bronnen

Eindexamen muziek havo 2007, tijdvak 1

opgave 1fragment niet op de siteTwee liederen uit een Haarlems liedboek uit 1643

cd1 track 2
Dit vragenblok is gebaseerd op twee liederen uit een Haarlems liedboek uit 1643. Veel liederen in dit boek zijn geïnspireerd door schilderijen van de Haarlemse schilder Frans Hals.
De vragen 1 t/m 4 gaan over het eerste lied. Dit is een liefdesklacht. De Hertogin
van Savoye beklaagt zich dat haar man Mendossa zich niet voor haar
interesseert, terwijl zij overloopt van liefde voor hem.
De klank is een halve toon lager dan de notatie. Bij de liedtekst is de oud-
Nederlandse spelling vervangen door een modernere.
Je hoort de instrumentale inleiding één keer.
11p
Hoeveel stemmig is dit gedeelte?
............................................................................................................................
cd1 track 3
Je hoort twee keer het eerste couplet. De tekst is afgedrukt.
1 Gheyle Hertoginne, zeg, waar wilt gij hene, Hoge Vrouw, ik bid u doch:
bedaart.
2 Offert gij u minne, Prinses, aan diegene die nooit wenst met U te zijn
gepaart?
3 Zal dan uw eer en wijdberuchte faam door zo’n daad verliezen hare naam?
21p
Geef met drie letters de vorm van dit couplet weer.
… - … - …
cd1 track 4
Je hoort het laatste couplet gevolgd door het naspel. De tekst is afgedrukt.
1 Schoon dat mijn reden, zoekt van ‘tgeen te trekken daar mijn ziel op ‘t
hoogste punt na haakt,
2 Ben ik niet tevreden; ja ik schijn te gekken met mijn zelfs, ach! hoe mijn ziel
nu blaakt,
3 Door liefdeskracht in tomeloze lust die niet kan zijn dan van Mendos geblust.
31p
Wat is de functie van de vioolpartij bij het couplet?
............................................................................................................................
41p
Op welke zin is het naspel gebaseerd?
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd1 track 5
De volgende vragen zijn gebaseerd op het lied ‘De Westfeeling mit dem Kinne’.
Dit is een lied in het Westfaals dialect (een streek in Duitsland), waarin de spot
wordt gedreven met de vele landarbeiders uit Duitsland die in Holland werk
zochten. In deze tekst gaat het om een huisvader die zijn krijsende kind tot
bedaren probeert te brengen met de pap die zijn vrouw aan het koken is. Het
kind kan niet wennen aan de Hollandse pap.
Je hoort een deel van de instrumentale inleiding twee keer.
51p
Noteer één maat van het begeleidingsritme.
figuur bij de opgave
61p
Geef de technische term voor de begeleidingswijze in dit fragment. Laat
‘ostinaat’ buiten beschouwing.
............................................................................................................................
cd1 track 6
Van het begin van het eerste couplet is de melodie afgedrukt, maar er is één
voorteken weggelaten.
figuur bij de opgave
71p
Noteer dit voorteken voor de betreffende noot.
81p
Benoem het interval dat met een haak is aangegeven.
............................................................................................................................
91p
In welke toonsoort staat deze melodie?
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd1 track 7
Je hoort twee keer het gehele eerste couplet. Dit bestaat uit vijf zinnen.
De tekst is hieronder afgedrukt.
a Noe doe hunnesfotke woe schreijet sou tho mik?
… Moeme zet yn Potke mit bryken up veur dik.
… ’t Lieve kinne kriet tho roozen dol, wen ‘et man vretten wol.
… ‘t ‘Eft nein dret tho vretten, Moeme kumt mit brie ou bie.
… ’t Kinne mut wat etten, ’t is tho roozen dol no brie.
102p
Geef met nog vier letters en eventuele accenten de vorm van dit couplet aan.
De eerste letter is gegeven.
cd1 track 8
Van een gedeelte uit dit couplet is de melodie onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
112p
Noteer de ontbrekende noten (toonhoogte en ritme).
Je hoort het fragment vier keer.
cd1 track 9
Alle liederen in dit Haarlems liedboek zijn als eenstemmige melodieën
overgeleverd. Het ensemble Camerata Trajectina heeft zelf begeleidingen
geschreven voor deze uitvoeringen.
Je hoort uit beide gehoorde liederen één keer een gedeelte.
Hoewel de meespelende instrumenten niet dezelfde zijn, vertoont de
rolverdeling van de begeleidende instrumenten enkele duidelijke
overeenkomsten.
121p
Noem één zo’n overeenkomst.
............................................................................................................................

