Eindexamen economie vmbo kb 2007 tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Berts MP3-speler

Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 6 moet je soms gebruikmaken

van informatiebron 1 in de bijlage.

Bert Middelhoven is 18 jaar en hij zit op het ROC. Hij heeft hard gespaard om eindelijk een MP3-speler te kunnen kopen. Zijn vader is lid van de Consumentenbond en geeft hem een vergelijkend warenonderzoek van MP3-spelers.

Gebruik informatiebron 1.

11p

Welke eigenschap telt voor de Consumentenbond het zwaarst mee in het

testoordeel?

A bediening

B geluidskwaliteit

C navigatie

D speelduur

Gebruik informatiebron 1.

21p

Bert is een wielerliefhebber en wil daarom een ingebouwde radio in zijn

MP3-speler met vast geheugen hebben. Dan kan hij de Tour de France en

andere wedstrijden live volgen. Bert wil maximaal € 300 uitgeven.

Welke MP3-speler zou Bert dan moeten kopen?

A De iRiver IFP-599T

B De iAudio CW300

C De Philips key005

D De Oracom ORC-200M

E De Nike/Philips psa256maxACT215

31p

Bert gaat op pad om een MP3-speler te kopen. Zijn vader zegt: “Wacht, ik ga

mee. Ze verkopen jou die MP3-speler toch niet als er geen ouder bij is.”

Heeft de vader gelijk? Verklaar je antwoord.

42p

In de winkel ziet Bert een MP3-speler die is afgeprijsd van € 460 naar

€ 399.

Hoeveel procent korting zit er op deze MP3-speler?

Geef de berekening. Rond af op 1 decimaal.

51p

Bert koopt uiteindelijk de MP3-speler die hij graag wil. Drie weken later loopt

Bert langs de winkel waar hij de MP3-speler gekocht heeft. Hij ziet tot zijn

verbazing dat de MP3-speler die hij gekocht heeft is afgeprijsd: hij is nu € 50

goedkoper. Bert loopt naar binnen, toont de kassabon die hij nog in zijn

portemonnee heeft zitten en eist € 50 retour.

Heeft Bert recht op € 50 retour? Verklaar je antwoord.

61p

Op de MP3-speler zit een garantie van 3 maanden. Volgens de verkoper is de

normale levensduur minimaal 2 jaar. Na 4 maanden echter gaat de MP3-speler

toch stuk. Berts vader zegt: “Geen probleem. Je hebt de MP3-speler normaal

gebruikt, dus ook al is de garantietermijn verstreken, dan nog moet de winkelier

(een deel van) de reparatiekosten betalen.”

Heeft Berts vader gelijk?

A Ja, Bert heeft na de garantieperiode 8 dagen bedenktijd.

B Ja, want volgens de verkoper is de normale levensduur van een MP3-speler

langer dan 3 maanden.

C Nee, Bert kan misschien bij de fabrikant proberen de reparatiekosten terug

te vragen.

D Nee, ook als de garantietermijn is verstreken kan de consument altijd alle

reparatiekosten terug krijgen.

opgave 2Een kostbaar bezit

Bij de beantwoording van de vragen 7 tot en met 12 hoef je geen gebruik te

maken van informatiebronnen in de bijlage.

Alphons en Marcel hebben zojuist een huis gekocht, een heel kostbaar bezit. Daarom willen ze het huis goed verzekeren. Ze hebben bij een verzekeringsmaatschappij informatie aangevraagd. Bij Acro: lage premies en nooit onderverzekerd! Premies per € 1.000 verzekerd bedrag Woonhuis € 0,60 Extra glasdekking € 0,15 Deze premies zijn exclusief € 10 poliskosten en 7% assurantiebelasting.

71p

Alphons en Marcel vinden een goede verzekering voor hun huis belangrijk.

Bovendien heeft de bank waar zij hun hypotheek hebben gesloten, de

voorwaarde gesteld dat hun huis goed tegen brandschade verzekerd moet zijn.

