
opleggen, een zogenaamde strafbeschikking. Dat kan bijvoorbeeld een
geldboete zijn, … of een schadevergoeding. Maar de slachtoffers worden
hier niet of onvoldoende bij betrokken, waardoor ze slechter af zijn dan
wanneer er wel een rechter aan te pas komt, aldus de Nationale
ombudsman.
“Bij strafzaken die voor de rechter komen is wél ruimte voor het
slachtoffer. Die heeft letterlijk een stem in het strafproces. Dat kan
bijdragen aan het herstel van emotionele schade.”
naar: nu.nl van 20 december 2021
Lees tekst 7.
161p
Wat moet er op de puntjes in de tekst worden ingevuld?
A een gevangenisstraf
B een taakstraf
C seponeren
D tbs
Zie tekst 7.
172p
Slachtoffers hebben in het strafproces een aantal rechten.
Over welk recht spreekt de Nationale ombudsman zijn zorgen uit in
tekst 7?
Noem nog een ander recht dat slachtoffers hebben tijdens het
strafproces.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Het recht is …
Een ander recht van slachtoffers is …
figuur 1
Slachtofferschap verder omlaag in 2019, …
Legenda: totaal (excl.cybercrime) Legenda: cybercriminaliteit totaal (excl.cybercrime) vermogensmisdrijven cybercriminaliteit vandalisme vermogensmisdrijven geweldsmisdrijven vandalisme geweldsmisdrijven toelichting
De gegevens uit deze figuur zijn afkomstig van slachtofferonderzoek. Aan
de hand van slachtofferenquêtes krijgen we een beeld van de mate
waarin burgers in Nederland met criminaliteit te maken krijgen.
naar: scp.nl van 9 september 2020
Bekijk figuur 1 en lees de toelichting.
182p
Een deel van de titel van figuur 1 is vervangen door puntjes. Hieronder
staan drie fragmenten.
1 aantal slachtoffers geweldsmisdrijven verdubbeld
2 behalve cybercriminaliteit
3 percentage slachtoffers vermogensmisdrijven daalt het hardst
Geef per fragment aan of het fragment een titel vormt die de gegevens
in figuur 1 juist beschrijft.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met
juist of onjuist.
1 = …
2 = …
3 = …
Zie figuur 1 en de toelichting.
191p
Elke manier van meten van criminaliteit heeft voor- en nadelen. De
gegevens uit figuur 1 komen uit slachtofferonderzoek.
Slachtofferonderzoek meet sommige delicten niet goed.
Wat voor een soort delicten komt slecht naar voren in
slachtofferonderzoek?
A delicten waarin geweld wordt gebruikt
B diefstal van bijvoorbeeld fietsen of mobiele telefoons
C vernielingen van openbaar bezit, zoals het vernielen van een bushokje
tekst 8
Agent vrijgesproken van mishandeling bij arrestatie
Een politieagent die bij een aanhouding een trap en een knietje uitdeelde,
is door de rechtbank vrijgesproken van mishandeling. De agent tegen wie
het Openbaar Ministerie 24 uur werkstraf had geëist, heeft volgens de
rechter geen disproportioneel1) geweld gebruikt.
Een agent mag volgens de wet onder bepaalde voorwaarden geweld
gebruiken. Een rechter kan die beslissing achteraf wel toetsen, maar dient
terughoudend te zijn in het beoordelen van de keuzes die de politie in
stressvolle situaties maakt, aldus het vonnis.
noot 1 disproportioneel geweld = meer geweld dan nodig was in die situatie
naar: de Trouw van 13 januari 2022
Lees tekst 8.
202p
Hieronder staan vier uitspraken over de rechtszaak tegen de agent uit
tekst 8.
1 De politieagent kan volgens de wet niet schuldig zijn omdat hij agent
is.
2 De politieagent stond terecht voor een delict uit de Opiumwet.
3 De politieagent werd verdacht van een misdrijf.
4 De rechter heeft de eis van het Openbaar Ministerie overgenomen.
Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met
juist of onjuist.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
Zie tekst 8.
211p
Een kenmerk van een rechtsstaat is dat er sprake is van een
machtenscheiding.
Welke twee machten zijn te herkennen in tekst 8?
A de controlerende en rechterlijke macht
B de rechterlijke en wetgevende macht
C de uitvoerende en rechterlijke macht
D de wetgevende en uitvoerende macht
Zie tekst 8.
221p
Rechters spreken een vonnis uit. Bij dat vonnis geven ze ook een
toelichting.
In de zaak in tekst 8 is de toelichting van de rechter te lezen in de tweede
alinea.
Geef een reden waarom een rechter een vonnis toelicht.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een rechter licht een vonnis toe, omdat …
tekst 9
Als bijvoorbeeld arbeidsmigranten die het Nederlands niet goed
beheersen, een zwaardere straf krijgen omdat met hen op de rechtszitting
niet goed te praten valt, en ze een celstraf krijgen terwijl iemand anders in
een soortgelijke zaak een taakstraf zou hebben gekregen.
naar: de Volkskrant van 24 juni 2021
Lees tekst 9.
