opgave 4tekst 3 ‘Cursus goed voor jongeren’
Naam: Mimout Benseamar (22)
Land van herkomst: Marokko
Aankomst in Nederland: 1994
Beroep: studente
Ik vind het goed dat de overheid inburgerings-
“Mijn vader heeft zich in de jaren zestig in
Nederland gevestigd. Na mijn moeder kwamen 20 heb er erg veel aan gehad. Mijn oudere zussen
mijn oudere broers en zussen één voor één naar
Nederland om te studeren. Ikzelf ben in 1994 hier
5 naar toe gekomen.
Voordat ik kon gaan studeren (taal en cultuur van
Latijns-Amerika, red.), moest ik eerst Nederlands 25 nooit enig onderwijs gehad. Ik denk niet dat ik in
leren. Via een oudere zus kwam ik terecht op een
intensieve taalcursus van vier weken. De cursus
10 werd gegeven in Bovendonk in Noord-Brabant en
was intern. De gemeente betaalde kost en
inwoning.Het was een goede opstap voor de lessen 30 heel individualistisch. Ze hebben nooit tijd voor
die ik daarna heb gevolgd aan de Rotterdamse
naar: NRC Handelsblad van 1 oktober 1998
Hessam Haytehvoodi en Mimout Benseamar zijn Nederlandse ingezetenen die buiten
Nederland geboren zijn. De Nederlandse overheid hanteert verschillende redenen om
vreemdelingen toe te laten.
12pGeef voor beide personen aan wat de reden voor de Nederlandse overheid was om hun
een verblijfsvergunning te geven.
In tekst 1 staat dat de inburgeringscursus in Nederland een recent verschijnsel is. In de
jaren tachtig begon de Nederlandse overheid het minderhedenvraagstuk op een andere
manier te benaderen. Eigenlijk is de verplichting tot inburgering een gevolg van dat beleid.
22pNoem een uitgangspunt van het veranderde minderhedenbeleid waarop de recente plicht
tot inburgering gebaseerd is.
In de teksten 1 tot en met 3 staan voorbeelden van positieverwerving en van
positietoewijzing.
34pGeef uit de genoemde teksten één voorbeeld van positieverwerving en één voorbeeld van
positietoewijzing.
Geef van de genoemde voorbeelden aan waarom er sprake is van positieverwerving en
positietoewijzing.
In de teksten 2 en 3 noemen de sprekers waarden of normen die ze kenmerkend vinden
voor Nederland.
42pGeef uit beide teksten een voorbeeld van een dergelijke waarde of norm.
De nieuwkomers in teksten 2 (regel 31 en 32 ) en 3 (regel 29 tot en met 31) doen
uitspraken over Nederlanders.
52pVind je deze uitspraken voorbeelden van stereotypering?
Licht je mening toe door uit te gaan van één kenmerk van het begrip stereotype.
Opgave 2 Een kwart eeuw sociale verandering
opgave 6tekst 4 Kwart eeuw samenleving en beleid samengevat
Er heeft zich de afgelopen decennia een
revolutie voltrokken in de leefsituatie van
de Nederlandse bevolking, aldus het
gisteren gepresenteerde Sociaal en 35 bewegingen in volle gang waren om de
5 Cultureel Rapport 1998. Een terugblik op
een kwart eeuw sociale verandering door
de ogen van de boekhouders van het
beleid.
40 uitgesloten van de arbeidsmarkt. Die klasse
Door onze redacteur
DICK VAN EIJK
RIJSWIJK, 1 OKT.
Stel dat een Nederlander uit 1970 door een
10 grove schending der natuurwetten pardoes 45 hoe de computer mijn leven heeft
in 1998 terecht zou komen, waarover zou
hij zich dan verbazen? Die vraag hanteerde
Carlo van Praag, projectleider bij het
Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), als
15 richtsnoer bij de samenstelling van het 50 vergroot. Het zou een vreemd gezicht zijn
jongste Sociaal en Cultureel Rapport.
Omdat het SCP dit jaar 25 jaar bestaat,
werd de gelegenheid aangegrepen om het
elke twee jaar verschijnende boekwerk
20 geheel te wijden aan wat er zoal is 55 je niet meteen ziet, zijn zeker zo belangrijk.
veranderd in die jaren.
De files in het verkeer. Dat was het eerste
wat Van Praag te binnen schoot.‘Dat heeft
een grote zichtbaarheid. Het is wel
25 spectaculair, maar niet erg fundamenteel.’ 60 leven. Je zou je ook verbazen over de
Van Praag:‘Wat verder opvalt is de
bontheid van het straatbeeld. Daar zou je
je als bezoeker uit de jaren zeventig wel
over verbazen.Allemaal buitenlanders: zijn
30 dat toeristen? Wonen ze hier? Waar komen 65 we hadden gedacht. Het ging vooral via de
ze vandaan? Hun aanwezigheid grijpt
bron: naar NRC Handelsblad van 1 oktober 1998
Of Nederland een multiculturele samenleving genoemd kan worden, hangt af van de
vraag hoe je dat begrip interpreteert.
62pIs Nederland de afgelopen 25 jaar een multiculturele samenleving geworden?
Leg je antwoord uit vanuit een betekenis van het begrip multiculturele samenleving.
Licht je uitleg toe met een citaat uit tekst 4.
Begin jaren zeventig verbleven ongeveer 114.000 arbeidsmigranten uit het Middellandse-
Zeegebied in Nederland (bron: Sociaal en Cultureel Rapport 1998).
73pNoem drie andere grote allochtone groepen die zich tussen 1945–1973 in Nederland
gevestigd hebben en geef van elke groep de belangrijkste reden van haar komst naar
Nederland.
Het aantal allochtonen is sinds 1973 flink toegenomen.Volgens het Sociaal en Cultureel
Rapport 1998 bevinden zich in 1997 1.437.000 mensen van buitenlandse afkomst in
Nederland. Dat is 9,4% procent van de Nederlandse bevolking. Een oorzaak voor deze
stijging is de toename van het aantal asielzoekers/vluchtelingen door de slechte politieke
en economische situatie in verschillende delen van de wereld, de welvaart in Nederland,
de verbeterde vervoersmogelijkheden en dergelijke.
82pNoem twee andere oorzaken van de toename van het aantal allochtonen in de afgelopen
25 jaar.
In tekst 4 (regel 31–33) stelt Van Praag dat de aanwezigheid van buitenlanders in de
Nederlandse samenleving wijst op een verandering in de sociale structuur.
92pWelke verandering in de sociale structuur is er volgens Van Praag ontstaan door de
aanwezigheid van buitenlanders?
Veranderingen in de sociale structuur hangen samen met veranderingen in de
maatschappelijke arbeidsverdeling.
102pLeg uit welke verandering in de maatschappelijke arbeidsverdeling van de afgelopen
25 jaar in het nadeel heeft gewerkt van allochtone groepen.
Behalve de demografische veranderingen, zoals de toename van het aantal buitenlanders,
beschrijft Van Praag in tekst 4 ook een verandering als gevolg van de introductie van de
computer in het arbeidsproces.
De opkomst van computers in de samenleving heeft een aantal vraagstukken opgeroepen
bijvoorbeeld op het terrein van de werkgelegenheid.
In het rapport staat dat de relatie tussen technologie en werkgelegenheid zeer complex is.
De informatietechnologie veroorzaakt niet per definitie werkloosheid (Sociaal en
Cultureel Rapport 1998, blz. 62).
114pLeg uit dat door de computer zowel arbeidsplaatsen zijn geschapen als banen zijn
verdwenen.
Naast de zogeheten zichtbare veranderingen in de Nederlandse samenleving zijn er
volgens Van Praag ook minder waarneembare veranderingen op te merken, zoals
emancipatie en individualisering. Opvallend is zijn constatering, dat de emancipatie op de
arbeidsmarkt plaatsvond.
tabel 1 Arbeidsparticipatiegraad, bevolking van 15-64 jaar, 1971-1997 (in procenten)
arbeidsparticipatiegraad
mannen vrouwen totaal
1971 84,5 29,9 57,4
1980 76,1 31,8 53,8
1990 74,6 43,6 59,3
1997 77,4 51,8 64,7
naar:Tabel 8.4 van het Sociaal Cultureel Rapport 1998
121pToon met behulp van tabel 1 aan dat de emancipatie van de vrouw op de arbeidsmarkt
plaatsvond.
De positie van de vrouw op de arbeidsmarkt is (nog) niet gelijkwaardig aan die van
mannen.
132pGeef daarvoor twee verklaringen.
Een andere verandering in de Nederlandse samenleving staat weergegeven in tabel 2.

