bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2007, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A

naslag(1) B (2) XB (3) B XB

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de…

D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 2Fiets

11p
Een fiets bestaat uit een metalen frame van buizen, twee wielen en nog een
aantal onderdelen.
Vroeger werd vaak staal gebruikt bij de productie van een fiets, tegenwoordig
wordt steeds vaker aluminium gebruikt.
Een van de hieronder afgebeelde onderdelen is gemaakt van aluminium.
Welk onderdeel is dat?
handvat A
band B
bagagedrager C
jasbeschermer D

opgave 3Grondstoffen

21p
De grondstof voor staal is ijzererts.
IJzererts is een gesteente met ijzerverbindingen.
Hoeveel kg ijzererts is er nodig om 5 kg staal te maken?
A minder dan 5 kg
B 5 kg
C meer dan 5 kg
figuur bij de opgave

opgave 4Batterijen

+ + + + _ _ _ _
31p
Een normale staafbatterij levert een spanning van 1,5 volt.
In bovenstaande figuur zie je 4 staafbatterijen met elkaar verbonden.
Op welke spanning brandt het lampje?
A 1,5 volt
B 3 volt
C 4,5 volt
D 6 volt
41p
Op welke manier zijn de batterijen geschakeld?
A in serie
B parallel
C op een andere manier

opgave 5Fietsen in het donker

54p
Als je in het donker fietst, moeten je lampen branden.
De voorlamp en de achterlamp zijn aangesloten op de dynamo (spanningsbron).
Als één van de lampen kapot gaat, blijft de andere branden.
Teken hieronder het juiste schema van de spanningsbron en de twee lampen.

opgave 6Motorrijden

61p
Om op een motorfiets een bocht te maken, legt de berijder zijn
motor ‘plat’, dat wil zeggen dat hij schuin door de bocht gaat.
Zie de foto hiernaast.
Door welke kracht wordt de motorfiets in de richting van de
grond getrokken?
A spierkracht
B veerkracht
C wrijvingskracht
D zwaartekracht
figuur bij de opgave
72p
Hieronder zie je de foto van de motorrijder nog een keer.
De kracht die de motorrijder naar de grond toe trekt is 2500 N.
Het aangrijpingspunt van de kracht is op de foto met een zwarte stip
aangegeven.
De krachtenschaal is 1 cm 500 N.
Teken deze kracht.
figuur bij de opgave
81p
De motor trekt op.
De motor ondervindt een wrijvingskracht van 300 N.
De nettokracht op de motor en de berijder is 2000 N.
Hoe groot is de kracht die de motor levert?
A 300 N
B 1700 N
C 2000 N
D 2300 N
92p
Tijdens het rijden ondervindt de motor verschillende tegenwerkende krachten.
Kruis in de tabel hieronder aan welke krachten tegenwerken.
  werkt tegen aandrijfkracht   luchtwrijving   rolwrijving   veerkracht  

opgave 7Newton

figuur bij de opgave
De bekende Isaac Newton liet zonlicht op een prisma vallen.
Hij liet zien dat wit (zon-)licht uit verschillende kleuren licht bestaat.
Dit zijn dezelfde kleuren die in de regenboog te vinden zijn.
101p
In zonlicht komen ook andere soorten licht voor: infrarood en ultraviolet licht.
Welke van deze soorten licht kan een mens niet zien?
A alleen infrarood licht
B alleen ultraviolet licht
C zowel infrarood als ultraviolet licht

opgave 8Scooter

111p
Jan heeft op z’n verjaardag een rode scooter gekregen.
De scooter staat in de zon.
Waarom zien wij de kleur van de scooter als rood?
A De lak absorbeert rood en kaatst alle overige kleuren
terug.
B De lak absorbeert alle kleuren en kaatst rood terug.
C De lak absorbeert alle kleuren en kaatst niets terug.
D De lak absorbeert niets en kaatst alle kleuren terug.
figuur bij de opgave

