opgave 1Tekst 1 Ontmoeting tussen Odysseus en Nausicaa
12pNoteer de naam van de laatste persoon die Odysseus te land gezien heeft
voordat hij aanspoelde op het eiland van de Phaeaken. Ga ook in op de
rol die deze persoon met betrekking tot Odysseus gespeeld heeft. Baseer
je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt gelezen.
Regel 142
γούνων λίσσοιτο λαβὼν ἐυώπιδα κούρην
Deze woorden worden door B. Bijnsdorp als volgt vertaald:
“of hij smekend het mooie meisje bij de knieën zou vatten”.
In de vertaling is de grammaticale structuur van het Grieks niet geheel
overgenomen.
21pLeg dit uit met betrekking tot λίσσοιτο. Ga in je antwoord in op zowel het
Grieks als de vertaling.
Regel 158-159 Κεῖνος t/m ἀγάγηται
Zonder het te weten verwijst Odysseus met deze woorden naar een
gebeurtenis uit het voorafgaande (niet in dit examen afgedrukt).
31pBeschrijf deze gebeurtenis in eigen woorden en geef aan in welk opzicht
de woorden van Odysseus hiernaar verwijzen. Baseer je antwoord op de
teksten die je voor dit examen hebt gelezen.
Regel 164 πολὺς δέ μοι ἕσπετο λαὸς
41pHoe laat de boodschap die Odysseus met deze woorden aan Nausicaa wil
overbrengen zich het best omschrijven?
Ik ben een voornaam iemand.
Ik heb veel ellende meegemaakt.
Ik heb veel mensen bij me.
Ik werd door veel mensen achtervolgd.
Regel 165 κήδε
52pCiteer uit het vervolg (t/m πάροιθεν regel 174) de twee niet direct
opeenvolgende Griekse woorden waarmee diegenen worden aangeduid
die volgens Odysseus verantwoordelijk zijn voor zijn ellende.
Regel 168 ἄγαμαί τε τέθηπά τε δείδιά
61pCiteer uit het voorafgaande (vanaf Κεῖνος regel 158) het Griekse woord
dat een element van de betekenis van alle drie de werkwoorden ἄγαμαί,
τέθηπά en δείδιά in zich verenigt.
Regel 149-185 Γουνοῦμαί t/m αὐτοί
Deze toespraak is in zijn geheel in vier delen in te delen. In het eerste
deel (Γουνοῦμαί t/m ἱκάνει regel 149-169) probeert Odysseus Nausicaa
gunstig te stemmen.
73pVat elk van de daarop volgende drie delen in eigen woorden samen.
Regel 187 Ξεῖν
ἐπεὶ οὔτε κακῷ οὔτ
ἄφρονι φωτὶ ἔοικας
De manier waarop Nausicaa Odysseus benadert in regel 187 komt
overeen met de manier waarop Odysseus Nausicaa benadert in de regels
149-161 (Γουνοῦμαί t/m εἰσορόωντα).
81pLeg dat uit.
Aristoteles merkt over de homerische gedichten op dat Homerus in de
Odyssee het karakter van de personages centraal stelt.
92pNoteer in het Nederlands zowel van Nausicaa als van Odysseus een
kenmerkende karaktertrek zoals die in Tekst 1 voorkomt.
opgave 2Tekst 2 Onderstaande tekst is afkomstig uit ‘De Odyssee’ van Drs. P
Regel 1 Na enig rondzwalken
101pLeg uit dat Tekst 1 op dit punt preciezer is. Baseer je antwoord op een
gegeven uit Tekst 1, regel 166-174 (Ὣς t/m πάροιθεν).
Regel 13 Bij de Phaiakes
Odysseus’ ontmoeting met de Phaeaken speelt in twee opzichten een
belangrijke rol in de Odyssee van Homerus.
112pLeg dit uit. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt
gelezen. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 40 woorden.
Regel 16 Dus neemt ze hem mee
Dit is niet helemaal in overeenstemming met het verhaal in de Odyssee
van Homerus.
121pNoteer de reden die Nausicaa in de Odyssee van Homerus geeft om
Odysseus niet persoonlijk naar het paleis te brengen. Baseer je antwoord
op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
Regel 19-20 Zonder t/m dood
Met de woorden ‘beheksing of dood’ (regel 20) zinspeelt Drs. P op een
aantal personages die wél een rol spelen in beheksing of dood.
