opgave 1Tekst 1 Er breken nieuwe ideologische tijden aan!
11p
Welke van onderstaande beweringen geeft het beste het karakter weer van de tekst
De tekst bevat een analyse van de politieke situatie en biedt enkele oplossingen.
De tekst geeft een overzicht van de politieke ontwikkelingen van de afgelopen jaren.
De tekst is een bespiegeling over veelvoorkomende fouten in de politieke cultuur.
De tekst is een pleidooi voor een nieuwe democratische ideologie.
Welke van onderstaande beweringen geeft het beste het karakter weer van de tekstEr breken nieuwe ideologische tijden aan!?
De tekst bevat een analyse van de politieke situatie en biedt enkele oplossingen. De tekst geeft een overzicht van de politieke ontwikkelingen van de afgelopen jaren. De tekst is een bespiegeling over veelvoorkomende fouten in de politieke cultuur. De tekst is een pleidooi voor een nieuwe democratische ideologie.21p
Welke bewering over de functie die alinea 3 heeft ten opzichte van het tekstgedeelte van
bewijs van wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd.
relativering van wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd.
toelichting op wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd.
voorbeeld bij wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd.
Welke bewering over de functie die alinea 3 heeft ten opzichte van het tekstgedeelte vanalinea 1 en 2, is juist?
Alinea 3 geeft een
bewijs van wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd. relativering van wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd. toelichting op wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd. voorbeeld bij wat in alinea 1 en 2 wordt beweerd.31p
Welke functie heeft het tekstgedeelte van alinea 4 tot en met 6 ten opzichte van het
geven een tegenwerping bij wat in alinea 1 tot en met 3 wordt beweerd.
geven een toelichting op wat in alinea 1 tot en met 3 wordt beweerd.
vormen een relativering van wat in alinea 1 tot en met 3 wordt beweerd.
vormen samen met alinea 1 tot en met 3 een opsomming.
Welke functie heeft het tekstgedeelte van alinea 4 tot en met 6 ten opzichte van hettekstgedeelte van alinea 1 tot en met 3?
De alinea’s 4 tot en met 6
geven een tegenwerping bij wat in alinea 1 tot en met 3 wordt beweerd. geven een toelichting op wat in alinea 1 tot en met 3 wordt beweerd. vormen een relativering van wat in alinea 1 tot en met 3 wordt beweerd. vormen samen met alinea 1 tot en met 3 een opsomming.“Maar is transparantie altijd wel zo verstandig?” (regels 39-40)
43p
Leg uit waarom transparantie in de politiek minder wenselijk wordt geacht.
Leg uit waarom transparantie in de politiek minder wenselijk wordt geacht.Gebruik maximaal 30 woorden.
In alinea 5 wordt gesteld dat een beroep ook “een wat mystieke symboliek” nodig heeft.
51p
Met wat voor soort argumentatie wordt deze stelling onderbouwd?
feiten.
gevolgen.
gezag.
nut.
Met wat voor soort argumentatie wordt deze stelling onderbouwd?De argumentatie berust vooral op
feiten. gevolgen. gezag. nut.63p
Leg uit waarom ‘protoprofessionalisering’ (regel 73) tot ‘wantrouwen’ zou leiden.
Leg uit waarom ‘protoprofessionalisering’ (regel 73) tot ‘wantrouwen’ zou leiden.Gebruik maximaal 25 woorden.
“Een volgende oorzaak van het politieke ongenoegen…” (regels 83-84)
73p
Welke drie bij de burgers levende ongenoegens worden voorafgaande aan de bespreking
Welke drie bij de burgers levende ongenoegens worden voorafgaande aan de besprekingvan deze “volgende oorzaak” in de tekst besproken?
81p
Welke van onderstaande uitspraken geeft het best de strekking van alinea 7 en 8 weer?
de verzorgingsstaat wil ontmantelen.
een tekort heeft aan financiële middelen
geen belangstelling toont voor alledaagse problemen.
niet kan voldoen aan de verwachtingen.
