bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2015, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen − Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). − Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3. A A • B • X B B • X B (1) (2) (3) C • C D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet…

Meerkeuzevragen − Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). − Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3. A A • B • X B B • X B (1) (2) (3) C • C D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt . − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 1Magneet

Marjolein maakt een opstelling met een krokodillenbekje en een magneet.
Het krokodillenbekje zit aan een touwtje. Met een magneet wordt het
krokodillenbekje omhoog getrokken.
figuur bij de opgave
12p
Het krokodillenbekje zit met het touwtje vast aan een blok met een massa
van 1500 g.
Bereken hoeveel newton de zwaartekracht op dat blok is.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
figuur bij de opgave
22p
Op het krokodillenbekje werken drie krachten.
Noteer de namen van de getekende krachten.
Kies uit:
elektrische kracht, magnetische kracht, spankracht, spierkracht,
wrijvingskracht en zwaartekracht.
bij A werkt …………………………………….………
bij B werkt …………………………………………….
bij C werkt …………………………………………….

opgave 2Trottoirband

Bij de aanleg van een straat
worden trottoirbanden geplaatst.
figuur bij de opgave
Je ziet een afbeelding van een trottoirband met een aantal afmetingen.
In de afbeelding staan de lengte en hoogte gegeven.
figuur bij de opgave
Het volume is 37,5 dm3.
32p
Bereken de breedte van deze trottoirband.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
42p
De trottoirband is van beton gemaakt.
De dichtheid van beton is 2,3 kg/dm3.
De massa bereken je met de woordformule:
massa = dichtheid x volume.
Bereken de massa van deze trottoirband (volume 37,5 dm3).
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
51p
Om de trottoirband te klemmen gebruikt de stratenmaker een speciale
tang.
figuur bij de opgave
Welke bewering is juist?
A F1 is even groot als F2
B F1 is groter dan F2
C F1 is kleiner dan F2

opgave 3Afstandsrecord

Een elektrische auto met de naam 'Schluckspecht E' heeft bij het afleggen van de grootste afstand op één acculading een wereldrecord gebroken. Zonder tussentijds opladen heeft de auto een afstand van maar liefst 1631,5 km afgelegd.
De totale tijd die nodig was voor het rijden van de nieuwe wereldrecord- afstand bedroeg 36 uur en 30 minuten. • Bereken de gemiddelde snelheid tijdens de rit. ..................................................................................................................…

De totale tijd die nodig was voor het rijden van de nieuwe wereldrecord- afstand bedroeg 36 uur en 30 minuten. • Bereken de gemiddelde snelheid tijdens de rit. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

De twee elektromotoren leveren een maximaal vermogen van 0,8 kW. Over de betekenis van de 0,8 kW staat een zin. • Omcirkel in deze zin de juiste mogelijkheden. Een vermogen van 0,8 kW betekent dat er in 1 seconde een energie van 0,8 kJ kWh wordt omgezet.
In een artikel over het record staat de volgende zin. Voor de voeding zorgen 14 lithium-cobalt accupacks met een totale capaciteit van 0,63 kW.
De eenheid kW in deze zin is fout. • Welke eenheid hoort er wel te staan? Gebruik bij je antwoord de tabel ‘Enkele grootheden’ in BINAS. ..................................................................................................................

opgave 4Veerunsters

91p
Aan een veerunster hangt een blokje. Je ziet een afbeelding van de
schaalverdeling van de veerunster met aanwijzing.
figuur bij de opgave
Hoe groot is de zwaartekracht op het blokje?
A 1,05 N
B 1,15 N
C 1,25 N
101p
Twee dezelfde veerunsters hangen onder elkaar. Aan de onderste
veerunster hangt een blokje.
figuur bij de opgave
Geeft een van de veerunsters een grotere kracht aan dan de ander?
A ja, veerunster 1
B ja, veerunster 2
C nee, beide veerunsters geven dezelfde kracht aan
111p
Een aantal blokjes hangt aan een staafje tussen twee veerunsters.
figuur bij de opgave
Op de blokjes en het staafje werkt een zwaartekracht van 2,5 N.
Wat geeft elke veerunster aan?
A 1,25 N
B 2,5 N
C 5,0 N
121p
Twee veerunsters liggen in elkaar gehaakt op een tafel.
figuur bij de opgave
Veerunster 1 zit vast. Aan veerunster 2 wordt met een spierkracht van
3,5 N getrokken.
Wat wijst veerunster 1 aan?
A minder dan 3,5 N
B 3,5 N
C meer dan 3,5 N