opgave 2fragment niet op de siteW.A. Mozart - Sonate voor piano en viool KV 376, 1e deel

cd1 track 10 Dit vragenblok gaat over het eerste deel uit een sonate voor piano en viool van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791). Dit deel staat in de hoofdvorm.
Het begin van thema 1 wordt door de piano gespeeld. De melodie hiervan staat
afgedrukt.
figuur bij de opgave
Deze melodie wordt, zij het iets veranderd, direct daarna herhaald.
131p
Wat is het verschil tussen de melodie en de herhaling, gelet op de ligging
(toonhoogte)? Noem daarbij ook het interval.
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd1 track 11
Je hoort dit fragment nog drie keer.
De viool speelt eerst een lang aangehouden toon en speelt daarna parallel mee
met de pianomelodie. Dit gebeurt zowel in de melodie als in de herhaling.
141p
Geef in het notenvoorbeeld van vraag 13 met een haak aan waar de viool
parallel meespeelt met de pianomelodie.
cd1 track 12
Je hoort het vervolg twee keer. De melodie wordt nu door de viool gespeeld.
151p
Welke notenwaarden worden in de bovenstem van de piano gespeeld?
............................................................................................................................
cd1 track 13
Je hoort een gedeelte uit de doorwerking één keer.
161p
Geef de technische term voor de dynamiek die hier voornamelijk wordt
toegepast.
............................................................................................................................
cd1 track 14
In het slot van de doorwerking spelen de viool en de piano unisono.
De vioolpartij staat onvolledig afgedrukt.
figuur bij de opgave
173p
Noteer de ontbrekende noten (toonhoogte en ritme).
Je hoort het fragment vijf keer.
cd1 track 15
De doorwerking bestaat uit vier gedeeltes: drie gedeeltes van elk ongeveer acht
maten en het slotgedeelte dat je gehoord hebt bij vraag 17.
182p
Beschrijf voor de gedeeltes 2 en 3 de rolverdeling tussen de viool en de piano.
De beschrijvingen van het eerste en het slotgedeelte zijn gegeven.
Je hoort de doorwerking twee keer.
eerste gedeelte: Alleen piano.
tweede gedeelte:.................................................................................................
derde gedeelte:.................................................................................................
slotgedeelte: De viool en piano spelen unisono.
cd1 track 16
Je hoort twee vergelijkbare fragmenten, het eerste uit de expositie, het tweede
uit de reprise. In beide fragmenten spelen viool en piano dezelfde melodie, maar
de toonhoogte van deze partijen ten opzichte van elkaar is in fragment 1 anders
dan in fragment 2.
192p
Geef voor beide fragmenten aan hoe de partijen zich ten opzichte van elkaar
verhouden, gelet op de toonhoogte.
Je hoort eerst fragment 1, daarna fragment 2, en dit twee keer.
fragment 1...........................................................................................................
fragment 2...........................................................................................................
cd1 track 17
Je hoort het slot van de reprise twee keer.
201p
Op hoeveel verschillende akkoorden is dit fragment gebaseerd?
Je kunt de laatste maat buiten beschouwing laten.
............................................................................................................................

opgave 3fragment niet op de siteJamie Cullum - Everlasting Love

In de intro wordt door piano en bas enige malen een ritmisch motief gespeeld.
Welk van onderstaande ritmes geeft dit motief het beste weer? (Omcirkel het juiste alternatief.)
Geef de technische term voor zo’n herhaald motief. Je hoort het fragment vier keer. ............................................................................................................................ cd1 track 19 Je hoort twee keer het eerste couplet . De tekst is hieronder afgedrukt.…