Welke van onderstaande uitspraken geeft het best de strekking van alinea 7 en 8 weer?Het is voor de burgers een verontrustende gedachte dat de politiek
de verzorgingsstaat wil ontmantelen. een tekort heeft aan financiële middelen geen belangstelling toont voor alledaagse problemen. niet kan voldoen aan de verwachtingen.In het tekstgedeelte van de alinea’s 9 en 10 komt een reeks van oorzaken en gevolgen voor.
De vergroting van de macht van de Europese Unie en die van de regio’s versterkt een
ontwikkeling, wat weer een andere ontwikkeling versterkt, hetgeen ten slotte tot meer
onbehagen jegens de politiek leidt.
Deze reeks is als volgt weer te geven: oorzaken → ontwikkeling 1 → ontwikkeling 2 →
effect.
92p
Maak onderstaande tabel compleet door op te schrijven wat achter ‘ontwikkeling 1’ en wat
Maak onderstaande tabel compleet door op te schrijven wat achter ‘ontwikkeling 1’ en watachter ‘ontwikkeling 2’ moet worden ingevuld.
“Zo’n politiek inspireert niet, maakt politici harteloos en laat op den duur de burgers
onverschillig.” (regels 154-156)
101p
Welk type redenering ligt ten grondslag aan de hierboven geciteerde uitspraak?
middel en doel.
oorzaak en gevolg.
overeenkomst of vergelijking.
voor- en nadelen.
Welk type redenering ligt ten grondslag aan de hierboven geciteerde uitspraak?Een redenering op basis van
middel en doel. oorzaak en gevolg. overeenkomst of vergelijking. voor- en nadelen.‘(…) dat er geen belangstelling meer bestaat voor politiek, zoals vaak gezegd wordt, klopt
dus niet.’ (regels 180-182)
111p
Op welk type argumentatie berust deze uitspraak?
feiten.
gezag.
intuïtie.
verwachtingen.
Op welk type argumentatie berust deze uitspraak?Een argumentatie op basis van
feiten. gezag. intuïtie. verwachtingen.Volgens alinea 12 “hebben de managers in alle sectoren van de samenleving de overhand
gekregen”.
121p
Kies de uitspraak die het meest nauwkeurig aangeeft wat in alinea 11 en 12 als oorzaak
Doordat de grenzen tussen de drie democratische ideologieën zijn vervaagd, hebben de
Doordat de grenzen tussen de drie democratische ideologieën zijn vervaagd, is alleen het
Ten gevolge van de ontideologisering wordt de politiek niet meer gebaseerd op
Ten gevolge van de ontideologisering wordt de politiek niet meer gebaseerd op normen en
Kies de uitspraak die het meest nauwkeurig aangeeft wat in alinea 11 en 12 als oorzaakwordt gezien van de huidige positie van de manager in de politiek.
Doordat de grenzen tussen de drie democratische ideologieën zijn vervaagd, hebben deburgers hun belangstelling voor politiek verloren en worden in de huidige maatschappij de
beslissingen aan bestuurlijke managers overgelaten.
Doordat de grenzen tussen de drie democratische ideologieën zijn vervaagd, is alleen hetpragmatische neoliberalisme overgebleven en worden in de huidige maatschappij de
beslissingen aan bestuurlijke managers overgelaten.
Ten gevolge van de ontideologisering wordt de politiek niet meer gebaseerd opmaatschappijvisies, zodat uitvoerbaarheid en efficiëntie de voornaamste uitgangspunten van
de huidige politiek vormen.
Ten gevolge van de ontideologisering wordt de politiek niet meer gebaseerd op normen enwaarden, zodat uitvoerbaarheid en efficiëntie de voornaamste uitgangspunten van de
huidige politiek vormen.
“Een democratie is nooit af.” (regel 197)
131p
Wat wordt met deze opmerking in deze tekst benadrukt?
de goede verstandhouding tussen politiek en burgers tijdelijk is.
de politieke ideologieën steeds meer op elkaar zullen gaan lijken.
de relatie tussen politiek en burgers voortdurend aan verandering onderhevig is.
politieke ideologieën een natuurlijk groeiproces doormaken.