231p
Welk begrip past bij het voorbeeld dat staat beschreven in tekst 9?
A klassenjustitie
B rechtsbescherming
C rechtszekerheid
D recidive
Zie tekst 9.
241p
Welke soorten sancties worden genoemd in tekst 9?
A een bijkomende straf en een maatregel
B een hoofdstraf en een bijkomende straf
C een hoofdstraf en een maatregel
D twee hoofdstraffen
tekst 10
Omroep Zeeland rechtbank @ozrechtbank
Het OM eist voor de vier aanwezige verdachten 5 jaar cel. Voor een vijfde
verdachte is de eis van 4,5 jaar alleen voor betrokkenheid bij de overval.
Het OM vraagt bij de zesde verdachte om vrijspraak. #ozrb
naar: twitter.com/ozrechtbank van 20 oktober 2021
Lees tekst 10.
251p
Tekst 10 is een bericht van Omroep Zeeland op Twitter.
Welk onderdeel van de rechtszaak wordt in tekst 10 beschreven?
A de aanklacht
B het pleidooi
C het requisitoir
D het vonnis
tekst 11
Amsterdam wil door met proef preventief fouilleren1)
De driehoek in Amsterdam, die bestaat uit de burgemeester, de … en de
politiechef, wil een proef met preventief fouilleren in de stad verlengen.
Dat schrijft burgemeester Halsema in een brief aan de gemeenteraad.
Volgens de driehoek heeft de proef niet lang genoeg geduurd om te
kunnen zeggen of de controles het wapenbezit omlaag kunnen krijgen. De
proef moet daarom worden verlengd om een beter beeld te krijgen van het
effect van de controles, aldus Halsema.
noot 1 preventief fouilleren = het fouilleren van personen die zich in een gebied bevinden dat
de burgemeester aanwijst als risicogebied
naar: nos.nl van 25 november 2021
Lees tekst 11.
261p
Welke functie moet er op de puntjes worden ingevuld?
A minister van Justitie en Veiligheid
B officier van justitie
C politierechter
D wethouder van veiligheid
Zie tekst 11.
271p
Vanwege welke taak zit de burgemeester in de driehoek?
De burgemeester
A is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en
veiligheid in de gemeente.
B is voorzitter van de gemeenteraad.
C vertegenwoordigt de gemeente.
Zie tekst 11.
282p
Sommige Amsterdamse gemeenteraadsleden denken dat preventief
fouilleren in een wijk ervoor zorgt dat een wijk een bepaald etiket krijgt
opgeplakt.
Een theorie over het ontstaan van criminaliteit is de etikettentheorie.
Leg uit wat er volgens de etikettentheorie met de criminaliteit in een
wijk gebeurt als de wijk zo’n etiket krijgt.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Volgens de etikettentheorie zal de criminaliteit in zo’n wijk … (vul in: gelijk
blijven / stijgen / dalen), want …
tekst 12
200 uur taakstraf voor vrouw die supermarkt overviel
Een 21-jarige vrouw die een supermarkt overviel, is veroordeeld tot 200
uur taakstraf. Opmerkelijk: ze overviel de supermarkt waar ze zelf werkte.
De officier van justitie eiste jeugddetentie van 18 maanden voor de vrouw,
waarvan 6 voorwaardelijk. Daarin ging de rechter niet mee. De jonge
vrouw is kwetsbaar en getraumatiseerd door haar verleden, stelt de
rechter. Om die reden heeft de rechtbank besloten tot een taakstraf van
200 uur, met 2 maanden voorwaardelijke jeugddetentie binnen een
proeftijd van 2 jaar.
naar: ad.nl van 13 november 2020
Lees tekst 12.
292p
Hieronder staan vier uitspraken over het vonnis uit tekst 12.
1 Als de vrouw zich de komende twee jaar aan de voorwaarden houdt,
hoeft ze niet in jeugddetentie.
2 De rechter heeft rekening gehouden met de persoonlijke
omstandigheden van de vrouw.
3 De vrouw moet volgens volwassenenstrafrecht veroordeeld zijn want
ze is ouder dan 18 jaar.
4 De rechter mag afwijken van een eis van een officier van justitie.
Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met
juist of onjuist.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …

opgave 3Analyse maatschappelijk vraagstuk: Overlast van ratten

Bij de beantwoording van de vragen 30 tot en met 41 maak je gebruik van
de teksten 1 tot en met 3 en afbeeldingen 1 en 2 in het bronnenboekje.
Inleiding
In steeds meer gemeenten klagen burgers over overlast van ratten. De
ratten worden aangetrokken door etensresten op straat en planten zich
snel voort.
Hoe kan die overlast van ratten worden aangepakt en wie moet dat doen?
Lees tekst 1.
304p
Overlast van ratten kan worden gezien als een maatschappelijk
vraagstuk.
We spreken van een maatschappelijk vraagstuk als het voldoet aan een
aantal kenmerken.