Geef de technische term voor zo’n herhaald motief. Je hoort het fragment vier keer. ............................................................................................................................ cd1 track 19 Je hoort twee keer het eerste couplet . De tekst is hieronder afgedrukt. Hearts gone astray deep in hurt when they go I went away just when you needed me so You won’t regret I’ll come back begging you Won’t you forget welcome love we once knew

Geef de term voor de speciale zangwijze die wordt toegepast bij (onder andere) de onderstreepte woorden ‘hurt’, ‘you’ en ‘back’. ............................................................................................................................
Bij welk woord verandert voor het eerst de akkoordbegeleiding? ............................................................................................................................
cd1 track 20 Je hoort dit couplet en het daaropvolgende refrein drie keer.
Noem drie verschillen tussen de melodie van het couplet en die van het refrein. Ga bij je antwoord uit van de refreinmelodie. 1 ......................................................................................................................... 2…

Noem drie verschillen tussen de melodie van het couplet en die van het refrein. Ga bij je antwoord uit van de refreinmelodie. 1 ......................................................................................................................... 2 ......................................................................................................................... 3 ......................................................................................................................... cd1 track 21 Van de eerste helft van het refrein is de tekst afgedrukt. Open up your eyes … then you’ll realise … Here I stand with my … everlasting love … Voor deze vier gedeelten worden drie verschillende motieven gebruikt; één ervan wordt dus twee keer gebruikt. De drie motieven staan hieronder afgedrukt.

Noteer achter elk van de vier tekstgedeeltes het nummer van het bijbehorende motief. Na een korte leestijd hoor je het fragment drie keer.
cd1 track 22 We vergelijken het eerste couplet met het tweede. Beide coupletten hebben dezelfde tekst, die nogmaals is afgedrukt. Hearts gone astray deep in hurt when they go I went away just when you needed me so You won’t regret I’ll come back begging you Won’t you forget welcome love we once knew
Noem voor zowel de melodie als de begeleiding één verschil tussen de beide coupletten. Het gaat in beide gevallen om een verschil dat in tenminste drie regels voorkomt. Richt je antwoord op couplet 2. Je hoort eerst couplet 1, daarna couplet 2, en dit twee keer. melodie…

Noem voor zowel de melodie als de begeleiding één verschil tussen de beide coupletten. Het gaat in beide gevallen om een verschil dat in tenminste drie regels voorkomt. Richt je antwoord op couplet 2. Je hoort eerst couplet 1, daarna couplet 2, en dit twee keer. melodie ............................................................................................................... begeleiding .......................................................................................................... cd1 track 23 Van de bridge is de melodie onvolledig afgedrukt, een halve toon lager dan de klank. De fermate is alleen van toepassing bij de herhaling van de melodie.

Noteer de rest van de melodie (toonhoogte en ritme). Je hoort het fragment vier keer. cd1 track 24 Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.
Op hoeveel verschillende akkoorden is dit fragment gebaseerd? Laat het laatste akkoord buiten beschouwing. ............................................................................................................................

