Eindexamen aardrijkskunde vmbo kb 2005, tijdvak 2

Op 2 januari 2004 verscheen kaart 1 in de dagbladen: de file-toptien van het jaar 2003. Ook stond daarbij de volgorde van 2002. Welke conclusie kun je trekken op grond van de gegevens in kaart 1? A Bij Utrecht doen zich geen files voor. B De A-2 is filevrij. C De file-toptien van 2003 is gelijk aan die van 2002. D Files staan vooral bij knooppunten, bij bruggen en tunnels.

De regering denkt na over de maatregelen die genomen kunnen worden om files op snelwegen te verminderen. Hieronder staan twee van die mogelijke maatregelen. 1 Het aanleggen van extra spitsstroken. 2 Het bouwen van grote parkeerterreinen aan de rand van de grote steden. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of door deze maatregel de files zullen afnemen. foto 1 ’s Werelds grootste containerschip: de OOCL Shenzen

Birgit en Bianca bestuderen diagram 1 en kaart 3. Zij trekken de volgende conclusies: 1 In Nederland zijn er tussen 1990 en 2001 de meeste auto’s per km ² bij gekomen . 2 In België is het aantal auto’s per km² in 2001 meer dan twee maal zo hoog als gemiddeld in de EU. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze conclusie juist is of onjuist.

Hieronder staan twee uitspraken over kaart 4. 1 Nederland voert naar het Verenigd Koninkijk meer goederen uit dan naar België en Luxemburg. 2 Binnen Europa is Duitsland de belangrijkse handelspartner van Nederland. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak juist is of onjuist.

diagram 2 Ontwikkeling in de hoeveelheid luchtvracht op de toptien van de Europese luchthavens, 2001 – 2002 (in tonnen) Frankfurt +1,3% Amsterdam Luxemburg Londen Brussel Keulen Milaan Zürich Parijs Luik 0 +1,1% -12,2% +19,4% 500.000 +13,1% -9,7% +9,7% 1.000.000 +4,8% 1.500.000 +3,4% +2,4% 2.000.000 groei Legenda: vergeleken 2001 2002 tonnen

Amsterdam/Schiphol is voor vracht een belangrijke Europese luchthaven. In de toptien van Europese luchthavens nam Schiphol in 2001 de vierde plaats in. Eén van de volgende uitspraken is juist. Welke uitspraak is juist? A In de toptien is Schiphol de luchthaven met de sterkste groei in vrachtvervoer. B Alle luchthavens in de toptien hebben in 2002 een toename van het vrachtvervoer. C Schiphol behandelt in 2001 meer dan twee keer zoveel vracht als de luchthaven van Brussel. D Schiphol is in 2002 een positie hoger geklommen in de toptien vergeleken met 2001.

De tien belangrijkste bestemmingen voor vracht vanuit Schiphol zijn allemaal verre bestemmingen. In de toptien tref je geen Europese bestemmingen aan (zie diagram 3). Bij deze bestemmingen kiest men voor de trein, de vrachtwagen of het binnenschip. → Waarom kiest men bij Europese bestemmingen bijvoorbeeld voor de trein?

foto 2 Zuinige supervrachtwagen mijdt spits tekst 2 De langste en zwaarste vrachtauto van Nederland rijdt in Flevoland. Het is een vrachtwagencombinatie van afvaltransporteur Dusseldorp uit Lichtenvoorde. Die vervoert containers met huishoudelijk afval naar de haven van Lelystad. De combi maakt dagelijks één à twee ritten. Met een normale vrachtwagen zouden dat er zeven volgens de afvaltransporteur zijn.

De supervrachtwagen uit het artikel heeft speciale toestemming gekregen van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. In 2003 reed de vrachtwagen op proef. Het ministerie wil de proef uitbreiden naar ongeveer 300 supervrachtwagens. De vrachtwagen mag niet rijden tijdens de ochtendspits en de avondspits. → Geef daarvoor een reden.

Tegen de aanleg van de Betuwelijn en de vijfde baan bij Schiphol is en was veel protest. Toch zijn ze er allebei gekomen. Hieronder staan vier argumenten die door tegenstanders van de Betuwelijn en de vijfde baan op Schiphol werden gebruikt. Twee argumenten gelden alleen voor de Betuwelijn. 1 Er ontstaat geluidsoverlast voor omwonenden. 2 Er wordt gezegd dat het gebruik verliesgevend zal zijn. 3 De kosten van aanleg zijn buitengewoon hoog. 4 Een deel van het landschap wordt aangetast voor een betere infrastructuur. → Welke twee argumenten gelden alleen voor de Betuwelijn? Schrijf de cijfers van deze twee argumenten op het antwoordblad. kaart 5 Verkeersintensiteit op de waterwegen in Nederland Eemshaven Legenda: vervoerd gewicht (in miljoen ton) tekst 3 In het uiterste Noordoosten van Nederland liggen twee kleinere zeehavens: Delfzijl en Eemshaven met ruime bedrijventerreinen. Volgens de directeur van het havenbedrijf moeten de havens een belangrijke rol spelen bij het stimuleren van de industriële activiteit van het Noordoosten van het land.