(WW, WWV, arbeidsongeschikt (WAO, AAW) RWW, IOAW) ziekteverzuim (ZW) bijstand (ABW) 4.000 3.000 2.000 1.000 0 '70 '75 '80 '85 '90 '95 '96 bron:NRC Handelsblad van 1 oktober 1998 In de sociale zekerheid wordt een onderscheid gemaakt tussen: de werknemersverzekeringen,de volksverzekeringen en de nn
sociale voorzieningen.
143pwerknemersverzekeringen, tot de volksverzekeringen of tot de sociale voorzieningen.
Schrijf de afkorting van elke sociale wet op en daarachter het soort verzekering.
Het aantal uitkeringsgerechtigden is volgens tabel 2 sinds 1970 flink gestegen.
Nederland kreeg door de stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden in de jaren
zeventig en tachtig steeds meer te maken met knelpunten van de verzorgingsstaat.
152pNoem twee van deze knelpunten die door de stijging van de uitkeringsgerechtigden zijn
veroorzaakt.
WW.P I CIES N
opgave 8tekst 5 De algemene gelding van CAO’s
Aan het algemeen verbindend verklaren van CAO’s (AVV st
eens een einde komen, vond minister Zalm. Niets ervan, zei toen
Melkert. De laatste kreeg zijn zin ondanks een duidelijke pas age in het vor
regeerakkoord, gebeurde er niets. Tot vreugde van de sociale partners.

