Eindexamen geschiedenis vmbo kb 2021 tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 2Nederland (1848-1914)

11p

Koning Willem II was eerst tegen democratische hervormingen. Maar in

1848 veranderde hij plotseling van mening. Hij gaf opdracht tot het

schrijven van een meer democratische grondwet.

Geef een reden waardoor de koning van mening veranderde.

22p

Hieronder staan drie beweringen over klassieke grondrechten in de

Grondwet van 1848:

1 Dankzij deze klassieke grondrechten werd het mogelijk een nieuw

staatshoofd te kiezen.

2 Een voorbeeld van een klassiek grondrecht is de vrijheid van

onderwijs.

3 Klassieke grondrechten bieden bescherming tegen onderdrukking door

de overheid.

Geef per bewering aan of deze juist of onjuist is.

Doe het zo:

1 = … (kies uit: juist / onjuist)

(enzovoort tot en met 3)

Gebruik bron 1.

31p

Over welke vorm van kiesrecht gaat dit artikel?

algemeen kiesrecht

censuskiesrecht

passief kiesrecht

vrouwenkiesrecht

Gebruik nogmaals bron 1.

42p

Sommige mensen vinden dat Nederland door dit artikel een democratie is

geworden.

Andere mensen vinden dat Nederland toen nog niet helemaal

democratisch was.

Geef voor beide meningen een argument.

Doe het zo:

Nederland is door dit artikel een democratie geworden, omdat …

Nederland was toen nog niet helemaal democratisch, omdat …

Gebruik bron 2.

51p

Geef een reden waarom het begrip industrialisatie past bij de bron.

Doe het zo:

Het begrip industrialisatie past bij de bron, omdat...

62p

Hieronder staan vijf namen en begrippen:

1 ARP

2 hogere burgerij

3 kleine luyden

4 RKSP

5 Thorbecke

Drie maatschappelijke groepen:

a liberalen

b protestanten

c rooms-katholieken

Geef per naam/begrip aan welke groep daarbij hoort. Let op! De

maatschappelijke groepen kunnen één of meerdere keren gebruikt

worden.

Doe het zo:

Bij 1 hoort … (vul letter in).

(enzovoort tot en met 5)

opgave 3De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)

71p

Het jaar 1917 was een belangrijk jaar voor de ARP.

Welk belangrijk doel van de ARP werd in 1917 bereikt?

de afschaffing van het districtenstelsel

de financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder onderwijs

de invoering van evenredige vertegenwoordiging

de invoering van passief kiesrecht voor vrouwen

Gebruik bron 3.

82p

Hieronder staan vijf begrippen die te maken hebben met Nederland

tijdens de Eerste Wereldoorlog.

a distributie

b mobilisatie

c neutraliteit

d pacificatie

e schaarste

Kies eerst één begrip dat past bij beide onderdelen van de bron.

Kies daarna één begrip dat alleen past bij onderdeel 1.

Let op! Je mag een begrip maar één keer gebruiken.

Doe het zo:

Begrip … (vul letter in) past bij onderdeel 1 én onderdeel 2.

Begrip... (vul letter in) past alleen bij onderdeel 1.

Gebruik bron 4.

91p

Hieronder staan twee maatschappelijke ontwikkelingen:

1 emancipatie van arbeiders

2 verzuiling

Welke ontwikkeling past volgens jou het best bij de bron? Geef ook

een verklaring voor je keuze.

Doe het zo:

Ontwikkeling … (vul nummer in) past het best bij de bron, want …

Gebruik nogmaals bron 4.

101p

Kijk in de bron naar de gebeurtenis van 1910.

Wie was de politiek leider die in 1910 deze toespraak hield?

Jacobs

Kuyper

Schaepman

Troelstra

Gebruik bron 5.

111p

Naar aanleiding van welke gebeurtenis is de poster gemaakt? En om

welke reden is de poster gemaakt?

gebeurtenis reden de revolutiepoging van Troelstra om de regering te steunen de revolutiepoging van Troelstra om de SDAP te steunen het einde van de Eerste Wereldoorlog om de Centralen te steunen het einde van de Eerste Wereldoorlog om de Geallieerden te steunen

Gebruik bron 6.