Kaart 5 gaat over de verkeersintensiteit bij de binnenvaart. Op deze kaart staan Delfzijl en Eemshaven aangegeven. Wat is juist over deze twee havens? A Alleen Delfzijl speelt een kleine rol bij de binnenvaart. B Alleen Eemshaven speelt een kleine rol bij de binnenvaart. C Beide havens spelen een kleine rol bij de binnenvaart. D Geen van beide havens speelt een rol bij de binnenvaart.

Bekijk de foto’s 3 en 4. Beide foto’s zijn in de Eemshaven gemaakt. Welke bewering is juist als je naar de foto’s 3 en 4 kijkt? A Men richt zich op de overslag van massagoederen. B Men richt zich op de overslag van stukgoederen. C Men richt zich op de overslag van zowel massagoederen als stukgoederen.

In een krant van 30 juli 2003 stond een prognose van het immigratie-overschot in Nederland voor het hele jaar 2003. Diagram 4 laat voor 2003 een prognose zien. Het immigratie-overschot was voor dat jaar nog niet helemaal te voorspellen. Het immigratie-overschot zou positief of negatief kunnen worden. Maar in ieder geval een stuk lager dan in voorafgaande jaren. → Wat zou een belangrijke reden kunnen zijn geweest voor deze verwachte terugloop van het immigratie-overschot?

Uit de diagrammen 5, 6 en 7 blijkt dat er zowel in de periode 1970 - 1979 als ook in de periode 1980 - 1989 grote aantallen mensen uit Turkije en Marokko naar Nederland kwamen. Voor elke periode was de belangrijkste reden dat Turken en Marokkanen naar Nederland kwamen anders. → Wat was de belangrijkste reden voor de Turken en Marokkanen die in de periode 1970 - 1979 naar Nederland kwamen?

diagram 8 De werkloosheid onder allochtonen in de vier grote steden Amsterdam Rotterdam Nederland Den Utrecht Haag 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100% Legenda: Aandeel werklozen in de beroepsbevolking per stad aandeel werklozen van de aandeel werklozen in de totale beroepsbevolking allochtone beroepsbevolking

Hieronder staan twee uitspraken over diagram 8. 1 Het aandeel werklozen in de allochtone beroepsbevolking is in elk van de vier grote steden groter dan het gemiddelde voor geheel Nederland. 2 Het aandeel werklozen van de stad Utrecht is ongeveer gelijk aan het aandeel werklozen van de totale beroepsbevolking van Nederland. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en schrijf erachter of deze uitspraak juist is of onjuist.

De kaarten 6 en 7 laten de spreiding zien van de Turkse en Marokkaanse allochtonen over de verschillende wijken van Den Haag. Hieronder staan twee uitspraken over de kaarten 6 en 7. 1 Het spreidingspatroon van de Turkse allochtonen over de verschillende wijken is ongeveer gelijk aan het spreidingspatroon van de Marokkaanse allochtonen. 2 In wijken ver van het centrum is het percentage Turken of Marokkanen het hoogst. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en schrijf erachter of deze uitspraak juist is of onjuist.

foto 9 Leerlingen beginnen aan ‘de Cito-toets’ tabel 1 Bevolkingsgegevens van enkele stadsdelen van Amsterdam (2002) Stadsdeel van Amsterdam l a ne t k na r u A T nena l a kk t o r na a A M s r e m l/t a an na i r u A S nena l a t illi na t n A A neno l a eg t h t i r c na e/v o ll A o a l aa t o T               Westpoort 3 1 1 1 47 53 Oud-West 838 1.607 1.687 346 4.163 8.641 Zeeburg 3.123 5.197 4.581 532 808 14.241 Bos en Lommer 4.951 6.797 2.143 290 1.589 15.770 Slotermeer 5.345 7.548 3.149 401 2.299 18.742 Zuidoost 865 1.403 26.556 5.581 4.128 38.533 Oud-Zuid 1.791 3.710 3.835 765 12.417 22.518 Zuideramstel 503 1.120 1.752 355 6.957 10.687

‘Onze Wereld’ (foto 9) is een zwarte school in Amsterdam. Voor het merendeel wordt de school bezocht door Surinamers. De groep leerlingen vormt een duidelijke afspiegeling van de wijk. In welk stadsdeel staat deze school (zie tabel 1)? A In Bos en Lommer B In Westpoort C in Zuideramstel D in Zuidoost

Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tabel 1 en kaart 8. 1 De twee stadsdelen uit tabel 1 met de minste allochtonen hadden in 1998 de laagste werkloosheid. 2 Westpoort heeft zo weinig inwoners omdat het een havengebied is. → Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak juist is of onjuist.