Geef een verklaring voor de eis van de bank dat een huis tegen

brandschade verzekerd moet zijn.

81p

Alphons gaat op internet onderzoeken waar hij zich het beste kan verzekeren.

Hij bezoekt de sites van Acro, de ANWB en de Vereniging Eigen Huis.

Op welke website kun je de beste onafhankelijke informatie over

opstalverzekeringen vinden?

A die van Acro

B die van de ANWB

C die van de Vereniging Eigen Huis

91p

Alphons en Marcel kiezen voor een opstalverzekering bij Acro, want op die site

staat dat je bij Acro niet onderverzekerd raakt.

Hoe kan Acro ervoor zorgen dat je niet onderverzekerd raakt?

102p

Alphons en Marcel verzekeren het huis bij Acro zonder extra glasdekking voor

€ 220.000, de waarde van het huis op dat moment.

Hoeveel betalen Alphons en Marcel het eerste jaar voor hun

opstalverzekering? Geef de berekening.

111p

Na twee maanden slaat de vlam in de pan. De keuken van Alphons en Marcel

brandt af. Er moet een nieuwe komen.

Valt de schade als gevolg van de brand van de keuken onder de

opstalverzekering? Verklaar je antwoord.

121p

Alphons en Marcel kopen een nieuwe keuken. Zij kiezen voor een uiterst luxe

keuken die veel meer waard is dan hun oude keuken. Marcel zegt: “Als we niet

onderverzekerd willen raken, moeten we melden bij Acro dat we nu een

duurdere keuken hebben.” Volgens Alphons is dat niet nodig: “Bij Acro raak je

niet onderverzekerd”, zegt hij.

Wie heeft gelijk, Alphons of Marcel? Geef een argument voor je mening.

opgave 3Familie Aalmers in financiële problemen

Bij de beantwoording van de vragen 13 tot en met 17 moet je soms

gebruikmaken van informatiebron 2 in de bijlage.

Henk en Jannie Aalmers hebben een gezin met drie kinderen. Richard is 11 jaar, Danny is 9 jaar en Chantal is ruim 1 jaar. Ze hebben altijd al financiële problemen gehad. Na een hernia raakte Henk arbeidsongeschikt en zijn de problemen nog veel groter geworden Op 15 maart 2007 komen Henk en Jannie Aalmers naar het spreekuur van het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) in Hoofddorp. Ze worden ontvangen door Els Zout, maatschappelijk werkster van het AMW. De familie Aalmers heeft fikse schulden en er is een huurachterstand van 3 maanden. Volgens Els moet de familie gaan budgetteren.

131p

Wat is budgetteren?

Budgetteren is

A het maken van een overzicht hoe je meer inkomsten kunt ontvangen.

B het maken van een overzicht hoe je op de uitgaven kunt bezuinigen.

C je huidige bezittingen en schulden op een rijtje zetten.

D je toekomstige inkomsten en uitgaven op een rijtje zetten.

Gebruik informatiebron 2

142p

Els is benieuwd wat het gemiddelde maandelijkse tekort van de familie

Aalmers is.

Vul de ontbrekende maandbedragen in.

Doe het zo:

Schrijf op je antwoordblad: kinderbijslag: € …

tekort: € …

enzovoorts

inkomsten per maand uitgaven per maand uitkering € 1347 dagelijkse boodschappen € …… vakantiegeld € 61 vaste lasten € 1129 huurtoeslag € 205 incidentele uitgaven € 100 kinderbijslag € .….. tekort € …… -------- -------- totaal € …… totaal € ……

151p

Els heeft nu een duidelijk overzicht van de financiële problemen van de familie

Aalmers. Nu komt ze met mogelijke oplossingen. Het eerste advies van Els is

om te bezuinigen op de vaste lasten.

Ze komt met het volgende lijstje:

1 opzeggen abonnement mobiele telefoon Jannie

2 verkoop van de auto

3 minder uitgaven aan kleding

Welke van de mogelijke oplossingen zal/zullen leiden tot een bezuiniging op de

vaste lasten?