De opdracht die de minis er van Sociale Zaken via het eerste paarse
regeerakkoord had meegekregen luidde: de afstand tussen de laagste, in collec
arbeidsovereenkomsten (CAO’s) overeengekomen lonen en het minimum
groot en moest kleiner worden. “Dit zal worden bevorderd door het niet lan

Hij was minder dan drie maanden minister toen Melkert een nota schreef met
belangrijkste zin: De wet op het algemeen verbindend verklare va C
niet gewijzigd.’
Tegenstanders van het algemeen verbindend verklaren waren er d
jaar venwel nog genoeg. Ze bevonden zich vooral in de liberale hoek.

De voorstanders denken sterk te st an, want het zijn de partijen waara
Nederland volgens velen het succes van het poldermode te danken heeft: d
gelukkig overgewaaid”, stelt vice-voorzitter K. Roozemond van vakcentrale FN
“Samen met het minimumloon vormt het algemeen verbindend verklaren d
o
volledig van het nut van AVV overtui
bron: NRC Handelsblad van 8 augustus 1998
* Met het algemeen verbindend verklaren van CAO’s (AVV) wordt bedoeld dat de
bepalingen van de
n d e fende rij st ge dt d AO d n ook v o ni t- an d
werknemersorgan saties.
Za m is lid van de VVD en Melkert is lid van de PvdA. n tekst 5 doen ze allebei e
uitspraak over het algemeen verbindend verklaren v
162pverklaren op grond van een uitgangspunt van hun partijen
In Nederland zijn er verschillende visies te onderscheiden op het overleg tussen
werkgever
172pen 20 uit tekst 5.
De overhei
184pWelke t l en an e o
Licht elke rol toe.
Zie regel 6 tot en met 8 n tekst 5.
opgave 13DE PAGINA VAN ALLE TWAALF NEDERLANDSE PROVINCIES
Op 3 maart 1999 worde
Deze door en voor alle
complete informatie.
Wat is e genlijk de p ovincie?

Hoe werkt
dat, verkiezingen?
Over regels en procedures, over kandida en en kiezers, over pa
programma’s.
StemW jzer, me in een paar provincies digitale de
bron: Internet, website www.provincies.nl, februar 1999
312pverkiezingen van de prov nciale staten.
Het gebruik door de provincie van een nieuw medium als het Internet
massamedia betekenis hebben in het proces van po itieke besluitvorming.
De informatiefu
324pde e afu ie
Licht elke functie toe.
Functies van p
articulatief
communicat
integrat unctie

partic patiefunctie
select efunctie
De opkomst van de kiezers voor de provinciale verkiezingen op 3 maart 1999 was e
laag. Slechts 45
332pNoem een funct
k e g a pag e
Licht je antwoord toe.
Op de website staat ook nformatie over stemrecht van bui enlanders Bui n n
achttien jaar en ouder hebben stemrecht voor de verkiezingen voor gemeenterad
deelraden (in grote steden) De discussie over uitbreiding van het kiesrecht voor
buitenlanders is nog altijd gaande. Partijen hebben verschillende opvattingen ove
m n ed e d E
voorstel buitenlanders ook s emre ht ev n oo d ovinci
Kamer.
343pKies uit de volgende partijen: CDA, D66, GroenLinks PvdA en VVD.
Voor het vormen van een College van Gedeputeerde Staten – het dagelijks bestuur
353pg be n h ed r an telse i wa rom i m noodz
zijn.
„Opkomst van 45 proc nt dramatisch dieptepunt”, kopte De Tele raa van 4 maa
PvdA- eider en premier Kok zag „de extreem lage, dr a is l ge opk
voor de tegenvallende uitslag voor zijn partij, d e veel lager scoorde dan