Eindexamen maatschappijkunde vmbo gl/tl 2011, tijdvak 2 (maatschappijleer 2)

Hieronder volgen enkele uitspraken over het Europees Parlement. 1 Alleen het Europees Parlement kan beslissen over nieuwe EU-wetten. 2 De leden van het Europees Parlement worden elke vijf jaar gekozen. 3 Het Europees Parlement controleert het werk van de Europese Commissie. 4 In het Europees Parlement zitten vertegenwoordigers uit alle Europese landen. • Geef van elke uitspraak aan of deze juist is of onjuist. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Uitspraak 1 is … Uitspraak 2 is … Uitspraak 3 is … Uitspraak 4 is …

tabel 1 Uitslag Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni 2010   Tweede Kamer 2010 Tweede Kamer 2006   zetels percentages zetels percentages CDA 21 13.6 % 41 26.5 % PvdA 30 19.6 % 33 21.2 % SP 15 9.8 % 25 16.6 % VVD 31 20.5 % 22 14.7 % Partij voor de Vrijheid 24 15.5 % 9 5.9 % GroenLinks 10 6.7 % 7 4.6 % ChristenUnie 5 3.3 % 6 4.0 % D66 10 6.9 % 3 2.0 % Partij voor de Dieren 2 1.3 % 2 1.8 % SGP 2 1.7 % 2 1.5 % Trots op Nederland 0 0.6 % - - bron: nos.nl van juni 2010 Maak gebruik van tabel 1.

Waarom zal het nieuwe kabinet uit meerdere partijen bestaan? A Dan hebben politieke partijen veel invloed op het beleid van het kabinet. B Dan heeft het kabinet meer macht dan een kabinet dat uit één partij bestaat. C Een kabinet moet steunen op een meerderheid in de Tweede Kamer. D Het is democratischer als verschillende partijen een kabinet vormen.

Direct na de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni 2010 is een informateur benoemd. Wat is de taak van een informateur? A advies uitbrengen aan de koningin over welke partijen het best met elkaar kunnen regeren B gesprekken voeren met voorzitters van de Kamerfracties om te kijken wie er het meest geschikt is als minister-president C opstellen van een regeerakkoord waaraan de nog te vormen coalitie zich heeft te houden D vaststellen welke partijen welke ministers- en staatssecretarisposten krijgen

Politieke partijen hebben bepaalde taken. Welke taak van politieke partijen herken je in tekst 14? Politieke partijen A beslissen wie er op de verkiezingslijsten komen. B brengen hun ideeën onder de aandacht van de mensen. C houden zich bezig met de inrichting van de samenleving. D oefenen invloed uit op mensen in politieke functies.

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 vormden in Utrecht GroenLinks, D66 en de PvdA samen het college van burgemeester en wethouders. • Welke twee beweringen zijn juist? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje. 1 De gemeenteraadsleden van deze partijen hebben een college-akkoord gesloten. 2 De gemeenteraadsleden van deze partijen werden lid van het college van burgemeester en wethouders. 3 Deze partijen kozen een nieuwe burgemeester en nieuwe wethouders. 4 Deze partijen leverden wethouders voor het dagelijks bestuur.

Wat gebeurt er tot nu toe bij een kabinetsformatie? A De informateur overlegt regelmatig met de Tweede Kamer over de coalitie- onderhandelingen. B De koningin beslist wie de minister-president wordt op basis van adviezen van het parlement. C De koningin stelt de informateur aan nadat ze advies heeft ontvangen van de fractievoorzitters. D De Tweede Kamer wijst de formateur aan na een debat in de Tweede Kamer over de uitslag van de verkiezingen. afbeelding 2 Een klacht indienen Doe de check! X Ik heb geen bezwaar gemaakt of beroep aangetekend bij de desbetreffende instantie X Mijn probleem speelde minder dan een jaar geleden X Ik heb al geklaagd bij de overheidsinstantie zelf bron: website van een overheidsinstantie

Pieter Oskam uit tekst 18 hoopt raadslid te worden. Een raadslid heeft verschillende taken. Welke beschrijving klopt niet ? A Een raadslid beslist mee over bijvoorbeeld de bouw van een sporthal. B Een raadslid controleert het werk van het college van B & W. C Een raadslid helpt mee de plannen van het college van B & W uit te voeren. D Een raadslid vertegenwoordigt inwoners van een gemeente.

Het vraagstuk jeugdwerkloosheid kun je bestuderen vanuit elk van de vier invalshoeken van maatschappijleer. Deze zijn: de politiek-juridische invalshoek, de sociaal-economische, de sociaal-culturele en de veranderings- en vergelijkende invalshoek. • Formuleer een politiek-juridische vraag die van toepassing is op tekst 1 .