opgave 4fragment niet op de siteN. Rimsky-Korsakov - Scheherazade, deel 2

cd2 track 1 Dit vragenblok gaat over een deel uit de symfonische suite Scheherazade van Nicolai Rimsky-Korsakov (1844-1908).
Je hoort de inleiding één keer.
301p
Welk instrument begeleidt de viool?
............................................................................................................................
cd2 track 2
Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.
De eerste twee maten van de vioolsolo staan afgedrukt.
figuur bij de opgave
Maat 3 van de vioolsolo is afgeleid van de maten 1 en 2.
311p
Geef boven het notenvoorbeeld met één haak (┌─┐) aan, van welk gedeelte
maat 3 is afgeleid.
cd2 track 3
Je hoort het volgende fragment één keer.
Hierin wordt twee keer het hoofdthema gespeeld.
322p
Welke instrumenten doen dat achtereenvolgens?
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
cd2 track 4
Je hoort het zojuist beluisterde fragment nog twee keer.
Wanneer het eerste instrument het thema speelt is de begeleiding anders dan
wanneer het tweede instrument het thema speelt.
332p
Beschrijf de begeleiding voor zowel de eerste als de tweede keer dat het thema
gespeeld wordt. Laat de instrumentatie buiten beschouwing.
begeleiding 1e keer
............................................................................................................................
begeleiding 2e keer
............................................................................................................................
cd2 track 5
Van het begin van het zojuist beluisterde fragment staat de melodie afgedrukt.
figuur bij de opgave
Op zes plaatsen wordt telkens een korte versiering gespeeld (een korte noot
vóór de hoofdnoot). De eerste twee versieringen zijn gegeven.
342p
Geef met vier pijltjes aan waar een dergelijke versiering nog meer gespeeld
wordt.
Je hoort het fragment vijf keer.
cd2 track 6
De variant op het hoofdthema die in het volgende fragment door de blazers
wordt gespeeld, staat afgedrukt.
figuur bij de opgave
De begeleidende instrumenten spelen steeds op dezelfde tel van de maat.
351p
Op welke tel is dat?
Je hoort het fragment twee keer.
............................................................................................................................
cd2 track 7
Je hoort dit fragment nog twee keer.
Op de pauken wordt meestal een korte roffel gespeeld, maar in een aantal
maten wordt een langere roffel gespeeld.
362p
Geef in het notenvoorbeeld bij vraag 35 met vier pijlen aan in welke maten dat
het geval is.
cd2 track 8
In het volgende fragment wordt gebruik gemaakt van een signaalachtig motief
dat hieronder staat afgedrukt.
figuur bij de opgave
Dit motief wordt verschillende malen geheel of gedeeltelijk en op verschillende
toonhoogtes gespeeld door koperblazers.
372p
Beschrijf twee manieren waarop met dit signaalmotief spanning wordt
opgebouwd. Laat de dynamiek buiten beschouwing.
Je hoort het fragment vier keer.
eerst....................................................................................................................
daarna.................................................................................................................
cd2 track 9
Je hoort een ander fragment twee keer.
Het signaalmotief van vraag 37 wordt, soms ritmisch iets veranderd, meerdere
keren en door verschillende instrumenten en/of instrumentengroepen gespeeld.
381p
Hoeveel keer wordt het signaalmotief hier gespeeld?
............................................................................................................................
cd2 track 10
Je hoort het slot twee keer.
Hierin wordt naar een climax toegewerkt.
394p
Noem vier manieren waarop dat gebeurt.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
3.........................................................................................................................
4.........................................................................................................................

