Eindexamen nask 1 vmbo bb 2014 tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen − Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). − Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3. A A • B • X B B • X B (1) (2) (3) C • C D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 1Aquarium

Om het water in een aquarium op temperatuur te houden gebruik je een

verwarming met ingebouwde thermostaat (temperatuur-regeling).

11p

Welk onderdeel zit zeker in de thermostaat?

condensator

LDR

NTC

transistor

21p

Welke stekker hoort er aan het snoer van de verwarming?

32p

Om het energiegebruik (in kWh) van de verwarming te kunnen berekenen

moet je een aantal grootheden weten.

Kruis de twee grootheden aan die nodig zijn om het energiegebruik te

berekenen.

opgave 2Een stemvork

Mariska doet een onderzoek aan een stemvork op een klankkast. Ze gebruikt een microfoon die is aangesloten op een oscilloscoop.

Ze slaat de bovenkant van een been van de stemvork met een hamer aan. Op het scherm van de oscilloscoop ziet ze het volgende beeld. Mariska slaat de stemvork nogmaals aan. Deze keer harder. Welk beeld ziet ze nu?

De stemvork op de klankkast heeft een frequentie van 440 Hz. Mariska vervangt de stemvork door een stemvork met een frequentie van 600 Hz. Ze slaat die stemvork even hard aan. • Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheid. Op het scherm ziet Mariska een even kleiner groot aantal trillingen. groter

opgave 3Heilawaai

Veel gebouwen staan op heipalen.

Deze heipalen worden met een

groot heiblok in de grond gestampt.

63p

De machinist ziet het heiblok op de paal vallen.

Hij hoort de echo via het gebouw op de achtergrond 0,50 s later.

Bereken de afstand van de machinist tot het gebouw. Gebruik de tabel

‘Veel gebruikte waarden’ in BINAS.

..................................................................................................................

71p

De volgende dag is de temperatuur hoger. Hoe hoger de temperatuur,

hoe groter de geluidssnelheid.

Wat is juist over de tijd waarna de machinist de echo dan waarneemt?

De tijd blijft gelijk.

Die is meer dan 0,50 s.

Die is minder dan 0,50 s.

opgave 4Paalzitten

In het Friese dorp Kollum wordt elke zomer het kampioenschap paalzitten

gehouden.

Volgens de gemeentelijke vergunning mag het geluid tijdens het

kampioenschap niet meer dan 55 dB zijn.

81p

Met welk geluidsniveau komt 55 dB overeen?

een elektrische tandenborstel

een rustig gesprek

een wasdroger

Het publiek is zó enthousiast dat er zelfs geluid tot wel 64 dB wordt

gemeten.

Voor metingen aan het geluidsniveau geldt de volgende regel:

Bij elke verdubbeling van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB toe.

91p

Hoeveel keer is het geluid van 64 dB harder dan het geluid van 55 dB?

2 keer zo hard

3 keer zo hard

6 keer zo hard

8 keer zo hard

9 keer zo hard

opgave 5Snelle besteller

Een speciale bestelbus heeft een snelheidsrecord gehaald.

101p

De bestelbus had voor het behalen van het record een speciale motor met

een vermogen van 800 pk (paardenkracht) gekregen.

Wat is de natuurkundige eenheid van vermogen?

J

m/s

kWh

W

112p

De achterwielen hebben een totaal contactoppervlak van 400 cm² met het

wegdek. De druk onder de wielen is 35 N/cm².

Bereken de kracht van de wielen op de ondergrond.

..................................................................................................................

122p

Op topsnelheid is de snelheid constant. Je ziet een afbeelding van de

bestelbus op topsnelheid met de stuwkracht.

Teken de totale tegenwerkende kracht op dat moment.

133p

Op topsnelheid legt de bestelbus in 146 s een afstand van 12 600 m af.

Bereken zijn topsnelheid in km/h. Bereken eerst de snelheid in m/s.