Jeugdwerkloosheid is een maatschappelijk vraagstuk. We spreken van een maatschappelijk vraagstuk als dit voldoet aan een aantal kenmerken. • Geef twee kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk en laat aan de hand van tekst 2 zien dat jeugdwerkloosheid een maatschappelijk vraagstuk is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk 1: … want uit de tekst blijkt … Kenmerk 2: … want uit de tekst blijkt …

Het proces van politieke besluitvorming verloopt in vier verschillende fasen: fase 1: uiten van wensen en erkennen van wensen als politieke problemen fase 2: vergelijken/afwegen van problemen; het bedenken van oplossingen voor politieke problemen fase 3: beslissen over problemen fase 4: uitvoeren van besluiten • In welke fase van de politieke besluitvorming zit het beleid rondom jeugdwerkloosheid volgens tekst 1 en in welke fase volgens tekst 2 ? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Volgens tekst 1 in fase … Volgens tekst 2 in fase …

Uit tekst 3 blijkt dat de Europese Commissie zich ook zorgen maakt over de werkloosheid. Vanuit welk doel van de Europese Unie houdt de Europese Commissie zich bezig met de werkloosheid in de lidstaten? A het beschermen van de stabiliteit van de euro B het garanderen van politieke rechten van de EU-burgers C het verbeteren van stabiliteit en veiligheid D het verhogen van de welvaart in de lidstaten

Welke twee uitspraken over de Europese Commissie zijn juist? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje. 1 De Commissie bestaat uit ministers van alle afzonderlijke lidstaten. 2 De Commissie is het hoogste besluitvormende orgaan in de Europese Unie. 3 De Commissie komt met voorstellen voor nieuwe wetten, bijvoorbeeld om de jeugdwerkloosheid in de lidstaten te bestrijden. 4 De Commissie komt op voor de belangen van de gehele Europese Unie. Maak gebruik van tekst 4 en 5.

Nederland is een verzorgingsstaat. De overheid heeft in een verzorgingsstaat verschillende taken: 1 bevorderen van voldoende werkgelegenheid 2 zorgen voor (collectieve) voorzieningen 3 mensen beschermen tegen verlies van inkomen als ze geen betaald werk hebben • Leg per taak uit dat de Wet Investeren in Jongeren (WIJ) te maken heeft met bovengenoemde taken van de verzorgingsstaat. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. WIJ heeft te maken met taak 1, omdat … WIJ heeft te maken met taak 2, omdat … WIJ heeft te maken met taak 3, omdat …

Het hebben van werk heeft een aantal functies voor mensen: 1 het geeft zin aan je leven 2 het ontwikkelen van zelfrespect 3 het verkrijgen van maatschappelijk aanzien 4 verdienen van een inkomen • Welke functie van het hebben van werk herken je in tekst 5 en welke in tekst 6 ? Kies per tekst een nummer uit het rijtje en geef daarbij een citaat. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Functie in tekst 5: nummer … dat blijkt uit citaat … Functie in tekst 6: nummer … dat blijkt uit citaat … Maak gebruik van tekst 6.

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken maakte deel uit van het kabinet-Balkenende IV, een kabinet van christendemocraten en sociaaldemocraten. De aanpak om de jeugdwerkloosheid te verminderen zoals beschreven staat in tekst 6 komt overeen met de visie van de christendemocraten. Welke visie van de christendemocraten is te herkennen in tekst 6? A duurzaam produceren en consumeren B grote rol van de overheid om positie van mensen met lage inkomens te verbeteren C veel ruimte voor het bedrijfsleven om te ondernemen D verantwoordelijkheid zoveel mogelijk in de handen van burgers en organisaties leggen

‘Liever Mark dan Mohammed?’ is een onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau. Eén van de conclusies van dit onderzoek is dat autochtone Nederlandse sollicitanten gemiddeld 25 procent meer kans hebben een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek te ontvangen dan vergelijkbare niet- westerse migranten. Van welk verschijnsel is hier sprake? A het bestaan van vooroordelen B het hebben van een eigen identiteit C integratie D pluriformiteit Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

Uit tekst 7 blijkt dat sommige groepen vaker werkloos zijn dan andere. • Maak van de groepen die genoemd zijn in tekst 7 een staafdiagram waaruit de hoogte van de werkloosheid af te lezen is. Het gaat hierbij om de meest recente cijfers. Doe het zo: neem onderstaande afbeelding over en teken per groepering een kolom op basis van de gegevens uit tekst 7. % 30 25 20 15 10 5 0 1 2 3 totale werkloosheid werkloosheid werkloosheid werkloosheid allochtonen allochtone 15-24 jaar vrouwen 15-24 jaar Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.