opgave 1De Nederlanders en hun vakantiebestemmingen


In bron 1 wordt gezegd dat vanaf 2014 een ruimtereis vanaf Curaçao mogelijk is. Welke van onderstaande begrippen hebben betrekking op deze ruimtereis? A elitetoerisme - grootschalig toerisme B elitetoerisme - kleinschalig toerisme C massatoerisme - grootschalig toerisme D massatoerisme - kleinschalig toerisme





Na een half jaar stage in de Verenigde Staten willen Willemien en Petra wat meer van het land zien. Ze plannen een driedaagse autovakantie. In de krant lezen ze de tekst van bron 4. Petra stelt voor om tijdens hun autovakantie alle drie de bestemmingen te gaan bezoeken: één dag naar de zon in Florida, één dag naar een indianenreservaat in Arizona en één dag skiën in de staat Washington. Dit lijkt Willemien niet mogelijk. • Welk bezwaar zal Willemien met informatie uit bron 5 noemen?



bron 7 Drenthe in trek bij binnenlandse toeristen bron 8 Gemiddelde vakantieduur in dagen per provincie Provincie Lange vakantie (dagen) Korte vakantie (dagen) Friesland 9,5 3,2 Drenthe 9,4 3,4 Overijssel 10,1 3,2 Gelderland 9,7 3,2 Noord-Holland 8,9 3,1 Zuid-Holland 10,5 3,0 Zeeland 10,0 3,3 Noord-Brabant 9,7 3,1 Limburg 8,3 3,3 overige provincies 9,1 3,1

Bron 7 geeft informatie over aantallen toeristen en bron 8 over de vakantieduur. Hieronder staan drie uitspraken naar aanleiding van bron 7 en de tabel van bron 8: 1 Noord-Holland is de best bezochte provincie. Dit is vooral te danken aan de Noordzeebadplaatsen en Amsterdam. 2 Een korte vakantie duurt maximaal 4 dagen. 3 De gemiddelde vakantieduur van korte vakanties in Drenthe ligt hoger dan in andere provincies. • Neem de cijfers 1 tot en met 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak juist is of onjuist.




De grafiek van bron 10 toont de ontwikkeling in het aantal verre vakanties van Nederlanders vanaf 2002 tot en met 2007. Hieronder staan drie uitspraken naar aanleiding van bron 10: 1 Tot verre vakanties worden alle vakanties over zee gerekend. 2 Het aantal verre vakanties is toegenomen, omdat de mobiliteit van Nederlanders is toegenomen. 3 Het aantal verre vakanties is toegenomen, omdat Nederlanders meer geld besteden aan vakanties. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraken juist of onjuist zijn. bron 11 Lawinegevaar





Laura, Linda en Michelle willen vrijdag 30 april een dagje uit in Gorinchem. Ze vertrekken met de auto van Hilversum naar Gorinchem. ’s Ochtends lezen ze het bericht van bron 13 in de krant. Laura, Linda en Michelle spreken af om een zo kort mogelijke andere route te vinden, maar wel over de snelwegen. − Laura denkt dat de kortste route van Hilversum naar Gorinchem is: de A27 op bij oprit 33. Doorrijden tot knooppunt Lunetten. Hier de A12 op tot knooppunt Oudenrijn. Hier de A2 op richting Vianen. Doorrijden tot knooppunt Everdingen. Hier de A27 op richting Gorinchem. − Linda denkt dat de kortste route van Hilversum naar Gorinchem is: de A27 op bij oprit 33. Dan afslaan bij afrit 31 richting Maarsen. Bij afrit nummer 6 (Maarssen) de A2 op richting Vianen. Doorrijden tot knooppunt Everdingen. Hier de A27 op richting Gorinchem. − Michelle denkt dat de kortste route van Hilversum naar Gorinchem is: de A27 op bij oprit 33. Doorrijden tot knooppunt Lunetten. Hier de A12 op tot knooppunt Oudenrijn. Hier de A2 op en doorrijden tot knooppunt Deil. Hier de A15 op richting Gorinchem. Wie heeft de kortste route in kilometers gevonden? Gebruik hierbij bron 14. A Laura B Linda C Michelle bron 15 Zomers vertier in de Franse Alpen








In bron 20 zie je Duitse vakantiegebieden die ook populair zijn bij Nederlanders. Hieronder staan drie uitspraken naar aanleiding van bron 19: 1 Beieren heeft meer lange vakanties dan andere toeristengebieden in Duitsland, omdat het dicht bij Nederland ligt. 2 Berlijn heeft meer korte dan lange vakanties, omdat de meeste toeristen kiezen voor een korte stedentrip. 3 Sauerland is voor zowel lange als korte vakanties het populairst. • Neem de cijfers 1 tot en met 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist is of onjuist. bron 21 Vervoermiddelen van Nederlandse toeristen naar Duitsland 100 90 % 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Lange vakanties Korte vakanties



Bron 22 laat het aantal overnachtingen van Nederlanders tijdens buitenlandse lange vakanties per land zien. Wat wordt verstaan onder een lange vakantie? A een vakantie met minimaal twee overnachtingen B een vakantie met minimaal drie overnachtingen C een vakantie met minimaal vier overnachtingen D een vakantie met minimaal vijf overnachtingen


Veel toeristen reizen niet in één dag naar hun vakantiebestemming. Zij overnachten onderweg een nachtje in een hotel in één van de doorgangslanden naar hun bestemming. De vakantielanden Griekenland en Turkije hebben weinig overnachtingen als doorgangsland. • Waarom zijn beide landen nauwelijks doorgangslanden voor Nederlandse vakantiegangers?



