opgave 1Opgave 1 – Top 10 wereldsteden
Wereld
Opgave 1 – Top 10 wereldsteden
Bij deze opgave horen de bronnen 1 en 2.
Gebruik bron 1.
Er bestaat een verband tussen het economisch ontwikkelingspeil, de
verstedelijkingsgraad en het verstedelijkingstempo.
In het algemeen geldt: hoe hoger het ontwikkelingspeil, des te … a … de
verstedelijkingsgraad en des te … b … het verstedelijkingstempo.
12pNoteer de letters a en b op je antwoordblad en schrijf er hoger of lager
achter, zodat een juist verband ontstaat.
Noem vervolgens de naam van het werelddeel dat het meest afwijkt van
dit verband.
Gebruik bron 2.
Uitspraak 1: in de top tien aantrekkelijkste wereldsteden scoren westerse
steden op de indicator leefbaarheid in het algemeen hoger
dan niet-westerse steden.
Uitspraak 2: Berlijn scoort op sociaal-culturele indicatoren beter dan op
economische indicatoren.
Uitspraak 3: de steden Singapore, Seoul en Hongkong zijn pas de laatste
twintig jaar de top tien van aantrekkelijkste wereldsteden
binnengedrongen.
22pGeef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Gebruik bron 2.
Amsterdam heeft in de Global Power City Index een hogere positie dan in
veel andere ranglijsten van wereldsteden.
32pBeredeneer dat de hoge positie van Amsterdam op de Global Power City
Index tot stand komt doordat in deze ranglijst niet vanuit alle dimensies
indicatoren meegewogen worden.
Gebruik bron 2.
De score op economische indicatoren beïnvloedt de score op de andere
indicatoren.
42pLeg dit uit met de steden in de top drie.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 2Opgave 2 – Geopolitiek en Rusland
Bij deze opgave horen de bronnen 3 tot en met 5.
Gebruik de bronnen 3 en 4 en het kaartenkatern.
Het territorium van Rusland, en eerder de Sovjet-Unie, heeft in het
Aziatische deel veelal natuurlijke grenzen.
52pGeef hiervan twee voorbeelden.
Gebruik bron 5 en het kaartenkatern.
Rusland ligt in twee werelddelen. Het is de vraag bij welk werelddeel je
Rusland het best kunt indelen.
62pGeef
een argument om Rusland bij Europa in te delen;
een argument om Rusland bij Azië in te delen.
Rusland profileert zich net als andere grootmachten op het wereldtoneel
als hegemoniale macht.
72pBeredeneer vanuit geopolitiek oogpunt dat Rusland bij het versterken van
deze positie gebaat kan zijn bij instabiliteit en verdeeldheid in Europa.
Gebruik de bronnen 3 en 4.
Stelling: de macht van Rusland op het geopolitieke wereldtoneel zal de
komende twintig jaar toenemen.
83pGeef
vanuit de dimensie natuur een argument vóór deze stelling;
vanuit twee
andere dimensies een argument tegen deze stelling.
opgave 3Opgave 3 – De Seven Summits
Aarde
Opgave 3 – De Seven Summits
Bij deze opgave horen de bronnen 6 en 7.
Gebruik de bronnen 6 en 7 en het kaartenkatern.
De foto's van bron 7 zijn genomen bij vier bergen van de Seven Summits:
Aconcagua, Denali, Kilimanjaro en Puncak Jaya.
92pNoteer de namen van deze bergen onder elkaar op je antwoordblad.
Schrijf achter elke berg de letter van de juiste foto.
Gebruik bron 6 en het kaartenkatern.
De Elbrus ligt in de Kaukasus, een gebergte dat ontstond tijdens de
alpiene plooiingsfase. Daarvóór was het gebied vulkanisch actief en
werden stollingsgesteenten gevormd. Tijdens de alpiene plooiing kwamen
de stollingsgesteenten steeds hoger te liggen.
102pGeef aan waardoor
de Kaukasus vóór de alpiene plooiingsfase vulkanisch actief was;
de stollingsgesteenten in de Kaukasus daarna steeds hoger zijn
komen te liggen.