..................................................................................................................

opgave 6Friese klok

Een oude Friese hangklok heeft een

uurwerk dat wordt aangedreven door

een gewicht.

Het gewicht zakt langzaam omlaag.

142p

Het gewicht heeft een massa van 2000 g.

Het volume van het gewicht is 254 cm³.

De dichtheid bereken je met de woordformule:

dichtheid = massa: volume.

Bereken de dichtheid van het gewicht.

..................................................................................................................

153p

Je ziet een afbeelding van het gewicht met een massa van 2000 g (2 kg).

Teken de zwaartekracht op het gewicht vanuit het zwaartepunt Z.

Noteer de grootte bij de afbeelding. Gebruik als schaal 1 cm

5 N.

F_z = …..… N

Het gewicht hangt aan een losse katrol. Over de katrol loopt een ketting

die het uurwerk aandrijft.

Je ziet een schematische afbeelding van het gewicht aan deze katrol.

161p

Vergelijk de kracht in de ketting met de zwaartekracht op het gewicht.

Wat is juist over de kracht in de ketting naar het uurwerk?

De kracht is even groot.

De kracht is half zo groot.

De kracht is twee keer zo groot.

171p

Het gewicht zakt 30 cm. Welke afstand legt punt P van de ketting af?

15 cm

30 cm

60 cm

182p

Het gewicht zakt in een uur 6,5 cm. Als het gewicht 1,5 m is gezakt, komt

het op de grond.

Bereken na hoeveel uur het gewicht de grond raakt.

..................................................................................................................

opgave 7Antimuggenstekker

Marit en René kopen een antimuggenstekker voor in hun slaapkamer.

Op de verpakking lezen ze dat het apparaat ultrasoon geluid uitzendt. • Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. niet De mens kan het ultrasone geluid wel 20 50 De mens kan geluiden horen tussen 100 1000

Je ziet het typeplaatje van de antimuggenstekker. • Omcirkel in de afbeelding het gegeven of het symbool waarmee het vermogen wordt aangeduid.

Op het typeplaatje staat het volgende symbool: Wat betekent dit symbool? A is erg stevig B is dubbel geïsoleerd C mag alleen binnenshuis worden gebruikt

Op het typeplaatje staat ook dit symbool: Wat betekent dit symbool? A inleveren bij het oud papier B inleveren bij het GFT C inleveren bij het KCA D inleveren bij het restafval

opgave 8Practicum elektriciteit

Je voert een proef uit over geleiders en isolatoren. Je onderzoekt vijf verschillende materialen.

Je sluit elk materiaal aan en meet met een ampèremeter de stroom door de schakeling. Je ziet een deel van het schakelschema van deze opstelling. • Maak het schakelschema compleet met lampje en ampèremeter.

Je ziet een tabel met de vijf materialen. • Zet achter elk materiaal een kruisje in de juiste kolom. lampje brandt materiaal wel niet 1 PVC 2 koper 3 plexiglas 4 aluminium 5 messing

In BINAS staat in de tabel ‘Gegevens van enkele vaste stoffen’ een kolom met de soortelijke weerstand. Hoe kleiner het getal, hoe beter de stof elektrische stroom geleidt. • Welk van de vijf onderzochte materialen is volgens die tabel de beste geleider? .................................................................................................................. De spanningsbron levert 6,0 V. Op de ampèremeter lees je een stroomsterkte van 0,020 A af.

Hoe groot is het vermogen dat in de schakeling wordt omgezet? A 0,03 W B 0,12 W C 300 W

Bereken de weerstand van de schakeling. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Je vervangt een geleider door een geleider van hetzelfde materiaal, maar met een veel grotere lengte. De stroomsterkte die je dan meet is kleiner. • Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. De aanwijzing van de ampèremeter is even groot groter even groot als De weerstand van de langere geleider is kleiner dan van de kortere geleider.