opgave 2Tekst 2 Gezonde lunch houdt personeel fit

Gezonde lunch houdt personeel fit (1) Werkgevers weten het: om te blijven presteren en tot op hoge leeftijd door te werken, hebben werknemers energie nodig. Die komt niet uit een broodje kroket, wel uit huisgemaakte soep en verse salades. Dus is in de bedrijfskantine gezond eten de nieuwe norm. (2) Jeanette Hamster werkt bij een grote oliemaatschappij in Nederland. Twee keer per maand zondigt zij met een kroketje en friet. De rest van de maand vult zij haar dienblad met een verse salade of soep, wat brood en een stuk fruit. “Gezond eten is de verantwoordelijkheid van werknemers zelf,” benadrukt Hamster, “maar het bedrijf doet er wel alles aan een gezonde leefstijl te stimuleren. Op het gebied van voeding betekent dat op de eerste plaats een uitgebreid assortiment gezonde producten in de kantine en het luxe bedrijfsrestaurant.” (3) Ongezond eten wordt er via omgekeerde marketingtechnieken bewust ontmoedigd. “In de kantine word je eerst langs fruit, verse salades, vruchtensappen en soepen geleid. Kroketten liggen ergens verscholen in een hoekje. De menukaart in het bedrijfsrestaurant vermeldt het aantal calorieën bij elke maaltijd. Medewerkers en gasten zien dus het verschil tussen de BBQ Burger (698 kcal) en de Salade Caprese (398 kcal). Dan is de keus snel gemaakt.” (4) Op de werkvloer is de vette hap op zijn retour, stelt trendwatcher Adjiedj Bakas in zijn onlangs verschenen rapport Sportiviteit op het werk. “Steeds meer werkgevers erkennen het belang om personeel fit te houden. Onder meer vanwege de verhoging van de pensioenleeftijd.” (5) Bedrijfscateraars zoals Hutten en We Canteen sprongen de afgelopen jaren al in op de roep om een gezondere kantinehap. Zij voorzien bedrijven nu van verantwoorde maaltijden op basis van verse, duurzaam geproduceerde, onbewerkte producten. Met succes. “Werkgevers zien de meerwaarde van een gezonde lunch”, weet woordvoerder Annemarie Driessen. “Ze geloven, net als wij, dat vers en gevarieerd eten een grote, positieve invloed heeft op de vitaliteit van werknemers. De suikerspiegel blijft constanter en het energieniveau blijft op peil. Kortom, medewerkers hebben minder last van energiedips. Een gezonde lunch verhoogt dus de productiviteit en helpt bij terugdringen van ziekteverzuim.” (6) Bij de oliemaatschappij waar Hamster werkt, ligt het ziekteverzuim onder medewerkers rond 2 procent. “In vergelijking met het landelijk gemiddelde van ongeveer 4 procent is dat laag”, zegt woordvoerder Hamster. “Zorg voor medewerkers werpt op den duur zijn vruchten af. Iemand die gezond eet, voelt zich fit en is alerter.”