Wat wordt met deze opmerking in deze tekst benadrukt?Met deze opmerking wordt benadrukt dat
de goede verstandhouding tussen politiek en burgers tijdelijk is. de politieke ideologieën steeds meer op elkaar zullen gaan lijken. de relatie tussen politiek en burgers voortdurend aan verandering onderhevig is. politieke ideologieën een natuurlijk groeiproces doormaken.141p
Wat is de belangrijkste functie van de laatste alinea van de tekst?
bevat een samenvatting van het voorafgaande.
geeft de eindconclusie.
schetst een toekomstverwachting.
Wat is de belangrijkste functie van de laatste alinea van de tekst?De laatste alinea
bevat een samenvatting van het voorafgaande. geeft de eindconclusie. schetst een toekomstverwachting.151p
Welke van onderstaande zinnen geeft het beste de hoofdgedachte weer van de tekst?
De krachten die inwerken op de Haagse politiek zijn dermate groot, dat de invloed en
De ongenoegens jegens het politieke bedrijf zijn dermate groot, dat betwijfeld mag worden
Het aanzien van de politiek is onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen dermate
Ondanks een aantal ongenoegens jegens het huidige politieke bedrijf, is er, mits de politieke
De Europese verzorgingsstaat wordt op korte termijn bedreigd door de ongeëvenaarde 
Welke van onderstaande zinnen geeft het beste de hoofdgedachte weer van de tekst? De krachten die inwerken op de Haagse politiek zijn dermate groot, dat de invloed enbetekenis van de landelijke politiek verwaarloosbaar klein is geworden.
De ongenoegens jegens het politieke bedrijf zijn dermate groot, dat betwijfeld mag wordenof de politiek er uiteindelijk in slaagt de democratie een waardig aanzien te verlenen.
Het aanzien van de politiek is onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen dermategeschonden, dat alleen een levendig debat over verantwoordelijkheden het aanzien kan
herstellen.
Ondanks een aantal ongenoegens jegens het huidige politieke bedrijf, is er, mits de politiekepartijen uitgaan van welomlijnde ideologieën, perspectief op een levendige politieke
toekomst.
De Europese verzorgingsstaat wordt op korte termijn bedreigd door de ongeëvenaarde verrechtsing van het politieke klimaat in vrijwel geheel Europa. Vanwege de aflossing
van sociaal-democratische of progressieve regeringen door rechtse coalities in onder
meer Oostenrijk, Italië, Portugal, Nederland, en op korte termijn wellicht ook in
Frankrijk en Duitsland, dreigt voor het eerst een serieuze afbraak van collectieve
voorzieningen.
naar: Prof. E. de Gier, Red de verzorgingsstaat, NRC, 27 mei 2002
Zowel in fragment 1 als in tekst 1 (alinea 7) wordt gezinspeeld op een mogelijke oorzaak
van de afbraak van de verzorgingsstaat.
163p
Waarin verschilt tekst 1 ten opzichte van fragment 1 in de verklaring van de teruggang van
De afgelopen eeuw is er nauwelijks iets veranderd in de wijze waarop het parlement 
Waarin verschilt tekst 1 ten opzichte van fragment 1 in de verklaring van de teruggang vande verzorgingsstaat?
Gebruik maximaal 25 woorden.
De afgelopen eeuw is er nauwelijks iets veranderd in de wijze waarop het parlement functioneert. Het parlementair debat is nu nog te vaak een reeks van lange monologen en
ieder Kamerlid begint telkens weer met een uitgebreide analyse van de toestand in de
wereld. Niet zelden vermoeiend voor publiek, collega-Kamerleden en kabinet.