opgave 9Blokje ijs

Jasper en Jeroen onderzoeken hoe snel een blokje ijs smelt.
Een blokje ijs van 12 gram ligt in een grote bak met water uit de kraan.
Ze meten om de 5 minuten de massa van het blokje ijs.
In de tabel hieronder staan de resultaten.
tijd (min.) massa (g) 0 12 5 6 10 3 15 1,5 20 0,5
123p
Zet de gevonden waarden in het diagram hieronder en teken de grafiek.
14
massa
(g)
12
10
8
6
4
2
0 0
5
10
15
20
25
tijd (min)

opgave 10Poetsmachine

Johan heeft voor het poetsen van zijn auto een poetsmachine gekocht. Na het uitpakken van de machine leest Johan het instructieboekje. Hij ziet het volgende: TYPE AP4 Krachtige 120 W stille motor
Johan leest: krachtige 120 W stille motor. Wat geeft deze 120 W aan? A de geluidssterkte B de spanning C de stroomsterkte D het vermogen
Op de foto kun je nog net een stukje van het snoer zien. Waarop moet Johan dit snoer aansluiten? A 120 W B 230 Volt C 3000 toeren
Johan is 2 uur bezig met het poetsen van zijn auto. → Bereken hoeveel kWh de poetsmachine in die 2 uur gebruikt. ............................................................................................................................…

Johan is 2 uur bezig met het poetsen van zijn auto. → Bereken hoeveel kWh de poetsmachine in die 2 uur gebruikt. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

opgave 11Bolle lens

161p
Peter doet een proef met een bolle lens.
Een bolle lens maakt een scherpe afbeelding van een pijl op een scherm.
Peter maakt een tekening van de opstelling op ware grootte.
scherm
Peter meet de voorwerpsafstand.
Hoe groot is de voorwerpsafstand?
A 2,0 cm
B 4,5 cm
C 9,7 cm
D 11,7 cm

opgave 12Lenzenpracticum

172p
Hieronder staat een tekening van twee lichtstralen die op een lens vallen.
Teken hoe de lichtstralen verder gaan.
figuur bij de opgave

opgave 13Dubbelfocus

181p
In een dubbelfocus bril zit een positieve en een negatieve lens in één glas.
figuur bij de opgave
Jasper kijkt door een dubbelfocus bril naar de tekst op een spuitbus.
Welk gedeelte van het brillenglas is positief (+)?
Zet een + teken in het juiste vakje.
figuur bij de opgave

opgave 14Massa en dichtheid

191p
Op de practicumtafel ligt een blokje.
Van dit blokje wordt de massa gemeten.
Met welk instrument meet je de massa van het blokje?
A balans
B maatglas
C schuifmaat
202p
De massa van het blokje is 54 g.
Het blokje heeft een volume van 20 cm3.
De dichtheid van het materiaal van het blokje bereken je met de woordformule
hieronder.
dichtheid = massa: volume
Hierin is dichtheid in g/cm3, massa in g en volume in cm3.
Bereken de dichtheid van het blokje in g/cm3.
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
............................................................................................................................
211p
Van een ander blokje wordt ook de dichtheid bepaald.
Het materiaal waarvan het blokje is gemaakt heeft een dichtheid van 8,5 g/cm3.
Van welk materiaal is dit blokje gemaakt?
...........................................................................................................................

opgave 15Hijsen

221p
Een kist hangt aan een takel.
Zie de afbeelding hiernaast.
In het touw (2) tussen beide katrollen werkt een kracht
van 300 N.
Hoe groot is de kracht waarmee men aan het touw (1)
1 2
moet trekken om de kist in evenwicht te houden?
A 100 N
B 150 N
C 200 N
D 300 N
231p
Je kunt op verschillende manieren aan het touw trekken.
In de afbeeldingen hieronder zijn twee manieren van trekken weergegeven.
A
B
Wat is juist?
A In situatie A is de kracht het grootst.
B In situatie B is de kracht het grootst.
C De kracht is in beide situaties even groot.
241p
Men haalt bij het hijsen 5 m touw binnen.
Hoeveel m gaat de kist omhoog?
A 2,5 m
B 5 m
C 10 m

