bronnen

Eindexamen latijn vwo 2014, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Hippomenes en Atalanta

Regel 600 horum
12p
a. Wie worden hiermee bedoeld? Baseer je antwoord op het
verhaalgedeelte dat voorafgaat aan Tekst 1 (niet in dit examen
afgedrukt).
b. Citeer uit het vervolg (t/m regel 608) het Latijnse woord waarmee
Hippomenes hen kwalificeert.
Regel 604 tanto
Voor deze kwalificatie voert Hippomenes twee argumenten aan van
verschillende aard.
22p
Beschrijf deze twee argumenten in eigen woorden. Baseer je antwoord op
het vervolg (t/m regel 608).
Regel 606 pronepos regis aquarum
31p
Citeer het Latijnse tekstelement uit het vervolg (t/m regel 620) dat
hiermee inhoudelijk vergelijkbaar is.
Regel 608 magnum et memorabile nomen
41p
Citeer het Latijnse tekstelement uit het voorafgaande dat hieraan
inhoudelijk tegengesteld is.
Regel 611-613 Quis t/m hoc
51p
Citeer uit de regels 611-613 (Quis t/m hoc) het Latijnse woord waaruit je
kunt afleiden dat Atalanta deze woorden niet tegen Hippomenes zelf zegt.
Regel 619 si me fors illi dura negarit
Deze mogelijkheid is ook in de regels 603-608 (Seu t/m nomen) ter
sprake gekomen.
61p
Citeer het desbetreffende Latijnse tekstelement.
In de regels 620-623 gebruikt Ovidius het stilistisch middel litotes.
71p
Citeer het desbetreffende Latijnse tekstelement.
Regel 630 utinam velocior esses
Vergeleken met regel 610 (dubitat t/m malit) is de gemoedstoestand van
Atalanta veranderd.
82p
Leg dit uit. Ga in je antwoord in op zowel regel 610 als regel 630.
Regel 637 quod facit ignorans amat
Vergelijk deze woorden met de volgende regel uit het verhaal van
Narcissus:
quid videat, nescit; sed quod videt, uritur illo
In beide situaties is sprake van onwetendheid.
93p
a. Beschrijf in eigen woorden wat Narcissus niet weet. Baseer je antwoord
op de context van het Narcissusverhaal.
b. Beschrijf in eigen woorden wat Atalanta niet weet.
c. Citeer het Latijnse woord uit de geciteerde regel uit het verhaal van
Narcissus dat inhoudelijk overeenkomt met amat (Tekst 1, regel 637).
Regel 640 Cytherea
101p
Is Cytherea hier wel of niet een vocativus? Licht je antwoord toe.
Regel 649-650
113p
a. Schrijf beide regels over en scandeer de regels.
b. Beargumenteer op basis van het metrum of mea een bepaling vormt bij
poma of bij manu.
Regel 651 quis usus in illis
121p
Leg uit wat deze usus inhoudt. Baseer je antwoord op het vervolg van
Tekst 1 (niet in dit examen afgedrukt).
Tekst 1 en Tekst 2
Tekst 2, regel 1-2 Aan alle vrijers gaf zij de speerdood
131p
Citeer het Latijnse tekstelement uit Tekst 1, regel 624-628 dat hiermee
inhoudelijk vergelijkbaar is.
Tekst 2, regel 12-13 En t/m nacht
De ontmoeting die Vestdijk met ‘de eerste nacht’ (regel 13) suggereert,
wordt ook door Ovidius in het vervolg van Tekst 1 (niet in dit examen
afgedrukt) beschreven.
142p
a. Beschrijf in eigen woorden welke bijzonderheid Ovidius hierover
vermeldt. Baseer je antwoord op het vervolg van Tekst 1 (niet in dit
examen afgedrukt).
Tekst 2, regel 14 verdween hij
Dit komt niet overeen met het verhaal van Ovidius.
b. Beschrijf in eigen woorden de afloop van het verhaal bij Ovidius.
Baseer je antwoord op het vervolg van Tekst 1 (niet in dit examen
afgedrukt).

opgave 3Tekst 3 Callisto

Regel 155 Dianam
152p
Citeer uit het vervolg (t/m regel 164) drie Latijnse tekstelementen die
Diana aanduiden.
Regel 157-158
161p
Leg uit waarom je in deze regels kunt spreken van personificatie.
Regel 161
171p
Leg uit dat in deze regel sprake is van prospectie. Ga in je antwoord in op
de inhoud van deze regel.
Regel 173 periura
182p
a. Leg uit waarom de kwalificatie periura in de ogen van Diana terecht is.
Baseer je antwoord op het voorafgaande (regel 155-162).
b. Leg uit waarom de kwalificatie periura vermoedelijk in de ogen van
Callisto niet terecht is. Baseer je antwoord op het vervolg
(t/m regel 178).
Regel 173 coetus
192p
Citeer de drie Latijnse zelfstandige naamwoorden uit de regels 155-164
waarmee deze groep eerder is aangeduid.
Ovidius past in de regels 175-180 het stilistisch middel apostrofe toe.
201p
Citeer het desbetreffende Latijnse tekstelement.
Regel 180 Huius in amplexus, Iuppiter, eas
211p
Leg uit dat Juno deze woorden sarcastisch bedoelt.
Regel 191 Saevit adhuc
221p
Citeer het Latijnse tekstelement uit het voorafgaande (regel 173-180) dat
de eerdere handeling beschrijft die zij uit woede heeft verricht.
In de regels 173-186 is er tweemaal sprake van versnelling in het
verteltempo.
232p
Noteer de nummers van de twee regels waarin versnelling van het
verteltempo in de regels 173-186 optreedt.
Regel 192 Maenaliam
Ovidius gebruikt het zeldzame bijvoeglijk naamwoord Maenaliam om
Callisto aan te duiden.
241p
Noteer de Latijnse aanduiding die men vanwege dit soort omschrijvingen
voor schrijvers als Ovidius gebruikt.
Regel 185-192
In deze regels komen aetiologische elementen voor.
251p
Beschrijf in eigen woorden één aetiologisch element uit deze regels.
Het volgende citaat is afkomstig uit een krantenartikel over een
schilderijententoonstelling:
“Vrouwelijke kracht en kwetsbaarheid, jagen en bejaagd worden: de
Italiaanse schilder Titiaan maakte het tot onderwerp in drie schilderijen
waarin Diana drie gedaanten aanneemt: die van de onverbiddelijke godin
die de nimf Callisto bestraft voor haar verlies van maagdelijkheid en haar
in een beer verandert, die van godin die ook maar een mens is en
overspoeld wordt door schaamte als ze naakt betrapt wordt door de mooie
jager Actaeon - en tot slot die van de wraakgodin die eigenhandig zorgt
voor een dodelijke straf voor de arme jager.”
In het citaat wordt gesteld dat Diana Callisto in een beer verandert. Dit
wijkt af van wat Ovidius beschrijft in Tekst 3, regel 173-182.
261p
Leg dit uit. Baseer je antwoord op Tekst 3, regel 173-182.

opgave 4Tekst 4 De nimf Arethusa vertelt hoe ze belaagd werd door de verliefde riviergod

2738p
Bestudeer Tekst 4 met de inleiding en de aantekeningen.
38p Vertaal de regels 601 t/m 617 in het Nederlands.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.