opgave 5fragment niet op de siteZ. Kodály - Háry János suite, deel 3

cd2 track 11
Dit vragenblok gaat over een deel uit de Háry János suite van Zoltán Kodály (1882-1967). In dit deel wordt vier keer een thema gespeeld in verschillende versies en instrumentaties. Daartussenin zijn steeds tussenspelen.
Aan het begin van dit deel speelt een altviool het thema. Dat staat hieronder
afgedrukt.
figuur bij de opgave
401p
Geef de Italiaanse term voor de dynamiek in maat 6.
............................................................................................................................
In het gedeelte van maat 7 t/m 10 worden twee noten langer aangehouden dan
genoteerd.
412p
Noteer boven de betreffende twee noten het hierbij horende uitvoeringsteken.
Je hoort het fragment twee keer.
cd2 track 12
Je hoort twee verschillende fragmenten waarin dezelfde melodie wordt
gespeeld. Deze melodie is hieronder afgedrukt.
figuur bij de opgave
422p
Welk instrument speelt de melodie in fragment 1? ………………………………….
Welk instrument speelt de melodie in fragment 2? ………………………………….
Je hoort eerst fragment 1, daarna fragment 2, en dit twee keer.
cd2 track 13
Je hoort nogmaals eerst fragment 1, daarna fragment 2, en dit twee keer.
De begeleiding van fragment 1 verschilt duidelijk van die van fragment 2.
432p
Beschrijf van beide fragmenten een kenmerk van de begeleiding. Laat
instrumentatie, tempo en dynamiek buiten beschouwing.
fragment 1...........................................................................................................
fragment 2...........................................................................................................
cd2 track 14
In het volgende fragment speelt een blaasinstrument de volgende melodie.
figuur bij de opgave
442p
Plaats een kruisje onder de maten waar de cymbalom meespeelt.
Je hoort het fragment twee keer.
cd2 track 15
Je hoort twee verschillende tussenspelen. In beide fragmenten speelt een
cymbalom mee.
451p
Wat is het verschil tussen beide fragmenten gelet op de rol van de cymbalom.
Ga bij je antwoord uit van het tweede fragment.
Je hoort eerst fragment 1, daarna fragment 2, en dit twee keer.
............................................................................................................................
cd2 track 16
Je hoort van een van de zojuist beluisterde fragmenten een kort gedeelte. Hierin
speelt de klarinet een van de afgedrukte alternatieven, ritmisch bij benadering
genoteerd.
461p
Omcirkel welk alternatief dat is.
Je hoort het fragment drie keer.
figuur bij de opgave

opgave 6fragment niet op de siteChicago - 25 or 6 to 4

cd2 track 17
Dit vragenblok gaat over het nummer ‘25 or 6 to 4’ uit 1970 van de groep Chicago. Het nummer is bijna geheel gebaseerd op een zich herhalend basthema van vier maten.
Je hoort het begin van de intro drie keer.
figuur bij de opgave
De melodie van het basthema staat afgedrukt, maar er ontbreekt één voorteken.
471p
Noteer dit voor de betreffende noot.
cd2 track 18
Van het volgende fragment uit de intro staat de melodie bij benadering
afgedrukt.
figuur bij de opgave
Op drie momenten wordt door de trombones tussen twee noten een glissando
gespeeld.
482p
Geef in de melodie met een boogje tussen de noten aan waar dit gebeurt.
Je hoort het fragment drie keer.
cd2 track 19
Je hoort het zojuist beluisterde fragment en het begin van couplet 1 drie keer.
Het basthema van vraag 47 staat nogmaals afgedrukt.
figuur bij de opgave
Bij het couplet wijzigt het ritme van dit thema.
491p
Beschrijf deze wijziging.
............................................................................................................................
cd2 track 20
Je hoort twee keer couplet 1. De tekst ervan staat afgedrukt.
1 Waiting for the break of day
2 Searching for something to say
3 Flashing lights against the sky
4 Giving up I close my eyes
Elke zangregel wordt afgesloten met een blazersmotief. Het blazersmotief aan
het eind van regel 3 verschilt van dat aan het eind van de andere drie regels.
502p
Beschrijf voor beide gevallen het melodieverloop en noem de instrumenten die
het motief spelen.
regel 1, 2 en 4
regel 3
melodieverloop ………………………………… ………………………………
instrumenten …………………………………...…………………………….
cd2 track 21
Je hoort één keer couplet 1 en daarna één keer couplet 2.
511p
Noem het belangrijkste muzikale verschil tussen beide fragmenten.
Ga bij je antwoord uit van couplet 2.
............................................................................................................................
cd2 track 22
Je hoort een gedeelte uit de gitaarsolo twee keer. Hierin wordt het basthema
van vraag 47 (met wat kleine variaties) vier keer gespeeld.
In de loop van elk van de vier keer wordt een korte drum fill-in gespeeld.
521p
Bij welke keer is deze drum fill-in het meest uitgebreid?
............................................................................................................................
cd2 track 23
In het slot van het nummer wordt het basthema nog twee keer gespeeld.
Bij de tweede keer wordt duidelijk naar het slot toegewerkt.
532p
Beschrijf twee manieren waarop dat gebeurt.
Je hoort het fragment twee keer.
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.