Gebruik bron 6 en het kaartenkatern.
In het algemeen worden de toppen van de Seven Summits beklommen in
de zomer. Mount Everest vormt hierop een uitzondering.
112pLeg met de luchtdrukverdeling uit dat Mount Everest in de zomer niet
beklommen kan worden.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik bron 6 en het kaartenkatern.
Klimaatverandering kan ertoe leiden dat heel Antarctica, met daarop
Mount Vinson, hoger komt te liggen.
122pLeg dit uit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 4Opgave 4 – Natuurgeweld in Calabrië
Bij deze opgave horen de bronnen 8 tot en met 10.
De Messina-aardbeving in 1908 (zie bron 8) scoorde hoog op de schaal
van Mercalli.
132pGeef aan
wat met de schaal van Mercalli aangegeven wordt;
waardoor eenzelfde aardbeving in Calabrië nu waarschijnlijk minder
slachtoffers zal eisen.
Gebruik de bronnen 8 en 9.
Er bestaat een verband tussen de diepte van de aardbevingen en de
locaties van de aardbevingen ten opzichte van de plaatgrens.
142pGeef aan
welk verband dit is;
waardoor dit verband ontstaat.
Calabrië wordt net als andere regio's in het Middellandse Zeegebied in
het najaar vaak getroffen door hevige regenbuien waardoor
overstromingen kunnen ontstaan.
153pBeschrijf in drie stappen waardoor in het Middellandse Zeegebied juist in
het najaar hevige regenbuien kunnen ontstaan.
Begin je beschrijving met de veranderende luchtdrukverdeling in het
najaar.
Gebruik bron 10.
Bron 10 toont de Amendolea, een rivier in het zuiden van Calabrië, die
alleen in de winter veel water afvoert. Zo'n rivier wordt een fiumara
genoemd.
162pGeef twee kenmerken van het dal op de foto waaruit je kunt afleiden dat
de Amendolea een fiumara is.
opgave 5Opgave 5 – Armoede op het platteland in Zuid-Amerika
Opgave 5 – Armoede op het platteland in Zuid-Amerika
Bij deze opgave hoort bron 11.
Het bestrijden van rurale armoede draagt niet alleen bij aan de afname
van armoede in plattelandsgebieden, maar ook aan de afname van de
armoede en de bevolkingsdruk in steden (zie bron 11).
171pGeef aan waarom het terugdringen van rurale armoede kan leiden tot een
afname van de bevolkingsdruk in steden.
Gebruik bron 11.
Bij het onderzoek naar rurale poverty traps heeft de FAO ingezoomd op
deelgebieden binnen landen.
182pGeef
de reden waarom het inzoomen op deelgebieden binnen landen juist
in Zuid-Amerika van belang is;
een punt van kritiek op de methode die de FAO bij dit onderzoek
gehanteerd heeft.
Om rurale armoede te bestrijden wil de FAO de bereikbaarheid van
plattelandsgebieden verbeteren door verharde wegen aan te leggen. Deze
oplossing kan echter ook nadelen hebben.
192pBeredeneer dat de lokale bevolking van deze plattelandsgebieden zowel
voordelen als nadelen kan ondervinden van deze verharde wegen.
Gebruik bron 11.
De FAO benadert de oplossingen voor rurale armoede in Zuid-Amerika
vooral vanuit de economische dimensie en vanuit de dimensie natuur.
203pGeef vanuit de andere twee dimensies drie oplossingen voor de
bestrijding van rurale armoede in Zuid-Amerika.
opgave 6Opgave 6 – Afvoer van de Amazone
Bij deze opgave horen de bronnen 12 tot en met 15.
Gebruik de bronnen 12 tot en met 15.
Bron 13 geeft het debietverloop bij de plaatsen Acanauê, Manacapuru,
Óbidos en Altamira uit bron 12 weer.
212pNoteer de letters a tot en met d van bron 13 onder elkaar op je
antwoordblad. Schrijf achter elke letter de bijbehorende plaats uit bron 12.