opgave 5Draad onder spanning

Lars voert een aantal metingen uit aan een metaaldraad.
Je ziet een deel van het schakelschema van de opstelling. • Maak het schakelschema compleet. metaaldraad
Omcirkel in de volgende zin de juiste mogelijkheid. in serie met De stroommeter staat parallel over
opgave als beeld van het examen
Je ziet een afbeelding van de stroommeter die Lars gebruikt. Welke waarde geeft de stroommeter aan? A 0,014 A B 0,14 A C 1,4 A
Lars stelt de spanningsbron daarna in op 6,0 V. Door de schakeling loopt dan een stroom van 20 mA. Hoe groot is het vermogen dat de spanningsbron levert? A 0,12 W B 3,3 W C 120 W D 300 W
Lars ziet dat bij grotere spanning de metaaldraad langer wordt. Wat is hiervan de oorzaak? A De draad geleidt de stroom beter. B De draad geleidt de stroom slechter. C De draad wordt warm.
Lars maakt de lengte van de metaaldraad tussen de klemmen kleiner. Over het gevolg hiervan staan twee zinnen. • Omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheid. Bij het inkorten van de metaaldraad wordt de weerstand kleiner. neemt dan af De stroomsterkte door de schakeling blijft dan gelijk neemt…

Lars maakt de lengte van de metaaldraad tussen de klemmen kleiner. Over het gevolg hiervan staan twee zinnen. • Omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheid. Bij het inkorten van de metaaldraad wordt de weerstand kleiner. neemt dan af De stroomsterkte door de schakeling blijft dan gelijk neemt dan toe

opgave 6Licht nachtlampje

Kinderen vinden het prettig als er 's nachts wat verlichting is.
Een nachtlampje dat in een wandcontactdoos past, biedt uitkomst.
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
191p
Welke elektrische beveiliging heeft dit nachtlampje volgens het
typeplaatje?
A aardlekschakelaar
B dubbele isolatie
C randaarde
D groepszekering
202p
Het vermogen van het lampje is 0,6 W.
Het lampje gebruikt per nacht 4,8 Wh aan elektrische energie.
Bereken hoeveel uur het lampje per nacht aanstaat.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
Dit nachtlampje heeft als nadeel dat je het zelf aan moet zetten.
Er is ook een lampje met een sensor waarbij dit automatisch gebeurt als
het donker wordt.
figuur bij de opgave
automatisch nachtlampje
R van de oog sensor + gnideov - c b e
212p
Over weerstand R staat een spanning van 4,0 V. Door die weerstand
loopt een stroom van 0,025 A.
Bereken de grootte van weerstand R.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
221p
Welk onderdeel achter het oog van de sensor reageert op licht?
A LED
B LDR
C NTC
D relais
232p
Over het schakelschema staat een aantal zinnen.
Omcirkel in de tweede en derde zin de juiste mogelijkheid.
Valt er geen licht door het oog van de sensor, dan is de weerstand in dat
deel van de schakeling groot.
Er loopt dan een stroom naar de van de transistor.
basis naar collector
collector naar basis
Dan loopt er een stroom van
.
collector naar emitter
emitter naar collector
Het nachtlampje geeft licht.