131pNoteer de naam van een personage uit de Odyssee dat een rol speelt in
‘beheksing’ en de naam van een personage uit de Odyssee dat een rol
speelt in ‘dood’. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.
opgave 3Tekst 3 Odysseus en Penelope
Regel 159-162 Ὡς t/m ὤμοις
In de homerische vergelijking in deze regels heeft een van de genoemde
personages een rol in zowel het beeld als in het afgebeelde.
142pNoteer de naam van het desbetreffende personage en beschrijf zowel de
rol in het beeld als de rol in het afgebeelde in eigen woorden.
Regel 162 χάριν
151pCiteer uit de regels 153-158 (Αὐτὰρ t/m ὁμοίας) het Griekse zelfstandig
naamwoord dat inhoudelijk vergelijkbaar is met χάριν.
Regel 165 πρὸς
De manier waarop πρὸς gebruikt is, is kenmerkend voor het homerisch
taalgebruik.
161pLeg dat uit.
Regel 167 κῆρ ἀτέραμνον
171pCiteer uit de regels 166-172 (Δαιμονίη t/m ἦτορ) het Griekse woord dat
inhoudelijk overeenkomt met ἀτέραμνον. Laat τετληότι (regel 168) buiten
beschouwing.
Regel 163-167 Ἐκ t/m ἔχοντες
Bestudeer de volgende weergave van deze regels:
Hij kwam uit ’t badvertrek, mooi als een god,
En zette zich weer in de lege zetel
En sprak als volgt tegen Penelope:
“Wat ben je toch een raadselachtig wezen;
De goden gaven je een hart van steen!”
182pa. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 163-167 (Ἐκ t/m
dat is weergegeven met ‘lege’.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 163-167 (Ἐκ t/m
dat is weergegeven met ‘goden’.
Regel 169 οἱ
191pCiteer uit het voorafgaande (vanaf Δαιμονίη regel 166) het Griekse
tekstelement waarnaar οἱ verwijst.
Regel 173-186 Τὸν t/m χώρῃ
201pVerdedig de stelling dat het veelzeggend is dat in regel 173 het bijvoeglijk
naamwoord περίφρων bij Penelope is gebruikt, terwijl in regel 181 bij
Odysseus niet een bijvoeglijk naamwoord met een vergelijkbare betekenis
is gebruikt. Ga in je antwoord in op zowel Penelope als Odysseus.
Regel 177 Εὐρύκλεια
212pa. Citeer de twee Griekse werkwoordsvormen uit het vervolg (t/m regel
180 σιγαλόεντα) waaruit blijkt dat Penelope niet meer alleen tegen
Eurycleia spreekt.
b. Beschrijf de gebeurtenis waarbij Eurycleia Odysseus herkend heeft na
zijn terugkeer uit Troje. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit
examen gelezen hebt.
Regel 182 ὀχθήσας ἄλοχον προσεφώνεε κεδνὰ ἰδυῖαν
222pa. Schrijf regel 182 over en scandeer de regel.
προσέειπε (regel 173) betekent hetzelfde als προσεφώνεε in regel 182.
b. Zou de vorm προσέειπε metrisch passen op de plaats van προσεφώνεε
in regel 182? Licht je antwoord toe.
opgave 4Tekst 4 Algemeen
Regel 7 Odysseus kan zijn vreugde nauwlijks onderdrukken
233pa. Citeer uit Tekst 3, regel 181-186 (Ὣς t/m χώρῃ) de twee niet direct
opeenvolgende Griekse woorden die hiermee strijdig zijn.
Regel 8 Het zou je niet gelukken
Deze weergave is stelliger dan het Griekse origineel.
b. Leg dat uit en baseer je antwoord op Tekst 3, regel 181-186 (Ὣς t/m
χώρῃ).
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende
pagina.
Algemeen
Goethe heeft het volgende geschreven over Homerus:
“In de poëzie is de vernietigende kritiek niet zo schadelijk. Wolf
heeft Homerus vernietigd, maar het gedicht heeft hij geen
kwaad kunnen doen, want dit gedicht heeft een wonderkracht
als de helden van het Walhalla die elkaar ’s ochtends in stukken
hakken en ’s middags weer met ongeschonden ledematen aan
tafel zitten.”
243pa. Noteer de benaming van de wetenschappelijke controverse waaraan
hier gerefereerd wordt. Baseer je antwoord op de achtergronden van
de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
b. Noteer de namen van de stromingen die in de onder a. bedoelde
controverse tegenover elkaar stonden en beschrijf hun standpunten.
Baseer je antwoord op de achtergronden van de teksten die je voor dit
examen gelezen hebt. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 50 woorden.
Vertaal de regels 20 t/m 35 in het Nederlands.