Gebruik bron 12 en het kaartenkatern.
De zijrivieren in het zuidwestelijke deel van het stroomgebied van de
Amazone transporteren meer sediment en hebben een andere kleur dan
de zijrivieren in het noordelijke deel van het stroomgebied van de
Amazone.
223pGeef
twee oorzaken waardoor de zijrivieren in het zuidwestelijke deel van
dit stroomgebied meer sediment transporteren dan de zijrivieren in het
noordelijke deel van dit stroomgebied;
de oorzaak waardoor de kleur van het sediment in de zijrivieren in het
noordelijke deel van dit stroomgebied vooral zwart is.
Gebruik de kaart Brazilië Amazonië Bodemgebruik en economie in het
kaartenkatern.
In het Amazonegebied is veel hout- en papierindustrie.
232pLeg uit dat een toename van de hout- en papierindustrie leidt tot meer
sedimentafvoer van de Amazone.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik bron 12 en het kaartenkatern.
Het meeste sediment uit de Amazone komt ten noordwesten van de
monding terecht.
241pGeef hiervan de oorzaak.
opgave 7Opgave 7 – Versterking van de Markermeerdijken
Leefomgeving
Opgave 7 – Versterking van de Markermeerdijken
Bij deze opgave horen de bronnen 16 en 17.
Gebruik bron 16.
In het Deltaprogramma worden de Markermeerdijken tussen Hoorn en
Amsterdam aangeduid als een primaire waterkering.
251pGeef met de kaart in bron 16 aan waarom je deze aanduiding van de
Markermeerdijken ter discussie kan stellen.
Gebruik bron 16.
262pLeg uit dat door een noordwesterstorm op de Waddenzee ook het
waterpeil van het Markermeer stijgt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Gebruik bron 16 en de kaart Nederland Grondsoorten in het
kaartenkatern.
In 2017 is het gemaal Schardam vernieuwd. Dit nieuwe gemaal heeft
behalve een verbeterde waterafvoercapaciteit ook een inlaat gekregen.
272pBeredeneer waarom dit gemaal in de toekomst steeds vaker ook als inlaat
gebruikt zal worden.
Gebruik bron 17.
De Markermeerdijk direct ten zuiden van Hoorn voldeed al aan de
veiligheidseisen. Toch werd in het kader van integraal waterbeheer een
oeverdijk aangelegd. De meningen van de lokale bevolking over de
aanleg van deze oeverdijk waren verdeeld.
282pGeef een argument dat de lokale bevolking zou kunnen hebben gehad
vóór de aanleg van deze oeverdijk;
tegen de aanleg van deze oeverdijk.
opgave 8Opgave 8 – Brainport Eindhoven
Bij deze opgave horen de bronnen 18 tot en met 20.
Gebruik bron 18.
Het ruimtelijk beleid ten aanzien van Brainport Eindhoven heeft
overeenkomsten met de Structuurvisie Randstad 2040.
292pGeef aan
welke doelstelling de overheid heeft met het ruimtelijk beleid ten
aanzien van Brainport Eindhoven en de Randstad.
waarom de ontwikkeling van Brainport Eindhoven ook past in het
sectoraal beleid van de overheid.
Gebruik bron 18.
Stedelijke ontwikkeling in Brainport Eindhoven volgt de concepten van de
stad als smart city en van de stad als sustainable city.
302pGeef een voorbeeld van Brainport Eindhoven
als
smart city;
als
sustainable city.
Gebruik de bronnen 19 en 20.
Bij het ontwerp van Brainport Smart District in Helmond is onder andere
rekening gehouden met stedelijke vraagstukken over duurzaamheid.
313pNoteer op je antwoordblad twee stedelijke vraagstukken die te maken
hebben met duurzaamheid.
Geef
voor elk van deze twee vraagstukken een oplossing die daarvoor in
Brainport Smart District in Helmond bedacht is;
een
ander belangrijk stedelijk vraagstuk met een oplossing die
daarvoor in Brainport Smart District in Helmond bedacht is.