121p

Vindt de gebeurtenis op deze tekening plaats in 1916 of in 1918? Geef

een argument voor je keuze.

Doe het zo:

De gebeurtenis vindt plaats in … (kies uit: 1916 / 1918), want … (geef een

argument).

Gebruik nogmaals bron 6.

131p

De Amerikaanse regering heeft de bron als propaganda gebruikt.

Welke boodschap wilde de Amerikaanse regering overbrengen?

opgave 4Het Interbellum (1918-1939)

Gebruik bron 7.

142p

Na de Eerste Wereldoorlog zijn er enkele nieuwe landen ontstaan. Op de

kaart staan vijf landen met een nummer.

Welke twee van deze vijf landen zijn direct na de Eerste Wereldoorlog

ontstaan? Schrijf alleen de nummers op.

152p

Hieronder staan twee gebeurtenissen die te maken hebben met

veranderingen in het kiesrecht voor vrouwen:

1 Suze Groeneweg werd in 1918 als eerste vrouw gekozen in de

Tweede Kamer.

2 In 1922 konden vrouwen voor de eerste keer hun stem uitbrengen

tijdens de Tweede Kamerverkiezingen.

Drie vormen van kiesrecht:

a algemeen kiesrecht

b censuskiesrecht

c passief kiesrecht

Geef per gebeurtenis aan welke vorm van kiesrecht daarbij hoort.

Let op! Er blijft één vorm van kiesrecht over.

Doe het zo:

Bij gebeurtenis 1 hoort … (vul letter in).

Bij gebeurtenis 2 hoort … (vul letter in).

162p

Hieronder staan zes begrippen:

1 dictatuur

2 modern imperialisme

3 monarchie

4 parlementaire democratie

5 rechtsstaat

6 totalitair

Welke twee begrippen horen bij Duitsland in 1929?

Welke twee begrippen horen bij Duitsland in 1935?

Let op! Er blijven twee begrippen over.

Doe het zo:

Duitsland in 1929: … en … (vul nummers in).

Duitsland in 1935: … en … (vul nummers in).

Gebruik bron 8.

171p

Welk begrip hoort bij de bron?

concentratiekamp

censuur

indoctrinatie

Republiek van Weimar

181p

Een beschrijving van een gebeurtenis in Duitsland in 1938:

Er werden 1400 synagogen in brand gestoken en vernield. Het werd de

brandweer verboden om de branden te blussen. Ongeveer 7500 winkels

en bedrijven van Joden werden vernield. Ook Joodse huizen, scholen,

begraafplaatsen en ziekenhuizen moesten het ontgelden.

Welke gebeurtenis wordt beschreven: Kristallnacht of

machtsovername van Hitler?

Welk begrip hoort bij deze gebeurtenis: antisemitisme of

propaganda?

Doe het zo:

gebeurtenis: … (kies uit: Kristallnacht / machtsovername van Hitler)

begrip: … (kies uit: antisemitisme / propaganda)

191p

Hieronder staan vijf begrippen:

1 dictatuur

2 neutraliteit

3 stempelen

4 vernietigingskamp

5 wederopbouw

Welke twee begrippen horen bij Nederland tijdens het Interbellum?

Schrijf alleen de nummers op.

opgave 5De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

201p

Duitsland viel in 1939 en 1940 meerdere landen in Europa aan. Bij deze

aanvallen paste Duitsland een snelle en nieuwe manier van oorlogvoering

toe.

Hoe wordt deze snelle manier van oorlogvoering genoemd?

211p

Op 15 mei 1940 capituleerde Nederland.

Wat was de aanleiding voor deze overgave?

de vlucht van de Nederlandse regering naar het buitenland

het bombardement op een grote Nederlandse stad

het deporteren van Nederlandse Joden naar concentratiekampen

het tekort aan voedsel in grote delen van Nederland

221p

Tijdens de Februaristaking van 1941 reden er in Amsterdam geen trams.

Arbeiders op de scheepswerven legden het werk neer. Het hele openbare

leven lag stil.

Waarvan was de Februaristaking een voorbeeld?

De Februaristaking was een voorbeeld van

aanpassing.

collaboratie.

gelijkschakeling.

verzet.

Gebruik bron 9.

232p

Een invulopdracht over de bron.

