Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2012, tijdvak 2

In bron 1 is af te lezen dat de reisduur van Harlingen naar Terschelling varieert. Bij welke veerboot is de relatieve afstand het grootst ? A veerdienst B sneldienst rechtstreeks C sneldienst via Vlieland bron 2 Top drie van vakantielanden voor Nederlanders in 2002, 2005 en 2009 % 1 ……………. 0 40/35 '02 '05 '09 '02 '05 '09 '02 '05 '09 België land X land Y

In bron 2 zijn de duur van de vakantie en de namen van twee vakantielanden weggelaten. Welke letter geeft de juiste combinatie van vakantieduur en vakantieland weer?   1 2 land X land Y A korte vakanties lange vakanties Duitsland Frankrijk B korte vakanties lange vakanties Frankrijk Duitsland C lange vakanties korte vakanties Duitsland Frankrijk D lange vakanties korte vakanties Frankrijk Duitsland

Naar aanleiding van het diagram in bron 3 worden de volgende beweringen gedaan: 1 De uitgaven door dagtoeristen zijn tussen 2005 en 2007 in Groningen meer gestegen dan in Fryslân (Friesland). 2 Verblijfstoerisme is in dit diagram hetzelfde als lange vakantie. • Neem de cijfers van de beweringen over op het antwoordblad en schrijf erachter of de bewering juist is of onjuist.

bron 4 Goa, India Vakantiegebieden maken een aantal ontwikkelingsfasen door. Een goed voorbeeld is Goa in India. Dit gebied werd een tijd lang niet of nauwelijks meer bezocht, omdat de toeristische voorzieningen niet meer voldeden aan de eisen van het hedendaags toerisme. Plaatselijke overheden en de toeristenindustrie hebben daarom jarenlang keihard aan vernieuwing en ontwikkeling gewerkt. Het resultaat is een kwalitatief hoogstaande vakantiebestemming die snel weer geliefd wordt.

bron 5 Genieten in Bergen Geniet van de veelzijdige Noord-Hollandse kust! Het strand en de duinen maken van deze omgeving een heerlijke vakantiebestemming! En wat is er nu leuker dan een weekendje naar de kust? Wij selecteerden voor u als lezer van deze krant een autovakantie naar Bergen. U verblijft in een viersterren hotel inclusief ontbijt. Een 2-daagse autovakantie boekt u al vanaf slechts € 39 per persoon! En als u boekt met de speciale actiecode krijgt u ook nog eens een lezerskorting van € 17,50 per boeking. Aankomstdata: van 28/2 tot en met 28/3: op vr., za., en zo. van 4/4 tot en met 27/6: op zo. van 2/7 tot en met 23/8: op vr. en ma.

De advertentie van bron 5 maakt reclame voor autovakanties naar Bergen. De cijfers 1 tot en met 4 in bron 6 staan, in willekeurige volgorde, voor de plaatsen Egmond aan Zee, Bergen, Zandvoort en Noordwijk. Met welk cijfer wordt de plaats Bergen in bron 6 aangegeven? A cijfer 1 B cijfer 2 C cijfer 3 D cijfer 4

In de advertentie in bron 5 worden 2-, 3-, 4- en 5-daagse autovakanties aangeboden. Welke van deze autovakanties rekenen we tot de lange vakanties? A alleen de 5-daagse autovakantie B alle genoemde autovakanties C de 3-, 4- en 5-daagse autovakanties D de 4- en 5-daagse autovakanties E geen enkele van deze autovakanties

In bron 8 zijn de Alpen in Oostenrijk en het Sauerland in Duitsland beschreven als belangrijke wintersportgebieden voor de Nederlandse toerist. Als je beide gebieden met elkaar vergelijkt, dan blijken ze elk hun eigen voordelen te hebben voor de Nederlandse wintersporter. • Noteer op het antwoordblad de Alpen en het Sauerland onder elkaar. Noem met behulp van bron 9 bij beide gebieden een voordeel voor de Nederlandse wintersporter.

In reisbrochures kom je vaak foto’s tegen die kenmerkend zijn voor een vakantieland of een soort vakantieganger in dat land. In bron 11 staan vier van zulke foto’s afgebeeld. Ze zijn, in alfabetische volgorde, kenmerkend voor Australië, Indonesië, Kenia en Peru. • Noteer op het antwoordblad de cijfers van de foto’s en schrijf achter elk cijfer welk land erbij hoort.

Naar aanleiding van de tekst van bron 13 worden drie uitspraken gedaan: 1 Marokko behoort voor de Nederlandse vakantieganger tot de verre bestemmingen. 2 Marokko staat vooral bekend als natuurbestemming. 3 Marokko bevindt zich wat betreft toeristische ontwikkeling in de fase van herstel. • Neem de cijfers van de uitspraken over op het antwoordblad en schrijf erachter of de uitspraak juist is of onjuist.

