opgave 1Verzameld op straat

Hans Eijkelboom is een kunstenaar die jarenlang elke dag de straat op ging om voorbijgangers te fotograferen. Deze personen waren er zich meestal niet van bewust dat ze op de foto werden gezet. Eijkelboom verzamelde al deze foto’s en maakte er een boek van. Elke pagina uit dit boek bevat een serie foto’s die hij op één bepaalde datum maakte. Op afbeelding 1 zie je zo’n pagina. Het is een serie van 21 foto’s, getiteld Woensdag 4 augustus 1999, Zwijndrechtsebrug, 13.30 – 14.15 uur.

Noem nog drie manieren waarop Eijkelboom achteraf van de foto’s een
Licht aan de hand van het werk op afbeelding 1 zowel de benaming
Ellie Uyttenbroek en Ari Versluis maakten eind jaren 90 van de vorige eeuw reeksen foto’s van mensen die ze ‘van de straat plukten’. Ze kozen daarvoor personen die zij karakteristiek vonden voor een bepaalde groep, zoals bijvoorbeeld skaters of kakkers. Op afbeelding 2 zie je het werk Corpsballen, bestaande uit twaalf foto’s. Corpsballen zijn mannelijke studenten die als ‘bekakt’ bekend staan. Voor deze reeks poseerden twaalf jongens.
Noem drie kenmerken van de houding of de gezichtsuitdrukking van de
Noem nog drie andere manieren waarop eenheid in de reeks is ontstaan.
Ben je van mening dat deze fotoreeks een goede karakterisering van
Geef voor deze laatste bewering één argument. Betrek in je antwoord beide
Door wie zou je het liefst gefotografeerd willen worden: door Eijkelboom ofopgave 2Het Rijksmuseum, toen en nu

Aan het eind van de negentiende eeuw besloten een paar Nederlandse verzamelaars hun particuliere collecties aan de overheid te schenken. Het betrof verzamelingen, die – als ze in één gebouw bij elkaar zouden worden gebracht – een mooi overzicht van de Nederlandse kunst zouden geven. Zo’n gebouw moest echter toen nog wel worden ontworpen. Daarvoor werd een prijsvraag uitgeschreven. Verschillende architecten dienden een ontwerp in. De Duitse architect Ludwig Lange werd winnaar. Op figuur 1 zie je zijn ontwerptekening.


Alhoewel dit ontwerp de eerste prijs won, werd het niet uitgevoerd: men vond het te klassiek om Nederlandse kunst te herbergen. Daarom werd er een nieuwe prijsvraag uitgeschreven. Deze tweede prijsvraag werd gewonnen door Pierre Cuypers. Op afbeelding 3 zie je een ontwerptekening en op afbeelding 4 zie je het museum nadat het opgeleverd was. Het gebouw kreeg de benaming Het Rijksmuseum, een gebouw met veel tentoonstellingszalen rondom twee binnenhoven.
Noem vier kenmerken die naar een middeleeuwse kerk zouden verwijzen.
Aan het gehele exterieur van Het Rijksmuseum werden tegels en reliëfs aangebracht. Op deze tegels en reliëfs zie je onder meer beelden van belangrijke gebeurtenissen en van beroemde personen uit de Nederlandse geschiedenis. Op afbeelding 5, 6 en 7 zie je daar voorbeelden van.
Noem twee andere functies van de tegels en reliëfs en licht deze beide
Cuypers’ bemoeienissen met Het Rijksmuseum gingen verder dan het ontwerpen van het gebouw: hij hield zich ook bezig met het interieur en de looproute die een bezoeker langs de kunstwerken zou moeten afleggen. Op figuur 2 zie je de plattegrond van de eerste verdieping. Daarop zie je de indeling in zalen zoals die toen werd bepaald. De stippellijn geeft aan in welke richting de bezoeker bij voorkeur de kunstwerken diende te bekijken.

Noem twee voordelen van een looproute die chronologisch van opzet is.
Geef voor deze bewering drie argumenten.
De collectie van Het Rijksmuseum breidde zich in de loop van de tijd uit en werd zo omvangrijk dat nieuwe expositieruimtes noodzakelijk bleken. Op figuur 3 zie je op de plattegrond de indeling van de eerste verdieping zoals die aan het eind van de twintigste eeuw was.

Welke oplossing koos het museum om meer expositiemogelijkheden te
Tegenwoordig maken museumbezoekers vaak gebruik van een audiotoer. Figuur 3 geeft ook aan in welke zalen zich de ‘topstukken‘ van Het Rijksmuseum bevinden: ze zijn op de plattegrond gemerkt met een *; de stippellijn geeft de route aan om er te komen.

Onlangs is een start gemaakt met een grootschalige renovatie van Het Rijksmuseum. Net als in de negentiende eeuw werd hiervoor een prijsvraag uitgeschreven. De Spaanse architecten Cruz en Ortiz werden winnaar. Bij het ontwerpen was een van hun uitgangspunten de oorspronkelijke opzet van Cuypers weer tot leven te wekken. Op figuur 4a zie je een maquette en op figuur 4b een still voor een van de binnenhoven.


opgave 3Een atelier vol knappe koppen

Rembrandt van Rijn (1606 – 1669) was een hartstochtelijk verzamelaar. Hij verzamelde gebruiksvoorwerpen, voorwerpen uit de natuur en kunstobjecten uit de oudheid. In zijn woonhuis in Amsterdam bewaarde hij – grenzend aan zijn atelier – allerlei voorwerpen in een zogenaamde kunstcaemer. In zijn atelier werkte Rembrandt niet alleen: hij leidde veel leerlingen op in het schildersvak. Op afbeelding 8 zie je een reconstructie van de kunstcaemer in zijn woonhuis.


Veel schilderijen van Rembrandt zijn portretten. Naast zijn eigen familie en bekenden schilderde hij ook personen uit het verleden. Op afbeelding 10 zie je het schilderij Aristoteles uit 1653. Rembrandt maakte het schilderij in opdracht van Antonio Ruffo, een rijk Italiaans edelman. De staande man op het schilderij op afbeelding 10 is Aristoteles; de buste is van Homerus. Beiden zijn filosofen uit de Griekse oudheid. Op afbeelding 11 zie je een buste van Homerus en op afbeelding 12 een buste van Aristoteles. Deze bustes bevonden zich in de verzameling van Rembrandt.
Licht deze uitspraak toe. Betrek in je antwoord beide bustes.
Leg uit welke bedoelingen Ruffo had met het aanleggen van zijn collectie enopgave 4Schwitters

Kurt Schwitters, een Duitse kunstenaar, verbleef in 1922/1923 enige tijd in Nederland. Tijdens de vele tochten die hij door ons land maakte, verzamelde hij kaartjes, voorwerpen en materialen die hij her en der aantrof. Op afbeelding 13 en 14 zie je twee werken waarin hij een aantal van zijn verzamelde spullen verwerkte.
Noem twee voorwerpen die verwijzen naar de werkelijkheid.
Geef voor deze bewering één argument.
Leg uit dat het begrip puzzel hier zowel een positieve als een negatieveBij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
12p

22p

32p

43p

54p

63p

73p

81p

91p

101p

112p

124p

134p

144p

152p

163p

171p

183p

191p

203p

212p

221p

232p

241p

251p

261p
A
272p

282p

292p

301p

311p
B
322p
