bij dit examen
LET OP: Je kunt dit examen maken met de 51e druk of met de 52e druk van de atlas. Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 51e of de 52e. Bij elke vraag kun je, indien gewenst, de atlas gebruiken. De kaartnummers in de vragen verwijzen naar de 51e druk, of, als ze tussen haakjes staan, naar de 52 e druk van de atlas.
opgave 1Migratie en mobiliteit
Amsterdam heeft van oudsher een relatief groot aantal mensen in de productieve
leeftijdsgroep.
12p
Noem hiervoor twee oorzaken.
Landsdeel Oost had in de periode 1970-1999 het grootste vestigingsoverschot van de
binnenlandse migratie tussen de verschillende landsdelen.
22p
Noem twee oorzaken voor het grote vestigingsoverschot in landsdeel Oost.
31p
Welk proces zal in de periode 1970-1990 bij de migratie binnen provincies de grootste
bijdrage hebben geleverd aan de omvang van die migratiestroom?
Gebruik de atlaskaarten Nederland, ruimtelijke ordening bij de vragen 4 tot en met 7.
De stad Nijmegen heeft grote behoefte aan bouwgrond voor woningen. Naast de uitbreiding
van de stad met nieuwbouwwijken heeft men aanvankelijk nog voor een andere oplossing
gekozen.
41p
Welke oplossing - af te leiden uit de aangegeven kaarten - wordt hier bedoeld?
51p
Voor welke locatie van nieuwbouwwijken heeft de gemeente uiteindelijk gekozen?
Politici en stedenbouwkundigen verschillen van mening over de gevolgen van deze keuze
voor de verkeersproblematiek in bepaalde delen van de stad Nijmegen.
61p
Geef één reden waarom sommige mensen verwachten dat de verkeersproblematiek groter
zal worden.
72p
Geef twee aan een kaart ontleende argumenten waarom anderen verwachten dat de
verkeersproblematiek juist kleiner zal worden.
Gebruik een overzichtskaart uit de atlas bij vraag 8.
In het stadsgewest Utrecht is gekozen voor de Vinexlocatie ‘Leidsche Rijn’ in de
gemeenten Utrecht en Vleuten-de Meern. Hier moet een nieuwe woonwijk met
30.000 woningen komen met voorzieningen en bedrijvigheid.
Zowel Utrecht als Nijmegen kregen met een zelfde soort ruimtelijke hindernis te maken bij
hun keuze van de meest recente uitbreidingen.
81p
Welke ruimtelijke hindernis wordt hier bedoeld?
opgave 2Het Nederlandse landschap - natuurlijke en menselijke factoren
(toegepast op het rivierkleilandschap en het zandlandschap)
Rivierverbetering van de Waal bij Tielbron: IDG-bulletin, Utrecht, 1982/1983
92p
Zet de bovenstaande drie kaartjes in chronologische volgorde.
Schrijf daartoe de letters van de kaarten A, B en C in de juiste chronologische volgorde.
101p
Geef de betekenis van legendapunt 5.
112p
Welke twee functies hebben de elementen zoals weergegeven in legendapunt 5?
De korrelgrootte van het sediment waaruit de stroomruggronden zijn opgebouwd, is in het
westelijk deel van het rivierkleilandschap in Midden-Nederland kleiner dan in het oostelijk
deel.
122p
Geef hiervoor een verklaring.
Doorsnede van een deel van het rivierengebied nabij Nijmegenvrij naar: Geografisch Tijdschrift, 1982-1
De hoogte waarop het plaatsje Persingen ligt is van eolische oorsprong.
131p
Met welke term duidt men in het algemeen dergelijke hoogten in het rivierengebied aan?
De waterhuishouding in de bodem van een zandlandschapbron: Eigen archief
142p
Schrijf de cijfers 1 en 2 van bron 3 op je antwoordblad.
Zet achter elk cijfer de juiste benaming.
Kies uit:
• capillairwaterzone
• grondwaterzone
• hangwaterzone
bron: Grote Topografische Atlas, Groningen, 1987
De kaarten A, B en C van bron 4 tonen drie dorpen in het zandlandschap van Nederland. De
dorpen zijn kenmerkende nederzettingsvormen voor de gebieden X, Y en Z op kaart D.