Als je let op de duur van vakanties en de activiteiten die daarin worden ondernomen, dan kun je onder andere de volgende vormen van vakantie onderscheiden: - korte vakantie - lange vakantie - actieve vakantie - passieve vakantie - culturele vakantie - natuurvakantie • Welke drie van bovenstaande vormen van vakantie zijn van toepassing op de lezersreis van bron 23? bron 25 De Abruzzen bron 26 Kaart van de Abruzzen Santo Stefano di Sessanio

De tekst van bron 25 gaat over een toeristische trekpleister in de Italiaanse streek de Abruzzen. In welke fase van toeristische ontwikkeling heeft Daniel Kihlgren het dorpje Santo Stefano di Sessanio gebracht? A toerisme in herstel B toerisme in opkomst C toerisme in verval D toerisme in volle bloei bron 27 Zugspitze en omgeving

De kaart van bron 27 laat een gedeelte van het gebied rond de Zugspitze zien. De Zugspitze ligt op de grens van Duitsland en Oostenrijk (Tirol) en trekt veel toeristen, die dan ook voor de nodige werkgelegenheid zorgen. • Noem met behulp van bron 27 twee voorzieningen die op de Zugspitze werkgelegenheid opleveren.
opgave 2Omgaan met natuurlijke hulpbronnen








In bron 29 zie je acht maatregelen om waterproblemen langs de grote rivieren op te lossen. Bij welke letter zijn de juiste omschrijvingen van de getekende maatregelen weergegeven? A 1: rivierbedding verdiepen 2: dijk landinwaarts verleggen 5: uitdiepen uiterwaarden B 1: uitdiepen uiterwaarden 4: dijk landinwaarts verleggen 5: rivierbedding verruimen C 3: rivierbedding verdiepen 4: uitdiepen uiterwaarden 7: dijk landinwaarts verleggen D 1: uitdiepen uiterwaarden 6: rivierbedding verdiepen 8: dijk landinwaarts verleggen bron 30





















Als je de tekst van bron 39 leest, zie je dat niet iedereen even blij is met de komst van een stuwdam. Eén reden tegen de aanleg van een stuwdam voor het gebied stroomopwaarts wordt al in de tekst genoemd. • Geef een voorbeeld van een nadelig gevolg stroomafwaarts van de dam. bron 40 Druppelirrigatie


bron 41 Waterpiramide bron 42 Schema van een waterpiramide Op bron 41 en 42 zien we een waterpiramide, een Nederlandse uitvinding. De waterpiramide is een grote witte tent, die door verdamping en condensatie vervuild water zuivert. Deze waterpiramide kan in de tropen dagelijks duizend liter schoon drinkwater leveren. Dat is voldoende voor 300 tot 400 mensen.



Smeltende ijskappen op aarde kunnen eventueel een gevaar voor Nederland vormen. Het smelten van de ijskappen op Antarctica vormt wel een gevaar voor Nederland, maar het smelten van het Noordpoolijs niet. • Geef een argument waarom het smelten van het ijs op Antarctica wel een gevaar vormt voor Nederland en het smelten van het Noordpoolijs niet. bron 44 De verdeling van het water op aarde A ……………. B …………….

Bron 44 laat twee cirkeldiagrammen zien over de verdeling van het water op aarde. Bij beide diagrammen is de titel achter de letters A en B weggelaten en hieronder weergegeven. Titel: − verdeling van al het aanwezige water op aarde − verdeling van het zoete water op aarde • Neem de letters A en B over op het antwoordblad en zet de juiste titel erachter.

In bron 44 ontbreekt ook de omschrijving in de legenda. In de legenda moeten de volgende begrippen worden ingevuld: − water aanwezig in de vorm van ijs − water aanwezig in vloeibare vorm − zoet water − zout water • Neem de cijfers 1 tot en met 4 van de legenda over op het antwoordblad en zet de juiste begrippen erachter. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
B
21p

31p
B
41p

52p

62p

71p
C
82p

91p

101p

111p
A
121p

132p

141p
C
151p
C
162p

171p

181p
C
191p

201p

211p
C
222p

231p
B
241p

252p

261p
D
271p
A
281p
B
291p

301p
B
312p

321p

331p
B
341p

351p

361p

371p

381p

391p
C
401p

411p

421p

431p
C
442p

451p

461p

471p

481p

491p

501p