Ahmed Serghini wil voorkomen dat in Marokko hetzelfde gebeurt als in Spanje en Tunesië door het massatoerisme is gebeurd (zie bron 13). Hij doelt hierbij onder andere op culturele en ruimtelijke gevolgen van massatoerisme. • Noem eerst een voorbeeld van een cultureel gevolg van massatoerisme dat hij wil voorkomen. • Noem vervolgens een voorbeeld van een ruimtelijk gevolg van massatoerisme dat hij wil voorkomen.

bron 14 15-daagse rondreis door Andalusië (Zuid-Spanje) en Marokko Andalusië en Marokko 15 dagen vanaf 974 euro Prachtige combinatiereis! 15-daagse rondreis Andalusië en Marokko. Op basis van ontbijt, 1x lunch en 11x diner. Vertrek van 2 september tot en met 28 oktober. − In Andalusië bezoeken we onder andere Granada (inclusief entree Alhambra!) en Sevilla en in Marokko bezoeken we Fès, Marrakech, Casablanca en Rabat. − Inclusief vlucht Amsterdam-Málaga en retour, verblijf, excursies en Nederlandssprekende reisleiding.

Sommige toeristen die naar Marokko reizen, combineren deze reis met een bezoek aan Andalusië in Spanje. De advertentie van bron 14 is een voorbeeld van zo’n combinatiereis. Drie uitspraken naar aanleiding van deze advertentie: 1 Het aanbod voor deze combinatiereis geldt voor het hoogseizoen. 2 Andalusië rekenen we tot de Costa Brava. 3 Deze rondreis is een cultuurreis. • Neem de cijfers van de uitspraken over op het antwoordblad en schrijf erachter of de uitspraak juist is of onjuist.

De tekst van bron 15 en de kaart van bron 16 gaan over de Oostenrijkse streek Salzkammergut. Naar aanleiding van deze bronnen volgen drie uitspraken: 1 Het Salzkammergut biedt mogelijkheden voor een toeristisch dubbelseizoen. 2 Het Salzkammergut ligt op ongeveer 1000 kilometer afstand van Utrecht. Dit heeft betrekking op de relatieve afstand. 3 Het Salzkammergut ligt ten westen van Tirol. • Neem de cijfers van de uitspraken over op het antwoordblad en schrijf erachter of de uitspraak juist is of onjuist.

In de tekst van bron 15 staat dat de Unesco de streek rond Hallstatt op de Werelderfgoedlijst geplaatst heeft. Dit kan leiden tot een toename van het aantal toeristen. Deze eventuele toename heeft zowel voordelen als nadelen voor dit gebied. • Noem eerst een voordeel van een toename van het aantal toeristen voor dit gebied. • Noem vervolgens een nadeel van een toename van het aantal toeristen voor dit gebied.

De reis van bron 17 gaat door verschillende klimaatgebieden. Tot welk klimaatgebied rekenen we de Emiraten en tot welk klimaatgebied rekenen we de Maldiven?   (Verenigde Arabische) Emiraten Maldiven A droog klimaat Middellandse Zeeklimaat B droog klimaat tropisch klimaat C Middellandse Zeeklimaat tropisch klimaat D Middellandse Zeeklimaat droog klimaat E tropisch klimaat droog klimaat F tropisch klimaat Middellandse Zeeklimaat

Leerlingen van een VMBO-4 klas die bij aardrijkskunde het onderwerp toerisme bespreken, komen bij het bestuderen van de advertentie van bron 17 tot de conclusie dat zijzelf niet tot de doelgroep voor deze reis gerekend worden. • Geef met behulp van de advertentie een argument waarom zij niet tot de doelgroep behoren.

Naar aanleiding van bron 19 doen de leerlingen uitspraken over tijdsverschillen tussen de gebieden van deze reis. Slechts één daarvan is juist. Welke uitspraak is juist? A In de Emiraten is het ongeveer drie uur later dan in Nederland. B In Nederland is het ongeveer drie uur later dan op de Maldiven. C In India is het ongeveer drie uur vroeger dan in de Emiraten. D Op de Maldiven is het ongeveer drie uur vroeger dan in India.

De kaart van bron 18 hoort bij de advertentie van bron 17. Dit soort kaartjes is vaak subjectief. Geografische kenmerken worden niet altijd juist afgebeeld. De kaart van bron 19 komt uit de Grote Bosatlas. Dit soort kaartjes is over het algemeen objectief; deze zijn gebaseerd op feiten. • Noem een voorbeeld op de kaart van bron 18 waaruit blijkt dat deze kaart niet klopt met de objectieve geografische kenmerken op de kaart van bron 19.