Een kenmerk is dat het vraagstuk aandacht krijgt van de media.
Noem twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk die
te herkennen zijn in tekst 1.
Citeer voor elk kenmerk een zin uit tekst 1.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk 1: …
Citaat bij kenmerk 1: …
Kenmerk 2: …
Citaat bij kenmerk 2: …
Zie tekst 1.
311p
In tekst 1 zeggen experts dat iemand minder snel een rat bij de gemeente
zal melden wanneer diegene al vaker ratten heeft gezien.
Met welk begrip is dat te verklaren?
A manipulatie
B referentiekader
C stereotype
D subcultuur
Zie tekst 1.
322p
Zo objectief mogelijke nieuwsverstrekking moet voldoen aan drie criteria.
Een criterium is het toepassen van hoor en wederhoor.
Noem een ander criterium.
Geef met een voorbeeld uit tekst 1 aan of in de tekst aan dat criterium
is voldaan.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een ander criterium is …
In tekst 1 wordt aan dat criterium … (vul in: wel/niet) voldaan, want …
Lees tekst 2.
334p
Actiegroep Rattenprobleem Moerwijk vecht volgens tekst 2 al jaren tegen
de rattenoverlast. Hierbij zet de actiegroep machtsmiddelen in.
Leg uit welk machtsmiddel de actiegroep al heeft ingezet volgens tekst
2.
Leg uit welk ander machtsmiddel de actiegroep nog wil inzetten
volgens tekst 2.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Een machtsmiddel dat de actiegroep al heeft ingezet is..., want in tekst 2
staat dat …
Een ander machtsmiddel dat de actiegroep nog wil inzetten is..., want in
tekst 2 staat dat …
Zie tekst 2.
341p
Het politieke besluitvormingsproces bestaat uit verschillende fasen.
Op welke fase van de politieke besluitvorming in de gemeente Den Haag
heeft Conny Ligtvoet kritiek?
A fase 1: Agendavorming
B fase 2: Beleidsvoorbereiding
C fase 3: Beleidsbepaling
D fase 4: Beleidsuitvoering
Zie tekst 2.
353p
Wethouder Bredemeijer maakt namens het CDA deel uit van het college
van B en W in Den Haag.
Noem de politieke stroming waartoe het CDA behoort.
Leg uit welk uitgangspunt van die politieke stroming te herkennen is in
tekst 2.
Citeer een zin van wethouder Bredemeijer waaruit dat uitgangspunt
blijkt.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Het CDA behoort tot de... stroming.
Dat uitgangspunt van die stroming is...
Een citaat van wethouder Bredemeijer waarin dat uitgangspunt te
herkennen is:...
Bekijk afbeelding 1.
361p
Media kunnen verschillende functies vervullen.
Leg uit of het doel van de afbeelding beter past bij de informerende of
de socialiserende functie van de media.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Het doel van de afbeelding past beter bij de... (vul in: informerende of
socialiserende) functie, want...
Bekijk afbeelding 2.
371p
Welk van de volgende beweringen is van toepassing op afbeelding 2?
Op het bord
A staat een geschreven regel. De politie kan dus boetes uitdelen bij
overtreding.
B staat een geschreven regel. De regel is namelijk opgeschreven op het
bord.
C staat een ongeschreven regel. Boa’s mogen boetes uitdelen bij
overtreding van de regel.
D staat een ongeschreven regel. Er mag geen boete worden uitgedeeld
bij overtreding van de regel.
Lees tekst 3.
381p
Maatschappelijke vraagstukken zijn te bekijken vanuit verschillende
invalshoeken.
Eén van de invalshoeken is de veranderings- en vergelijkende invalshoek.
Formuleer vanuit de veranderings- en vergelijkende invalshoek een
vraag waarop het antwoord in tekst 3 staat.
Zie tekst 3.
391p
In de tekst staat informatie die te gebruiken is voor de veranderings- en
vergelijkende invalshoek.
Vanuit welke andere invalshoek wil Van Gerwen graag onderzoek
doen volgens tekst 3?
Zie tekst 3.
401p
In tekst 3 staat: “Van kinds af aan krijgen de meeste mensen mee dat
ratten geen prettige dieren zijn.”
Welk begrip past daarbij?
A censuur
B identiteit
C socialisatie
D subcultuur
Zie tekst 3.
413p
In tekst 3 staat dat onderzoeker Van Gerwen zou kunnen proberen het
beeld dat Nederlanders hebben van ratten te veranderen.
Mediabeïnvloedingstheorieën verschillen van mening of het mogelijk is om
dat beeld via media te veranderen.
Eén van die theorieën is de injectienaaldtheorie.
Leg vanuit een andere theorie uit of jij denkt dat het mogelijk is om het
beeld dat Nederlanders hebben van ratten te veranderen via de
media.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ik denk dat het … (vul in: wel of niet) mogelijk is het beeld te veranderen.
Dat past het best bij de … theorie, want die theorie zegt: …
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.