opgave 16Snoeischaar

figuur bij de opgave
steellengte beklengte
253p
Mark knipt met een snoeischaar een tak van een boom.
Zie de foto hierboven.
De lengte van de steel is 60 cm.
De lengte van de bek is 4 cm.
De knipkracht van de snoeischaar wordt berekend met de woordformule
hieronder:
knipkracht (N) = handkracht (N) x steellengte (cm): beklengte (cm)
Mark oefent een handkracht van 50 N uit op de steel van de snoeischaar.
Bereken de knipkracht in newton.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 17Witgoed

In een gezin wordt regelmatig een aantal apparaten gebruikt. Zie de tabel hieronder.
In welke van deze apparaten loopt bij gebruik de kleinste stroom? A wasmachine B sapcentrifuge C wasdroger D strijkijzer
Er mag maar 3680 W tegelijkertijd worden aangesloten op een groep. → Geef in de tabel hieronder aan welke apparaten je wel en niet tegelijkertijd kunt gebruiken. wasmachine en sapcentrifuge wel wasmachine en wasdroger sapcentrifuge en strijkijzer wasdroger en strijkijzer

opgave 18Werking van apparaten

282p
De werking van sommige apparaten berust op ultraviolet licht en van andere op
infrarood licht.
Zet achter de apparaten hieronder een kruisje in de juiste kolom.
infrarood ultraviolet apparaat licht licht afstandsbediening zonnebank black light bewegingsmelder voor een buitenlamp

opgave 19Nieuw snelheidsrecord

De onbemande X-43A vloog in 2004
tien maal de geluidssnelheid,
zo’n 11 000 km/h.
Met die snelheid vlieg je in een half uur van
Amsterdam naar New York.
figuur bij de opgave
293p
Bereken de afstand van Amsterdam naar New York.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 20Gloeilamp

301p
In een gloeilamp zit een metaaldraad die gaat gloeien als
er voldoende stroom doorheen loopt.
De temperatuur wordt daarbij zo hoog dat het draadje licht
gaat uitzenden.
Ondanks de hoge temperatuur mag de gloeidraad
niet verbranden.
Met welk gas kan de lamp gevuld zijn?
A lucht
B zuurstof
C stikstof
figuur bij de opgave
Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

opgave 21Afval scheiden

opgave als beeld van het examen
Johan en Loek ruimen de schuur en de tuin op. Ze overleggen wat ze met de ‘rommel’ moeten doen. In een folder van de gemeente zien ze waar ze het afval moeten laten. Hieronder zie je een gedeelte van de folder. Oud papier en karton Wel in papierbak Niet in papierbak Cadeaupapier Behang Computer…

Johan en Loek ruimen de schuur en de tuin op. Ze overleggen wat ze met de ‘rommel’ moeten doen. In een folder van de gemeente zien ze waar ze het afval moeten laten. Hieronder zie je een gedeelte van de folder. Oud papier en karton Wel in papierbak Niet in papierbak Cadeaupapier Behang Computer uitdraaien Frisdrankverpakkingen Enveloppen Foto’s Kartonnen verpakking Koffiefilter Kranten Luiers Telefoonboeken Plastic Tijdschriften Zuivelverpakking Verf Groente-, fruit- en tuinafval Wel bij het GFT (GFT-afval) Niet bij het GFT Bladeren Haren van mens en dier Gras Kattenbak-korrels Kamerplanten Kurken Mest van huisdieren Lucifers Onkruid Papier Theeblaadjes + zakjes Zand → Waar hoort welk soort afval? Zet in de tabel hieronder kruisjes in de juiste kolommen. papierbak KCA tuinafval schoenendoos appelschillen wijnfles verfverdunner