Behalve dat de kaart van bron 18 geografisch onjuist is, kun je ook zeggen dat deze kaart onvolledig is. Om kaarten goed te kunnen lezen moet er een aantal gegevens opstaan zoals een titel, een legenda en eventueel een noordpijl en gradennetwerk. Deze ontbreken in bron 18. • Welk belangrijk gegeven ontbreekt nog meer bij deze kaart?

bron 21 Striptekening PETER, WAT DOEN WE MET AL HET OVERTOLLIGE WATER IN DE STAD? Het regent …èn harder Terwijl er steeds meer steeds vaker bestrating bijkomt. Daarom verbreden gemeentes grachten Staat nog leuk ook. En zo kan overtollig water in de stad beter opgevangen en singels. En leggen ze nieuwe aan. worden. En hebben we in droge periodes minder last van watertekort. Maar zelf kunt u ook mee- Met dat water kunt u helpen. Neem bijvoorbeeld later uw tuin sproeien. een regenton. Dan staat uw tuin niet meteen blank.

In bron 21 geeft Peter als oplossing voor de wateroverlast het aanleggen en verbreden van grachten in steden. Ook in het rivierengebied kent men wateroverlast. Bij rivieren laat men bij een hoge waterstand het overtollige rivierwater ook wegstromen naar een speciaal daarvoor aangewezen plek. Hoe worden deze opvangplekken van overtollig rivierwater genoemd? A grondwatervoorraden B infiltratiegebieden C overloopgebieden D spaarbekkens bron 22 Kwelwater bron 23 Grondwaterstand

Naast de vervuiling van het water, is de mens ook verantwoordelijk voor andere bedreigingen van de zoetwatervoorraad. In bron 22 en 23 staan vormen van bedreigingen. Welke bedreigingen worden beschreven in achtereenvolgens bron 22 en 23?   bron 22 bron 23 A infiltratiewater verzilting B verdroging verzilting C verzilting infiltratiewater D verzilting verdroging

In bron 26 staat een dwarsdoorsnede van een rivier. Met de letters P, Q, R en S zijn, in alfabetische volgorde, de volgende begrippen aangegeven: binnendijks gebied, uiterwaard, winterdijk en zomerdijk. Welk antwoord geeft de juiste combinatie van letter en begrip?   P Q R S A zomerdijk uiterwaard winterdijk binnendijks gebied B winterdijk uiterwaard zomerdijk binnendijks gebied C zomerdijk binnendijks gebied winterdijk uiterwaard D winterdijk binnendijks gebied zomerdijk uiterwaard

Als de opwarming van de aarde in dit tempo doorgaat, zal meer ijs op de Noordpool in de zomer smelten. Twee leerlingen krijgen hierover een discussie. Sophie zegt: “De hoeveelheid water in de kringloop blijft altijd gelijk.” Sjanne zegt: “Door het smelten van het ijs op de Noordpool zal de zeespiegel sterk gaan stijgen.” • Neem de namen van de leerlingen over op het antwoordblad en schrijf erachter of hun uitspraak juist of onjuist is.

Naar aanleiding van bron 27 volgen hieronder drie uitspraken: 1 IJsmassa’s vormen geen onderdeel van de kringloop van het water. 2 Het water dat bij het cijfer 7 in bron 27 in de bodem terechtkomt, wordt infiltratiewater genoemd. 3 Afstroming via grondwater gaat sneller dan via het oppervlaktewater. • Neem de cijfers van de uitspraken over op het antwoordblad en schrijf erachter of de uitspraak juist is of onjuist.

Grote delen van de Emscher zijn in het verleden gekanaliseerd. In delen van de Emscher heeft men de natuurlijke, kronkelende loop van de rivier weer hersteld (gerenatureerd). Het doel hiervan is onder andere het ontwikkelen van natuur en recreatie. • Geef, naast het ontwikkelen van natuur en recreatie, nog een doel dat men hiermee nastreeft.

Voorraden zoet water zitten opgeslagen als waterdamp in de atmosfeer, als vaste vorm in ijsmassa’s, als vloeibare vorm in grondwater en, ook vloeibaar, in oppervlaktewater zoals meren en rivieren. Welk deel van het cirkeldiagram uit bron 30 geeft de voorraad zoet water in vaste vorm in ijsmassa’s weer? A deel A B deel B C deel C D deel D bron 31 Opwarming rivieren

Uit de tekst van bron 31 blijkt dat het water van de Rijn steeds warmer wordt. Eén van de oorzaken is klimaatverandering. Wat is een tweede belangrijke oorzaak? A toename van lozing van afvalwater door huishoudens B toename van lozing van irrigatiewater door landbouw C toename van lozing van koelwater door elektriciteitscentrales D toename van lozing van proceswater door industrie

Uit de tekst van bron 32 blijkt dat China werkt aan het grootste windmolenpark ter wereld. Als locatie voor dit project heeft men gekozen voor de Gobiwoestijn (zie ook bron 33) vanwege de krachtige wind in dat gebied. • Noem nog een argument voor de keuze van de Gobiwoestijn als locatie voor dit project.

Opwekken van energie door middel van biomassa wordt vaak gezien als een goed alternatief voor fossiele energiebronnen. Boeren verbouwen gewassen die worden verwerkt tot biobrandstof. Het gebruik van biomassa voor biobrandstof heeft ook nadelen. • Noem twee nadelen. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.