1 De tekening laat kritiek zien op de … (persoonsverheerlijking /

censuur) van de Duitse bezetter.

2 De tekening laat zien dat een klassiek grondrecht buiten werking werd

gesteld, namelijk … (noem een klassiek grondrecht).

Welke kritiek en welk klassiek grondrecht horen bij de tekening?

Doe het zo:

zin 1 = … (kies uit: persoonsverheerlijking / censuur)

zin 2 = … (noem een klassiek grondrecht)

Gebruik bron 10.

241p

Hieronder staan drie begrippen:

a aanpassing

b collaboratie

c verzet

Geef per foto aan welk begrip erbij hoort. Let op! Er blijft één begrip

over.

Doe het zo:

foto 1: … (vul letter in)

foto 2: … (vul letter in)

Gebruik bron 11.

251p

Door welke koningin werd deze tekst uitgesproken? En vanuit welke stad

is dit bericht uitgezonden?

Doe het zo:

koningin: … (noem de naam)

stad: … (kies uit: Amsterdam / Den Haag / Londen)

Gebruik bron 12.

262p

Hieronder staan drie landen die meededen aan de Tweede Wereldoorlog:

− Groot-Brittannië

− Japan

− Sovjet-Unie

Drie jaartallen:

− 1941

− 1943

− 1944

Geef per foto aan welk land en welk jaartal daarbij horen. Let op! Elk

land en elk jaartal mag maar één keer worden gebruikt.

Doe het zo:

foto 1: … (vul land in) en … (vul jaartal in)

(enzovoort tot en met foto 3)

Gebruik bron 13.

271p

De slag in de bron maakte onderdeel uit van een grotere militaire operatie

tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze operatie duurde van 17 tot en met

26 september 1944.

Hoe wordt deze grotere militaire operatie genoemd waar deze slag

een onderdeel van was?

Gebruik bron 14.

281p

De grote piek in de grafiek hoort bij een periode tijdens de Tweede

Wereldoorlog in het westen van Nederland.

Hoe wordt deze periode genoemd?

292p

Hieronder staan drie gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog:

1 De nazi’s laten Joden vervolgen en oppakken.

2 De Sovjet-Unie verovert Berlijn.

3 De Verenigde Staten gebruiken de atoombom als wapen.

Vier gevolgen:

a het begin van de Holocaust

b het begin van de Tweede Wereldoorlog

c het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië

d het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa

Geef per gebeurtenis aan welk gevolg daarbij hoort. Let op! Er blijft

één gevolg over.

Doe het zo:

Bij gebeurtenis 1 hoort gevolg … (vul letter in).

(enzovoort tot en met 3)

301p

Hieronder staan vier gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog:

1 atoombom op Hiroshima

2 Duitse inval in Polen

3 operatie Barbarossa

4 Slag om Engeland

Zet de vier gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar

later.

Doe het zo:

Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).

opgave 6Europa en de wereld (1945-1989)

Gebruik bron 15.

311p

Welk begrip past bij de gebeurtenis op de foto?

capitulatie

dekolonisatie

distributie

secularisatie

322p

In 1951 werd de EGKS opgericht. Daarin besloten onder andere

West-Duitsland en Frankrijk samen te gaan werken.

Op het gebied van welke twee grondstoffen werkten West-Duitsland

en Frankrijk samen?

Waarom was het opvallend dat juist deze landen besloten samen te

werken?

Doe het zo:

Er werd samengewerkt op het gebied van … en … (noem twee

grondstoffen).

De samenwerking was opvallend, omdat juist deze landen … (geef een

verklaring).

331p

Stalin was tussen 1928 en 1953 leider van de Sovjet-Unie.

Welke gebeurtenissen uit de Koude Oorlog horen bij deze periode?

gebeurtenis 1 gebeurtenis 2 de Blokkade van Berlijn de Cubacrisis de Blokkade van Berlijn de oprichting van de NAVO de bouw van de Berlijnse Muur de Cubacrisis de bouw van de Berlijnse Muur de oprichting van de NAVO

Gebruik bron 16.

342p

Welk doel wilden de Hongaarse opstandelingen bereiken? En waarom

kwam de NAVO hen niet helpen?