Het wordt tijd om échte debatten te gaan voeren. Uitgebreide reflecties kunnen op
internet gezet worden en aan de officiële Kamerstukken toegevoegd worden; belast het
debat daar niet langer mee. De eerste de beste voorzitter van een voetbalvereniging
hamert lange monologen af, stelt soms nieuwe thema’s aan de orde en maakt aan het
einde van een vergadering de balans op. Voor de Tweede Kamer zouden dat geweldige
innovaties zijn.
naar: Guido Enthoven, Democratische vernieuwing begint bij de nieuwe Kamer, NRC,
22 mei 2002
Zowel in fragment 2 als in tekst 1 (alinea 4) wordt de politiek met iets anders vergeleken,
respectievelijk met een restaurant en een voetbalvereniging. De bedoeling van deze
vergelijkingen is echter verschillend.
171p
Wat is het voornaamste verschil?
In tekst 1 (alinea 4) dient de vergelijking ter relativering van de wenselijkheid van politieke
In tekst 1 (alinea 4) illustreert de vergelijking het effect van politieke openheid; in
In tekst 1 (alinea 4) wordt de vergelijking gebruikt om de tekst te verlevendigen, in
In tekst 1 (alinea 4) wordt met de vergelijking aangetoond dat openheid in de politiek
Het wordt meer regel dan uitzondering dat bij Tweede-Kamerverkiezingen tientallen 
Wat is het voornaamste verschil? In tekst 1 (alinea 4) dient de vergelijking ter relativering van de wenselijkheid van politiekeopenheid; in fragment 2 dient de vergelijking ertoe om de inefficiëntie in de Tweede Kamer
te bekritiseren.
In tekst 1 (alinea 4) illustreert de vergelijking het effect van politieke openheid; infragment 2 dient de vergelijking ertoe om het gebrek aan zakelijkheid in het politieke debat
duidelijk te maken.
In tekst 1 (alinea 4) wordt de vergelijking gebruikt om de tekst te verlevendigen, infragment 2 om te bewijzen dat een efficiënter politiek debat een belangrijke verbetering zou
zijn.
In tekst 1 (alinea 4) wordt met de vergelijking aangetoond dat openheid in de politiekonmogelijk is; in fragment 2 wordt aangetoond dat het politieke debat vernieuwd moet
worden.
Het wordt meer regel dan uitzondering dat bij Tweede-Kamerverkiezingen tientallen zetels van partij verwisselen. Tegelijkertijd is het politieke beleid dat uit die verkiezingen
voortvloeit, een schoolvoorbeeld van continuïteit. Niet voor niets werd van de paarse
coalitie wel gezegd dat het CDA-politiek zonder CDA was.
Toenmalig PvdA-leider Joop den Uyl zei reeds in 1970: de marges zijn smal. In
feite zijn sinds deze veel aangehaalde uitspraak de marges alleen maar smaller
geworden. Dit komt doordat partijen als gevolg van ontideologisering programmatisch
steeds meer naar elkaar toe zijn gegroeid, maar ook doordat het beleid van de Europese
deelstaat Nederland meer en meer vanuit Brussel dan wel Frankfurt wordt gedicteerd.
naar: Mark Kranenburg, Voor partijen gaat kiezer te snel, NRC, 17 mei 2002
In tekst 1, geschreven kort voor de landelijke verkiezingen in mei 2002, wordt de
verwachting uitgesproken dat “de ideologische kaarten weer op tafel komen, maar anders
geschud zullen worden” (regels 201-203).
In fragment 3 wordt vastgesteld dat het politiek beleid grote continuïteit kent. Ter
verklaring van deze continuïteit worden in fragment 3 twee verschijnselen genoemd die ook
in tekst 1 worden behandeld: de ontideologisering en de komst van de Europese Unie.
183p
Leg uit dat het vanuit tekst 1 gezien niet onlogisch is om, gegeven deze twee
Leg uit dat het vanuit tekst 1 gezien niet onlogisch is om, gegeven deze tweeverschijnselen, een politieke ommezwaai te verwachten.
Gebruik maximaal 45 woorden.
Maak een goedlopende samenvatting in correct Nederlands van maximaal 200 woorden van