(7) Maar wat is gezond? Volstaat het stokbroodje ham en kaas of moeten we allemaal aan de vegetarische salade met kikkererwten? “Alsjeblieft niet”, zegt Maaike de Reuver, eigenares van We Canteen, dat met lokale ondernemers kantines in heel Nederland bedient. “We duwen mensen gezond voedsel niet door de strot, maar proberen ze wél te verleiden met een gevarieerd aanbod van verse producten die niet zijn bewerkt. Geen E-nummers dus. Soepen worden op de dag zelf met verse groenten bereid, smoothies ter plekke gemixt. Kroketten? Vooruit, maar alleen van biologisch rundvlees en in kleiner formaat.” (8) Ook wat Hutten betreft, staat gezond in de eerste plaats voor kakelvers, duurzaam en ambachtelijk gemaakt. Maar Hutten en We Canteen gaan nog verder om medewerkers aan de verantwoorde lunch te krijgen. Zo wordt er gestunt met gezonde combideals en wordt samen met de universiteit van Wageningen onderzocht of mensen zich door kleine aanpassingen in bedrijfsrestaurants (spotjes op salades, verspreiden van basilicumgeur) laten verleiden gezonder te eten. Na een pilot werd 30 procent meer water verkocht en 10 procent minder frisdrank en frietjes. (9) Medewerkers van bedrijven kunnen zich ook laten adviseren door een vitaliteitscoach of meedoen aan de zogenaamde Food Challenge. Die daagt mensen uit twee weken lang alleen vers en onbewerkt voedsel te eten. Niet alleen op het werk, ook thuis. Driessen: “En dan kijken we naar wat dat met hun lijf en energieniveau doet. In ons bedrijf deden dertig mensen aan een pilot mee. Niet iedereen houdt het vol. Zelf voelde ik dat deze manier van eten wel iets deed met mijn energieniveau.” (10) Gaat deze inmenging niet wat ver? Driessen: “Het is belangrijk als bedrijf niet te belerend bezig te zijn. Niks moet. De kunst is op een leuke, informatieve wijze kennis over te dragen, zodat medewerkers zelfbewuste keuzes kunnen maken en ervaren wat gezonde voeding kan betekenen.” naar een artikel van Ingrid Beckers, de Gelderlander, 1 november 2014

Een tekst kan op verschillende manieren worden ingeleid. Welke manier gebruikt de schrijver in alinea 1? De schrijver A geeft de aanleiding voor het schrijven van de tekst. B geeft een uitleg over hoe de tekst is opgebouwd. C geeft haar standpunt over het onderwerp. D geeft vooraf een samenvatting van de rest van de tekst.

Alinea’s kunnen op verschillende manieren op elkaar aansluiten. Op welke manier sluiten alinea 2 en alinea 3 op elkaar aan? A Alinea 3 is een herhaling van wat in alinea 2 beschreven staat. B Alinea 3 is een uitwerking van wat in alinea 2 beschreven staat. C Alinea 3 vormt een tegenstelling met wat in alinea 2 beschreven staat.

In alinea’s 2 en 3 worden maatregelen genoemd die de oliemaatschappij gebruikt om een gezonde leefstijl te stimuleren. • Geef bij elke maatregel aan of deze maatregel volgens de tekst wel of niet wordt gebruikt. Zet in de uitwerkbijlage steeds een kruisje in de juiste kolom. 1 De keuze in de bedrijfskantine is maar beperkt. 2 Het aantal calorieën van een gerecht wordt 3 weergegeven. In de kantine kom je eerst langs de gezonde 4 producten. Kroketten liggen op een plek die niet duidelijk zichtbaar is.



Alinea’s kunnen op verschillende manieren op elkaar aansluiten. Op welke manier sluiten alinea 5 en alinea 6 op elkaar aan? A Alinea 5 en 6 vormen een opsomming. B Alinea 6 beschrijft een gevolg van wat in alinea 5 beschreven staat. C Alinea 6 is een herhaling van wat in alinea 5 beschreven staat. D Alinea 6 vormt een tegenstelling met wat in alinea 5 beschreven staat.


Wat is het belangrijkste doel van de schrijver van deze tekst? De schrijver wil de lezer A informeren over de invloed van cateraars op het aanbod in bedrijfskantines. B informeren over de positieve invloed van gezond eten op de energie van werknemers. C overtuigen dat het verstandig is zo snel mogelijk te stoppen met ongezond eten. D overtuigen van het feit dat ongezond eten kan leiden tot meer ziekteverzuim.
opgave 3Tekst 3 De tijd vliegt
Welke twee manieren gebruikt de schrijver in alinea 1 en 2 om deopgave 4Tekst 4 Schrijfopdracht Heel Holland maakt schoon

naar een advertentie van ANWB/Wegenwacht Tekst van de advertentie Het leven is te leuk om stil te staan Belangrijke momenten wil je niet missen door pech. Daarom doen we er alles aan om je snel weer op weg te helpen in je eigen auto. Of je nou op weg bent naar een bruiloft, romantische date of voetbalwedstrijd. Mis ook geen moment! Ga naar anwb.nl/waaromwegenwacht

