Eindexamen nederlands vmbo bb 2017, tijdvak 1

Kantoorhond tegen de stress (1) Petra Goed had vier jaar geleden plotseling geen oppas meer voor haar hond Spicy. Ze vroeg of Spicy mee mocht naar kantoor; het mocht. “Sinds ik Spicy meeneem, is de sfeer op kantoor gemoedelijker.” (2) Petra Goed doet de boekhouding van een advocatenkantoor en heeft er een eigen kantoor. “Onze puppy ging altijd naar mijn schoonmoeder, maar zij overleed plotseling. Waar moesten we toen met Spicy heen? Het werk was te ver van huis om de hond tussen de middag uit te laten. Ik heb toen gevraagd of ze mee mocht en dit was goed. Iedereen was direct gek op Spicy. Voordat ik ga werken, laat ik haar uit. Op kantoor ligt ze in haar mand en in de pauze laat ik haar nogmaals uit. Collega’s vinden het geweldig. Het is zelfs zo dat de hond eerder begroet wordt dan ik.” (3) Een kantoorhond heeft meer voordelen. Petra Goed: “Op een advocaten- kantoor heb je vaak stress-situaties. Als boze klanten een hond zien lopen, neemt de boosheid al af. En collega’s komen vaak voor een aaimoment als ze een lastig gesprek hebben gehad of om stoom af te blazen. Ze noemen Spicy de meest geaaide hond ter wereld.” (4) Onderzoeken van de universiteiten van Michigan en Virginia bevestigen de ervaring van Petra Goed. Wie de hond meeneemt naar het werk, heeft minder last van stress. En het zorgt in teams voor meer creativiteit. “Wie tussen de middag met de hond gaat wandelen, is even los van het werk en dat zorgt voor meer creativiteit,” zegt Michigan-onderzoeker Christopher Honts. Hij bestudeerde het effect van huisdieren op onderling vertrouwen in teams, onderlinge kracht en de mate van samenwerken. Hij liet groepen (met en zonder huisdieren) een reclamespotje maken voor een niet-bestaand product. Uit alle ideeën werd er uiteindelijk één gekozen. Het bleek dat de groepen met huisdieren meer vertrouwen in elkaar hadden dan de teams zonder. Met een beter resultaat als gevolg. (5) Shenja Kroll werkt op een woonvorm met twaalf mensen met een verstandelijke handicap. Ze hebben daar vier katten. Ze worden verzorgd en gevoed door de bewoners. “De bewoners letten goed op of de huisdieren gezond zijn en ze delen de kosten. Door de huisdieren zijn sommige bewoners met gedragsmoeilijkheden makkelijker te benaderen, begeleiders krijgen via het huisdier contact met hen.” De manager ziet echter niet alleen voordelen. “Als er een nieuwe bewoner komt, moet hij of zij niet allergisch zijn voor katten.” (6) Bedrijven die huisdieren toestaan, hebben minder verloop van personeel omdat werknemers minder snel een andere baas vinden die huisdieren ook toestaat. Daarnaast is de bereidheid groter om even door te werken als een klus

afgerond moet worden. De hond zit immers thuis niet met een volle blaas te wachten. Om te bevorderen dat huisdieren op het werk worden toegestaan, is in 1999 de internationale ‘Neem-je-hond-mee-naar-je-werk’-dag opgericht, elk jaar op de vrijdag na Vaderdag, om ‘bazen’ te wijzen op de voordelen van huisdieren op het werk. (7) Moet dus elk bedrijf huisdieren toelaten? Niet iedereen vindt dat dat moet kunnen. Op de website van The Economist schrijft iemand dat hij ontslag nam bij een bedrijf met honden. “Het was een ramp en het zorgt voor veel afleiding op de werkvloer.” En ook in Nederland is niet iedere collega ervan gediend. Lezer Gerrit de Jong: “Het is te gek voor woorden, een huisdier meenemen naar je werk, niet iedere collega wil dat. Sterker nog, als beide partners in een gezin werken, moeten ze geen huisdier nemen.” naar een artikel van Durk Geertsma, De Gelderlander, 4 oktober 2014