tekst 4 Oost-Duitsers vestigen zich in München Ruim twee miljoen Oost-Duitsers, ook wel Ossi’s genoemd, zijn naar West-Duitsland getrokken. Sinds de val van de muur in 1989 zijn zij vrij om van Oost- naar West- Duitsland te trekken. In de Ossiwinkel in München kopen ze hun Oost-Duitse mosterd en zoeken ze elkaar op. De Ossi’s maken het zich gezellig in München. Ze zijn altijd bij elkaar en wonen zelfs bij elkaar in de buurt.

diagram 9 Beheersing en gebruik van de Nederlandse taal Problemen met het spreken Problemen met het lezen van Nederlands van Nederlands 46,8 45,4 47,1 39,8 41,1 38,0 32,7 24,1 15,6 10,2 4,5 4,2 e n kk o e r s e n e n kk o e r s e n T u r k a r o a m ili a n T u r k a r o a m ili a n M u r i n A n t M u r i n A n t S S Legenda: Legenda: vaak soms vaak

In diagram 9 wordt de beheersing van de Nederlandse taal weergegeven van vier allochtone bevolkingsgroepen. Er wordt daarbij gekeken naar problemen met het spreken van Nederlands en problemen met het lezen van Nederlands. Dit is weer uitgesplitst naar: vaak problemen en soms problemen. Welke bevolkingsgroep heeft de meeste problemen met het spreken van Nederlands? A Antillianen B Marokkanen C Surinamers D Turken

Hieronder staan vier teksten over steden. Dat zijn - in willekeurige volgorde - de steden Stockholm, New York, Berlijn en Utrecht. teksten 5, 6, 7 en 8 tekst 5 Tientallen winkels zijn overgegaan in Marokkaanse of Turkse handen. Allochtone ondernemers willen, behalve hun eigen Turkse, Marokkaanse of Surinaamse afzetmarkt, ook de autochtone markt bereiken. tekst 6 De Turken hebben zich hier genesteld en voelen zich zichtbaar thuis in hun Turkse gemeenschap. Artsen, advocaten, onderwijzers, winkeliers: iedereen spreekt Turks. De Turken vormen de overheersende groep. tekst 7 Makelaars hebben hier in bepaalde buurten hele huizenblokken opgekocht. De blanke families vertrokken en daarvoor in de plaats kwamen er steeds meer zwarte families wonen. Er ontstonden getto’s. tekst 8 Het percentage inwoners met een allochtone achtergrond is in bijna alle stadsdelen laag. Er zijn uitgebreide voorzieningen voor migranten en vluchtelingen, vooral uit voormalig Joegoslavië, maar er worden strenge eisen gesteld aan de inburgering van migranten en vluchtelingen.

tekst 9 Club weigert allochtone jeugd, tenzij ouders actief meedoen BLERICK - De Limburgse voetbalvereniging SV Blerick heeft een voorwaardelijke allochtonenstop afgekondigd. Volgens de voorzitter zijn voortaan alleen nog allochtone jeugdleden welkom, wier ouders bereid zijn zich in te zetten voor de club, net als bij autochtone jeugdleden. “Het is niet meer alleen contributie betalen en de kinderen hier droppen. Ze Maar de afgelopen jaren is de toestroom moeten ook iets doen voor de club. Anders is het organisatorisch niet meer te geweest. “Dus stellen we 30 procent als behappen.” Van de jeugdspelers bij SV Blerick (de tweede klasse zondagamateurs) is gemiddeld 30 procent allochtoon.

Marc en Mario, beiden 16 jaar oud en fanatieke voetballers, hebben het op een familie- feest over het krantenartikel dat gaat over de voetbalvereniging SV Blerik. Mario die in Venlo woont en speler van de A1 bij SV Blerick zegt: “Ik vind dat je SV Blerick een zwarte club kunt noemen.“ Marc die in Amsterdam woont en speler van de A1 bij Ajax zegt: “Ik vind dat je SV Blerick helemaal geen zwarte club kunt noemen.” → Geef eerst een argument voor het standpunt van Mario. Geef daarna een argument voor het standpunt van Marc.

De minister van Vreemdelingenzaken en Integratie wil voor alle migranten in Nederland, ook zij die al jaren hier wonen, een verplicht inburgeringsexamen invoeren. Het gezin Öncül, bestaande uit vader, moeder en twee zonen Orhan en Selim, zijn in 1991 naar Nederland gekomen. Ze gingen wonen in Blerick, een plaats in Limburg. Orhan, speler van B1 van SV Blerick, beweert: “Doordat mijn vader leider is van een jeugdelftal, is hij sneller ingeburgerd en zal hij zeker slagen voor dit inburgeringsexamen.” → Geef het argument dat Orhan voor zijn bewering kan gebruiken.