opgave 7Geluidsscherm

Om geluidshinder van verkeer te verminderen is een geluidsscherm geplaatst. Achter het scherm is op verschillende afstanden het geluidsniveau gemeten.
Bij deze geluidsmetingen gebruikt men een apparaat. • Zet een kruisje achter elk apparaat dat geschikt is om het geluidsniveau te meten. dB-meter   luidspreker   microfoon en computer   multimeter   Je ziet een tabel met de meetresultaten na het plaatsen van het scherm. afstand achter het scherm…

Bij deze geluidsmetingen gebruikt men een apparaat. • Zet een kruisje achter elk apparaat dat geschikt is om het geluidsniveau te meten. dB-meter   luidspreker   microfoon en computer   multimeter   Je ziet een tabel met de meetresultaten na het plaatsen van het scherm. afstand achter het scherm (m) 0 100 200 300 400 500 600 geluidsniveau (dB) 74,0 62,0 58,0 56,5 55,5 54,7 54,0

opgave als beeld van het examen
In het diagram van het geluidsniveau tegen de afstand zijn drie meetpunten al uitgezet. • Zet de andere meetpunten uit en teken de grafiek.
Vóór de plaatsing van het scherm werd op een afstand van 160 m tot de verkeersweg een geluidsniveau van 66 dB gemeten. • Bereken hoeveel dB het geluidsniveau op die afstand is afgenomen. Gebruik de grafiek bij je antwoord.…

Vóór de plaatsing van het scherm werd op een afstand van 160 m tot de verkeersweg een geluidsniveau van 66 dB gemeten. • Bereken hoeveel dB het geluidsniveau op die afstand is afgenomen. Gebruik de grafiek bij je antwoord. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

In welke zone valt het geluidsniveau op 500 m achter het scherm? A erg stil B indringend C rustig D storend bij telefoneren
Het betonnen geluidsscherm heeft invloed op het geluid voor omwonenden. • Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Het geluidsscherm zal het meeste geluid opnemen terugkaatsen . bron Het scherm pakt de geluidshinder aan bij de tussenstof

opgave 8Tuintafeltje

Walter gebruikt oude planken met
spijkers om twee tuintafeltjes te maken.
Hij haalt eerst de spijkers uit het hout.
figuur bij de opgave
Walter kan een klauwhamer of een breekijzer gebruiken om de spijkers uit
de planken te trekken.
Je ziet hoe je elk hulpmiddel gebruikt.
figuur bij de opgave
klauwhamer
breekijzer
292p
De arm van de kracht op de spijker is in beide situaties even groot.
Over de hulpmiddelen staan twee zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
De benodigde spierkracht bij het breekijzer
is √(even groot als)√(groter dan)√(kleiner dan) bij de klauwhamer.
Dit komt doordat bij het breekijzer de arm van
de spierkracht √(even groot)√(groter)√(kleiner) is.
De poten van één van de tafeltjes maakt Walter van balk A.
figuur bij de opgave
302p
De vier poten hebben samen een contactoppervlak met de ondergrond
van 170 cm2. De zwaartekracht op het tafeltje is 110 N.
Bereken de druk op de ondergrond.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
312p
De poten van het andere tafeltje maakt Walter van balk B.
Als hij klaar is zet hij beide tafeltjes op het gazon. De massa van beide
tafeltjes is even groot.
Over die tafeltjes staan twee zinnen.
Maak de tweede zin compleet.
Kies uit:
− de kracht
− het contactoppervlak
− de druk
Het tafeltje met poten uit balk A zakt niet zo ver weg in het gazon.
Dit komt omdat bij dit tafeltje ………….………. kleiner is,
doordat ……………………….…. groter is.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 9Veiligheidsvoorzieningen

Op verschillende plaatsen in school zijn veiligheidspictogrammen
aanwezig.
321p
Wat is de betekenis van het volgende bord?
figuur bij de opgave
A geen doorgang
B nooduitgang
C vluchtweg
D veiligheidsdeur
331p
Op de deur hieronder hoort een veiligheidspictogram te staan.
figuur bij de opgave
Welk pictogram is juist?
A
B
C
D