Hier staan uitspraken over de combinatie van de foto’s en de tekst in de advertentie. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Zet in de uitwerkbijlage steeds een kruisje in de juiste kolom. 1 De foto’s geven voorbeelden van de belangrijke momenten die in de tekst genoemd worden. 2 Je hebt alleen de foto’s nodig om de boodschap van de advertentie te begrijpen. 3 Met de foto’s probeert de reclamemaker een positieve sfeer op te roepen. 4 Op de foto’s staan mensen die door de ANWB geholpen zijn.

Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie? A consumenten informeren over de site van de ANWB B informatie geven over hoe mensen met pech de Wegenwacht kunnen bereiken C lezers van deze advertentie ervan overtuigen dat je belangrijke momenten niet mag missen D mensen overhalen om lid te worden van de Wegenwacht

In de advertentie staat de zin “Het leven is te leuk om stil te staan”. Wat wordt in deze advertentie met deze zin bedoeld? A Blijf niet te lang treuren om zaken waar je niet bij kunt zijn of die je mist. B Denk niet te lang na voor je lid wordt van de Wegenwacht. C Word lid van de Wegenwacht zodat je geen enkele gebeurtenis door autopech hoeft te missen. D Zorg dat je op belangrijke momenten het nummer van de ANWB bij de hand hebt.


Schrijf een enthousiaste e-mail naar de organisatie waarin je aangeeft dat je graag mee wilt helpen aan deze schoonmaakactie. Een deel van de informatie die je nodig hebt, staat in de tekst hierboven. De informatie die niet in de tekst staat, moet je zelf bedenken. Een aantal gegevens is al voorgedrukt in de uitwerkbijlage. Let op: deze opdracht gaat verder op de volgende pagina.

Neem in de e-mail de volgende onderdelen op. − Stel jezelf voor. − Vertel hoe je over de actie van Heel Holland maakt schoon hebt gehoord. − Leg uit waarom jij het belangrijk vindt om aan deze actie mee te werken. − Leg uit waarom jij denkt dat je een goede bijdrage kunt leveren aan deze actie. Noem hierbij twee kwaliteiten van jezelf. − Geef aan of je wel een bijdrage of geen bijdrage wilt of kunt leveren aan het videoverslag en leg uit waarom. − Vraag om informatie over hoe de dag er precies uit zal zien. − Vraag om een spoedige reactie. Sluit je e-mail af met “Met vriendelijke groet,” en je eigen voor- en achternaam. Let erop dat je je aanmelding duidelijk uitlegt in je e-mail, dat je een goede indeling maakt, dat je zakelijk blijft en de juiste toon weet te vinden. Let op: Zorg ervoor dat je tekst minimaal uit 75 woorden bestaat. Bij minder dan 75 woorden krijg je geen punten voor taalgebruik. De teksten die voor dit examen gebruikt zijn, zijn bewerkt om ze geschikt te maken voor het examen. Dit is gebeurd met respect voor de opvattingen van de auteur(s). Wie kennis wil nemen van de oorspronkelijke tekst(en), raadplege de vermelde bronnen. Het College voor Toetsen en Examens is verantwoordelijk voor vorm en inhoud van dit examen. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
vraag 1

vraag 2

vraag 3

vraag 4

vraag 5

vraag 6

vraag 7

vraag 8

vraag 9

vraag 10

vraag 11

vraag 12

vraag 13

vraag 14

vraag 15

vraag 16

vraag 17

vraag 18

vraag 19

vraag 20

vraag 21

vraag 22

vraag 23

vraag 24

vraag 25

vraag 26

11p
B
21p
A
31p
B
41p
A
51p
D
61p
B
71p
B
81p
D
91p
B
102p

111p
C
121p
B
131p
B
141p
D
151p
B
161p

171p
A
181p
A
191p
B
201p
B
211p
A
221p
B
232p

241p
D
251p
C
2612p