A alleen 1

B alleen 2

C alleen 3

D alleen 1 en 2

E alleen 1 en 3

F alleen 2 en 3

161p

De volgende tip van Els is om in de toekomst niet meer op afbetaling te kopen

bij een postorderbedrijf.

Waarom is kopen op afbetaling nadelig voor de consument?

Kopen op afbetaling is nadelig voor de consument vanwege

A de hoge aanbetaling.

B de hoogte van de rente.

C de kwaliteit van het product.

171p

Alle oplossingen zijn besproken. De familie Aalmers krijgt een financieel plan

mee. Daar moeten ze zich aan houden. “Toch moeten we over een aantal

maanden opnieuw naar dit plan kijken”, zegt Els.

Wat is de reden dat er over een aantal maanden opnieuw naar dit plan moet

worden gekeken?

opgave 4Energierekening naar 2000 euro

Bij de beantwoording van de vragen 18 tot en met 22 moet je soms

gebruikmaken van de informatiebronnen 3 en 4 in de bijlage.

In het verleden konden de consumenten alleen maar gas en elektriciteit kopen bij één aanbieder. In augustus 2004 bepaalde de overheid dat de energiemarkt zou worden geliberaliseerd. Liberalisering wil zeggen dat de mensen zelf kunnen bepalen bij welke aanbieder ze gas en elektriciteit gaan kopen.

181p

De consument kan voordeel hebben bij de liberalisering van de energiemarkt.

Wat is daarvan de verklaring?

A Doordat er meer aanbieders komen gaat de prijs omhoog.

B Doordat er meer aanbieders komen gaat de prijs omlaag.

C Doordat er meer vragers komen gaat de prijs omhoog.

D Doordat er meer vragers komen gaat de prijs omlaag.

Gebruik informatiebron 3.

192p

Nuon is een aanbieder van energie. In de toelichting op de energieprijzen van

1 januari 2005 staat te lezen: “bijna de helft van de energierekening voor een

gemiddeld gezin bestaat uit energiebelasting en BTW”.

Hoeveel euro betaalde een gemiddeld gezin in 2005 aan belastingen op de

energierekening? Geef de berekening.

201p

De hoge energiebelasting zorgt voor hogere inkomsten van de overheid.

Volgens de minister van Financiën gaat het niet alleen om de inkomsten.

Welke andere reden is er voor de hoge energiebelasting?

Gebruik informatiebron 4.

211p

Volgens Nuon moeten de gezinnen veel zuiniger omgaan met gas. Het gevolg

zal zijn dat de energierekening kan gaan dalen. In een reactie zegt de

Consumentenbond dat uit de grafiek blijkt dat Nuon ongelijk heeft.

Geef een argument waaruit blijkt dat Nuon ongelijk heeft.

221p

Nuon vindt dat de overheid weer subsidie moet gaan geven voor de isolatie van

een woning of bij aanschaf van een hoogrendementsketel voor de centrale

verwarming.

Door deze subsidie stijgen de maatschappelijke kosten, maar het levert ook

maatschappelijke opbrengsten op.

Welke invloed heeft het geven van deze subsidie op de maatschappelijke

opbrengsten?

A De maatschappelijke opbrengsten blijven gelijk, omdat er nog steeds

energie wordt verbruikt.

B De maatschappelijke opbrengsten dalen, omdat het Rijk de subsidie moet

betalen.

C De maatschappelijke opbrengsten stijgen, omdat er door minder

energieverbruik minder milieuvervuiling ontstaat.

opgave 5Een nieuwe televisie!

Bij de beantwoording van de vragen 23 tot en met 29 moet je soms

gebruikmaken van de informatiebronnen 5, 6, en 7 in de bijlage.

Maarten is gek op voetballen. Voetbal kijken op tv wel te verstaan. Daarom wil hij graag een nieuwe tv kopen. Hij wil een mooie plasma-tv. Zijn vriendin Mimi vindt het maar niks. “We hebben winterkleding nodig”, zegt ze. “Die tv kan wachten.”

