bronnen

Eindexamen grieks vwo 1999, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1

In een dialoog van Plato beweert een van de sprekers dat volgens Homeros Achilles eerlijk en recht door zee is.
■ Citeer het Griekse woord uit regel 308–314 dat overeenkomt met “eerlijk en recht door zee”. In dezelfde Plato-dialoog beweert een andere spreker dat Achilles iemand is die niet doet wat hij zegt.
■ Op welke uitspraak van Achilles doelt deze spreker? Beantwoord deze vraag op basis van je kennis van de passage die volgt op tekst 1. In regel 318–320 doet Achilles tot driemaal toe een bewering die bestaat uit de volgende drie elementen: a.het maakt niet uit b.of iemand zich in de strijd inspant…

■ Op welke uitspraak van Achilles doelt deze spreker? Beantwoord deze vraag op basis van je kennis van de passage die volgt op tekst 1. In regel 318–320 doet Achilles tot driemaal toe een bewering die bestaat uit de volgende drie elementen: a.het maakt niet uit b.of iemand zich in de strijd inspant c.of niet inspant

■ Citeer uit elk van de drie regels telkens het Griekse tekstelement waarmee Achilles respectievelijk a,b en c formuleert.Doe dat volgens het onderstaande schema: a.het maakt niet uit b.of iemand zich inspant regel 318 ................................... ...........................................…

■ Citeer uit elk van de drie regels telkens het Griekse tekstelement waarmee Achilles respectievelijk a,b en c formuleert.Doe dat volgens het onderstaande schema: a.het maakt niet uit b.of iemand zich inspant regel 318 ................................... ........................................... regel 319 ................................... ........................................... regel 320 ................................... ...........................................

■ Bespreek naar aanleiding van dit schema de verhouding tussen τιµ en ρετ binnen het stelsel van normen en waarden van de Homerische held.Ga daarbij ook in op de situatie zoals die door Achilles wordt beschreven in regel 316–320. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 50 woorden. Regel 323-324 ς δ ρνις…

■ Bespreek naar aanleiding van dit schema de verhouding tussen τιµ en ρετ binnen het stelsel van normen en waarden van de Homerische held.Ga daarbij ook in op de situatie zoals die door Achilles wordt beschreven in regel 316–320. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 50 woorden. Regel 323-324 ς δ ρνις πτσι νεσσσι πρρησι µστακ

■ Citeer uit het vervolg van de tekst (t/m regel 339) het Griekse tekstelement dat correspondeert met νεσσσι . In de regels 330–333 tref je drie werkwoordsvormen aan die een vormelement gemeenschappelijk hebben.
■ Noteer dit vormelement en leg uit wat Achilles door het gebruik ervan wil onderstrepen. Met verschillende stilistische middelen brengt Homeros Achilles’ woede tot uitdrukking in de woorden die hij hem laat spreken in regel 335–341 t/m Ατρεδαι;.
■ Noem er drie.Je hoeft daarbij niet de technische termen te gebruiken. In een krantenartikel (Trouw,november 1994) stond dat Achilles zich aan de strijd heeft onttrokken“omdat hem een speeltje is ontnomen”.
■ Leg uit dat de strekking van de aangehaalde woorden in twee opzichten niet overeenkomt met de voorstelling van zaken die Achilles zelf geeft.Ga daarbij in op de inhoud van regel 340–343 en op de inhoud van regel 344–345. Regel 345 vormt de afsluiting van een ringcompositie.
■ Waar begint deze ringcompositie? Beantwoord de vraag door het noemen van het regelnummer.

opgave 2Tekst 2

101p
Citeer uit regel 7–10 de twee Griekse tekstelementen waarin het tertium comparationis
besloten ligt.
Regel 12 µ α τ!
111p
Aan welk mogelijke bericht voor zichzelf denkt Achilles, blijkens het vervolg? Verwerk in
je antwoord de relevante eigennaam.
Regel 19 "α#δα,µ$ κε%θε ν’ω,)να ε*δµεν + µ ω.
Op twee andere plaatsen in de Ilias is het Thetis die deze woorden tot Achilles spreekt.
Een commentator merkt op dat ze kenmerkend zijn voor gesprekken tussen ouder en
kind.
122p
Leg uit dat deze opmerking ook van toepassing is op de hier beschreven situatie. Betrek in
je antwoord informatie uit het voorafgaande (regel 7 en volgende).
Regel 22 µ$ νεµσα
Timmerman en Schwartz hebben deze woorden verschillend vertaald:
Timmerman vertaalt: verwijt het hun niet.
132p
Geef een omschrijving van de inhoud van “het” in de vertaling van Timmerman.
Schwartz vertaalt: verwijt het mij niet.
142p
Geef een omschrijving van de inhoud van “het” in de vertaling van Schwartz.
Regel 31 -ψ0γ ν’ς περ
151p
Welk streven acht Patroklos blijkens deze toevoeging bij Achilles aanwezig? Beantwoord
de vraag in het Nederlands.
Regel 33 νηλε ς
Met dit woord uit Patroklos kritiek op Achilles.
162p
Citeer uit regel 21–45 nog drie afzonderlijke Griekse woorden die een negatieve
kwalificatie van Achilles inhouden.
Regel 36 θε πρ π0ην
171p
Om welke voorspelling aangaande Achilles gaat het hier?
182p
Bespreek regel 46–47 vanuit verteltechnisch standpunt en gebruik daarbij twee relevante
begrippen.
192p
Scandeer regel 7–8 en leg uit dat in regel 8 de inhoud door het metrum wordt
onderstreept.

opgave 3Tekst 3

In de wetenschappelijke literatuur over Homeros wordt met de term rapsoden meestal
een andere groep aangeduid dan in de tekst van Claes.
202p
Leg uit dat in de tekst van Claes de term rapsode onjuist gebruikt wordt; ga daarbij in op
de werkwijze en de chronologische plaats van de rapsoden in de epische traditie. Gebruik
bij voorkeur niet meer dan 35 woorden.
211p
Met welke Griekse technische term worden Homeros en zijn voorgangers in de
wetenschappelijke literatuur meestal aangeduid?

opgave 4Tekst 4

222p
Welke overeenkomst bestaat er tussen de inhoud van deze tekst en de opvatting van
Xenophanes in deze?
232p
Welke conclusie trekt Plato in zijn Politeia met betrekking tot “de treurige verhalen van
zangers” (regel 6).

opgave 5Tekst 5 Afbeelding

In grote lijnen wordt in de tekst van De Crescenzo hetzelfde verhaal verteld als in boek 1
van de Ilias, maar er is sprake van een ander soort vertellerscommentaar.
242p
Leg dat uit onder verwijzing naar tekst 5.
Regel 9–12
252p
Welke verandering heeft De Crescenzo in de verhaallijn aangebracht in vergelijking met
de Homerische versie?
Afbeelding
262p
Welke scène uit de Ilias is hier afgebeeld? Verwerk in je antwoord de namen van drie van
de hier afgebeelde personen.

opgave 6Tekst 6

2745p
Bestudeer tekst 6 met de inleiding en de aantekeningen.
45p Vertaal regel 1 t/m 18.
Einde