Doe het zo:

Het doel van de Hongaarse opstandelingen was … (noem een doel).

De NAVO kwam hen niet helpen, omdat … (geef een verklaring).

Gebruik bron 17.

351p

Beide posters horen bij dezelfde culturele verandering in Nederland.

Welke culturele verandering wordt bedoeld?

amerikanisering

individualisering

ontzuiling

secularisatie

Gebruik bron 18.

361p

Een invulopdracht over de bron:

1 De poster is gemaakt tijdens de … (Eerste / Tweede) Feministische

Golf.

2 De boodschap op de poster is een voorbeeld van … (emancipatie /

jongerencultuur).

Kies telkens uit de twee mogelijkheden.

Doe het zo:

zin 1 = … (kies uit: Eerste / Tweede)

zin 2 = … (kies uit: emancipatie / jongerencultuur)

371p

In welke periode ontstond in Nederland een consumptiemaatschappij?

1960-1975

1975-1990

1990-2005

382p

Een invulopdracht over de grondwetswijziging van 1983:

1 In 1983 werden in de Grondwet een nieuw soort grondrechten

opgenomen, namelijk … (klassieke / sociale) grondrechten.

2 Deze grondrechten geven burgers bescherming … (door / tegen) de

overheid.

3 Een voorbeeld van zo’n grondrecht is het recht … (op huisvesting /

van vereniging en vergadering).

4 Het opnemen van dit soort grondrechten is een onderdeel van de …

(verzorgingsstaat / wederopbouw).

Kies telkens uit de twee mogelijkheden.

Doe het zo:

zin 1 = … (kies uit: klassieke / sociale)

zin 2 = … (kies uit: door / tegen)

zin 3 = … (kies uit: op huisvesting / van vereniging en vergadering)

zin 4 = … (kies uit: verzorgingsstaat / wederopbouw)

Gebruik bron 19.

391p

In de bron wordt verslag gedaan van een belangrijke gebeurtenis aan het

einde van de Koude Oorlog.

Welke stad en welk jaar horen bij deze gebeurtenis?

Doe het zo:

stad: …

jaar: …

Gebruik nogmaals bron 19.

401p

Iemand beweert dat dit een betrouwbare bron is.

Geef een argument voor deze uitspraak.

Doe het zo:

Iemand kan dit een betrouwbare bron vinden, omdat … (geef een

argument).

opgave 7De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)

411p

Hieronder staat de omschrijving van een organisatie:

In deze organisatie werken veel landen samen op economisch en politiek

gebied. Er is sprake van een gemeenschappelijke markt en vrij verkeer

van personen, goederen, diensten en kapitaal. Burgers van een lidstaat

kunnen gaan wonen en werken in een ander land dat lid is van deze

organisatie.

Welke organisatie wordt beschreven?

de EGKS

de EU

de NAVO

de VN

Gebruik bron 20.

421p

In de bron wordt gesproken over het ‘oude kwaad’.

Welk ‘kwaad’ wordt bedoeld?

het individualisme

het militarisme

het nationalisme

het racisme

431p

Hieronder staan drie gebeurtenissen uit de periode 1989-2002:

1 De leiders van Rusland, de Oekraïne en Wit-Rusland verklaren dat de

Sovjet-Unie is opgeheven.

2 De Muur tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn wordt afgebroken.

3 Vliegtuigen vernietigen de Twin Towers: de Verenigde Staten worden

aangevallen.

Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.

Doe het zo:

Eerst …, dan … en ten slotte … (vul nummers in).

441p

In 2005 werd er een stemming gehouden onder Nederlandse burgers.

Hierbij konden de kiezers aangeven of ze vóór of tegen de invoering van

een Europese grondwet waren.

Hoe wordt deze manier van stemmen genoemd?

democratisering

populisme

referendum

Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

opgave 8Door de tijd heen

452p

Vanaf 1848 is het parlementaire systeem in Nederland steeds

democratischer geworden.

Geef een voorbeeld van een verandering waaruit blijkt dat het

parlementaire systeem in Nederland sinds 1848 democratischer is

geworden. Verklaar je antwoord.

Doe het zo:

Voorbeeld van een verandering: …

Dit is democratischer, omdat … (geef verklaring).

Bronvermelding

Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen

behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.