231p

Behoeften kunnen worden ingedeeld in primaire en secundaire behoeften.

Hieronder staan twee uitspraken.

Geef van elke uitspraak aan of deze juist is of onjuist.

Uitspraak 1: Mimi’s behoefte aan winterkleding is een primaire behoefte.

Uitspraak 2: Maartens behoefte aan een plasma-tv is een secundaire behoefte.

242p

Maarten luistert niet naar Mimi. Hij gaat naar de winkel en zoekt een plasma-tv

uit. Alleen heeft hij niet genoeg geld. Gelukkig kan hij krediet krijgen. Hij mag

per maand betalen. Dat doet hij.

Wat voor soort uitgaven zijn deze termijnbedragen voor de tv die Maarten

gaat betalen? Geef een argument voor je mening.

Gebruik informatiebron 5.

251p

Hoeveel bedragen de kredietkosten in 4 jaar?

A € 647,40

B € 790,61

C € 1.151,59

D € 2.589,60

Gebruik informatiebron 5.

261p

Mimi vindt de aankoop maar niks. Ze roept: “Die tv is niet eens van jou!”

Heeft Mimi gelijk?

A Ja, want bij huurkoop word je nooit eigenaar.

B Ja, want je bent pas eigenaar na betaling van de laatste termijn.

C Nee, want bij huurkoop wordt er niks gekocht.

D Nee, want ook bij huurkoop ben je meteen eigenaar.

Gebruik de informatiebronnen 5 en 6.

272p

Mimi heeft nog meer bezwaren tegen de aankoop. Ze vindt dat Maarten geen

rekening heeft gehouden met het stroomverbruik van de televisie. “Je had heel

wat geld kunnen besparen als we onze oude Samsung met een 80 cm beeldbuis

hadden gehouden en niet de Philips plasma-tv hadden gekocht.”

Maarten kijkt per jaar 900 uur naar de tv.

Bereken hoeveel geld Maarten per jaar op de energierekening had kunnen

besparen als hij zijn oude Samsung tv had gehouden. Geef de berekening.

Gebruik informatiebron 7.

281p

De overheid zorgt voor het milieu. Zo moet Maarten een verwijderingsbijdrage

van acht euro betalen bij aankoop van zijn nieuwe tv.

Zullen door de invoering van de verwijderingsbijdrage de maatschappelijke

kosten dalen, stijgen of gelijk blijven? Geef een verklaring.

291p

Wie elektrische apparaten koopt, betaalt een wettelijk verplichte

verwijderingsbijdrage voor het recyclen van die apparaten. Ter aanvulling hierop

heeft de overheid een reclamecampagne opgezet met de onderstaande leuze:

naslagzonder u valt er niks te recyclen

Welk doel wil de overheid met deze leuze bereiken?

opgave 7Khalid Mouhouti en de autoverzekering

Bij de beantwoording van de vragen 30 tot en met 35 moet je soms

gebruikmaken van informatiebron 8 in de bijlage.

Khalid Mouhouti is 32 jaar en hij werkt als docent economie op een scholengemeenschap in Amsterdam. Khalid heeft in 2005 een nieuwe auto gekocht. Hij vraagt bij de verzekeringsmaatschappij Marsh B.V. informatie aan over de voorwaarden en de premie van een autoverzekering en eventueel andere verzekeringen.

301p

De verzekeringsmaatschappij geeft bijvoorbeeld aan docenten extra korting op

de te betalen premie.

Geef een verklaring waarom een verzekeringsmaatschappij extra korting aan

bepaalde doelgroepen geeft.

311p

De verzekeringsmaatschappij laat onder andere het volgende weten:

“Indien u meerdere verzekeringen heeft afgesloten bij Marsh B.V. dan komt u in

aanmerking voor pakketvoordeel. Een pakketvoordeel kan uitsluitend worden

toegekend wanneer het verzekeringspakket bestaat uit twee of meer

afzonderlijke verzekeringen.”

Geef een verklaring waarom Marsh B.V. een voordeel aan de klant geeft

indien deze twee of meer verzekeringen bij hen afsluit.