‘Pakjes a.u.b. níet afgeven op 37b’ (1) Groninger Peter Boersma is verslaafd… aan briefjes op deuren en ramen. Elke keer als hij er een ziet hangen, móet hij een foto maken. Het leverde hem een verzameling van duizenden absurde kattebelletjes op, die hij nu in een boek heeft gestopt . (2) “Gelieve bij afwezigheid geen zieke of gewonde vogeltjes door de brievenbus te doen! Mede in verband met loslopende kat.” Kunstenaar Peter Boersma gniffelt om het briefje dat hij op de deur van een dierenarts zag hangen. “Zelfs als er geen kat is, blijft het bizar. Kennelijk zijn er mensen die vogeltjes in de brievenbus stoppen.” Hij heeft niet aangebeld voor het achterliggende verhaal. Dat doet hij nooit. De kunstenaar (40) loopt liever door de stad en verbaast zich over alles wat hij tegenkomt. (3) Hij startte zijn absurde verzameling tien jaar geleden. Hij stuitte op een briefje in een kerk waarop nadrukkelijk stond: “De bloemetjes hebben géén water meer nodig!” Waren de verzopen bloemetjes misschien het werk van een overijverige schoonmaker? Of was het boeket van plastic? “Ik heb echt géén idee meer. Ik vind het juist leuk dat de context ontbreekt.” (4) De kleine verkeersregeltjes, zoals hij de briefjes noemt, interesseren Boersma mateloos. In de afgelopen jaren verzamelde hij er maar liefst 3500. De helft lijkt geboren uit frustratie, hoewel de ene schrijver subtieler is – “Wij verzoeken u vriendelijk niet voor het raam te gaan staan” – dan de ander – “Welke viespeuk laat zijn hond hier zijn behoefte doen?” – De enige lijn die de Groninger kon ontdekken, was dat weinig Nederlanders hun bel laten repareren. Het leeuwendeel van de kattebelletjes gaat hierover. Sommige eigenaren proberen er nog iets origineels van te maken. Bijvoorbeeld met een tekst als: “Bel lijdt aan een geheimzinnige slaapziekte, graag kloppen.” Deze tekst was met een heel sierlijk lettertype geschreven, waardoor het printje waarschijnlijk meer werk kostte dan het laten repareren van het onding. (5) “Ook het geestelijke vermogen van de bezoeker wordt vaak wat laag ingeschat,” lacht Boersma. “Er staat bijna altijd een pijltje naar de bel, alsof er iemand is die de bel niet zou herkennen.” Soms zeggen de briefjes ook iets over onderlinge verhoudingen in de buurt. “Er hangt bijvoorbeeld al jaren een briefje aan een deur in Groningen: ‘Gelieve de pakjes niet af te geven op 37b.’ Wat zou de reden zijn? En dat moeten die buren toch ook wel gezien hebben?” Ook twijfelt hij wel eens over de bedoelingen: “Neem het briefje ‘nat’. Is dat om ons te waarschuwen of is de boodschap: waag het niet om met je vuile tengels aan dit schilderwerk te zitten?”

(6) Bij iedere afspraak die de kunstenaar heeft, gaat hij iets vroeger van huis weg om een nieuw ‘verbaasrondje’ te maken. Ook eenzame fietssloten krijgen een beetje aandacht van hem. “Daar heb ik al 900 foto’s van. Het houdt me bezig dat zo’n fietsslot daar hangt, soms al zo lang dat het in dezelfde kleur als het hek is geschilderd. Waar is de fiets gebleven?, vraag ik me dan af.” (7) Of hij fotografeert verongelukte fietsbellen. De arme schepsels. Niemand die zich erover bekommert, behalve Boersma. “Als je erop let, zie je er opeens heel veel. Ze zijn vaak overreden door een auto en in het asfalt gedrukt.” (8) Wat hij met zijn andere verzameling – een enorme stapel boodschappen- briefjes – moet, weet hij nog niet precies. Die plukt hij steeds opnieuw weer uit de mandjes in de supermarkt. “Ik heb een hele lading thuis liggen. Misschien maak ik er nog eens een ‘niet-te-vreten-kookboek’ van. Want van de ingrediënten op het briefje is bijna nooit iets lekkers te maken.” (9) Ondanks de verschijning van zijn boek ‘Briefjes op ramen en deuren’ blijft hij kattebelletjes fotograferen. “Dan zie ik weer een kapotte bel en denk ik: daar heb je er weer een, maar ik moet toch even kijken wat erbij staat.” Al die fotootjes hebben hem trouwens wel weer een nieuwe verslaving gebracht. Tijdens het terugslingeren van de telefoon naar zijn broekzak maakt hij soms een foto. “Die stop ik in het mapje ‘de per-ongelukfoto’s’. Het zijn foto’s die je niet van tevoren had kunnen bedenken. Misschien doe ik daar ooit nog eens wat mee.” naar een artikel van Hanneke van Houwelingen, Algemeen Dagblad, 27 oktober 2014

Het Pandabroodje is een heerlijke meergranenbol in de vorm van een pandapoot. Het wordt in bakkerswinkels in heel Nederland verkocht, waarbij een deel van de opbrengst naar het Wereld Natuur Fonds gaat. Al 25 jaar lang. Dus dat vieren we! Iedereen die een Pandabroodje koopt, krijgt een setje mooie ansichtkaarten cadeau en maakt bovendien kans op een elektrische fiets. Speciaal voor dit jubileumjaar wordt een nieuw broodje geïntroduceerd: het Hollandse Pandabroodje. Dit vernieuwde meergranen volkorenbrood wordt gebakken op basis van 100% Hollandse tarwe, bevat geen e-nummers en er is geen lactose aan toegevoegd. Bovendien draagt het Pandabroodje bij aan de productie van duurzame palmolie. Kijk op www.pandabrood.nl en doe mee!