321p

De premies voor autoverzekeringen zijn de laatste jaren sterk verhoogd, omdat

er veel schade-uitkeringen moeten worden gedaan. Khalid vindt dat er ook

andere oplossingen zijn. Hij zegt: “De verzekeringsmaatschappijen zouden het

eigen risico moeten aanpassen om zo een lagere premie te verkrijgen.”

Waarom heeft Khalid gelijk?

Khalid heeft gelijk, want door het eigen risico te

A verhogen, hoeft de verzekeringsmaatschappij minder schade uit te keren

waardoor de premies omlaag kunnen.

B verhogen, zal de verzekeringsmaatschappij meer schade uitkeren waardoor

de premies omlaag kunnen.

C verlagen, hoeft de verzekeringsmaatschappij minder schade uit te keren

waardoor de premies omlaag kunnen.

D verlagen, zal de verzekeringsmaatschappij minder schade uitkeren waardoor

de premies omlaag kunnen.

Gebruik informatiebron 8.

331p

Khalid heeft op 18 januari 2005 een volledige WA- + cascoverzekering voor zijn

auto afgesloten. In 2007 geldt voor hem trede 10. De basispremie voor 2007

bedraagt € 1.500.

Hoeveel bedraagt de netto premie voor Khalid voor 2007?

A € 675

B € 825

C € 1.500

D € 2.175

341p

In de polis van Khalid staat dat hij zijn auto WA + casco heeft verzekerd met een

eigen risico van € 300 per ongeval. Op een regenachtige dag verleent hij geen

voorrang aan Niels Bergervoet. Khalid veroorzaakte de aanrijding. De schade

aan zijn auto wordt vastgesteld op € 1.500 en de schade aan de auto van Niels

op € 2.000.

Welk bedrag moet de verzekeringsmaatschappij van Khalid Mouhouti

uitbetalen?

A € 1.700

B € 2.000

C € 3.200

D € 3.500

Gebruik informatiebron 8

351p

Later in hetzelfde verzekeringsjaar raakt Khalid in een slip en veroorzaakt een

schade aan zijn eigen auto voor een bedrag van € 350. Hij twijfelt of hij de

schade zal claimen.

Khalid besluit de schade niet te claimen. Geef daarvoor een argument.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 8Wat doen we met al dat papier?

Bij de beantwoording van de vragen 36 tot en met 40 moet je soms

gebruikmaken van de informatiebronnen 9 en 10 in de bijlage.

In Nederland wordt veel papier en karton gebruikt. Er wordt dus ook veel papier en karton weggegooid.

Gebruik informatiebron 9.

361p

Hoeveel bedraagt het gemiddeld papier- en kartonverbruik in kilogrammen per

hoofd van de bevolking in 2004?

A 0,2 kg

B 4,8 kg

C 54,6 kg

D 206,8 kg

371p

Het nationaal inkomen stijgt elk jaar, maar het verbruik van papier en karton is

de laatste jaren iets afgenomen.

Geef een verklaring voor het lagere verbruik van papier en karton van de

laatste jaren.

Gebruik informatiebron 10.

381p

Het Informatiecentrum Papier en Karton is een milieuorganisatie die als doel

heeft consumenten en producenten bewuster met papier te laten omgaan.

Het informatiecentrum heeft als slagzin ‘De zeven levens van een krant’.

Geef aan wat het informatiecentrum met deze slagzin wil bereiken.

In de gemeente Ede zijn op 1 juli 2005 blauwe containers uitgereikt aan de burgers. In deze blauwe containers kan oud papier worden verzameld. Elke veertien dagen wordt oud papier opgehaald met vrachtwagens. Vóór 1 juli 2005 werd oud papier door de burgers in de vuilnisbak gedaan of ingeleverd bij voetbalvereniging Blauw/Geel.

391p

Het nieuwe systeem gaat de gemeente meer geld kosten.

Geef een reden waarom de gemeente het oud papier toch zelf gaat ophalen.