153p
Schrijf de letters A, B en C van de kaarten onder elkaar op je antwoordblad en zet achter
elke letter de bijbehorende letter X, Y of Z van kaart D.
Korrelgrootteverdeling van twee pleistocene afzettingenbron: De bodem van Nederland, Stiboka, Wageningen, 1965
In bron 5 staan de korrelgrootteverdelingen van twee afzettingen uit pleistoceen Nederland.
162p
Beargumenteer welke van de twee afzettingen, A of B, het meest waterdoorlatend is.
Hoewel het zandlandschap grotendeels samenvalt met pleistoceen Nederland, komen er in
dit deel van Nederland ook holocene afzettingen voor.
172p
Noem twee van deze holocene afzettingen.
opgave 3Milieugeografie van Nederland (toegepast op Nederland en de
internationale milieuproblemen en op de Nederlander en de
milieugebruiksruimte)
Verandering in het wereldgrondgebruik in de periode 1975-2075Verandering in het wereldgrondgebruik onder meer leidend tot een aanzienlijke afname van het
bosareaal tot 2075.
vrij naar: Zorgen voor morgen, RIVM, 1990
In honderd jaar tijd zou volgens de prognose van bron 6 het aandeel van de woestijnen en
toendra’s met ruim 5% toenemen.
182p
Geef een sociaal-geografische verklaring voor een mogelijke toename van het aandeel
woestijn/toendra.
Een verandering in de voedselconsumptie in Nederland, het eten van minder vlees
bijvoorbeeld, kan van invloed zijn op het ruimtegebruik elders in de wereld.
192p
Welk gevolg zou zo’n verandering kunnen hebben voor het gebruik van landbouwgrond in
Zuidoost-Azië?
Eén van de veroorzakers van zure regen is de landbouw. Er zijn al wat maatregelen
genomen om de oorzaken van zure regen in de landbouw aan te pakken. Bijvoorbeeld het
invoeren van mestquota. De effecten blijven echter gering.
202p
Noem twee redenen waarom het voor de overheid moeilijk is in de landbouw de oorzaken
van de zure regen aan te pakken.
212p
Noem twee belangrijke broeikasgassen.
222p
Leg uit op welke manier deze gassen in het algemeen een bijdrage leveren aan het
versterkte broeikaseffect.
Door de zeespiegelstijging neemt de verzilting in delen van West-Nederland toe.
232p
Geef daarvoor een oorzaak.
Het mondiale probleem van zure emissies en zure regen rond 1990vrij naar: Pickering, K.T. en L.A. Owen, An introduction to global environmental issues,
Londen, 1994
242p
Noem twee sociaal-geografische factoren waardoor niet alle gebieden met ‘gevoelige
bodems’ tot de huidige of potentiële probleemgebieden behoren.
De spreiding van de potentiële probleemgebieden is opvallend. Afgezien van de
eigenschappen van de natuurlijke omgeving hebben deze gebieden enkele kenmerken die er
toe bijdragen dat deze gebieden potentiële probleemgebieden kunnen zijn.
252p
Noem twee van deze kenmerken.
opgave 4Internationalisering: Nederland in Europa, Europa in de wereld
Visvangst per regio in 1992 in tonnen, mate van overbevissing en landen van buiten de regiodie in vreemde wateren vissen
vrij naar: Geografie Educatief, 3e kwartaal 1997
Volgens bron 8 is de mate van overbevissing in het noordwestelijke deel van de Grote of
Stille Oceaan rampzalig.
262p
Welk gevolg had dit voor de vissers in dit gebied?
Nederlandse vissers vissen voor de kust van Senegal.
Dit heeft te maken met een maatregel die voortvloeit uit de overbevissing in de Noordzee.
271p
Welke maatregel wordt hier bedoeld?
Structuur van de wereldhandel 1994: rol van hoofdregio’s en belangrijkste stromen van degoederenhandel (exporten)
Bron 9 geeft de structuur van de wereldhandel (exporten) weer in 1994. Bij bijna de helft
van de internationale goederenhandel (44%) is West-Europa betrokken. Maar dit geeft een
vertekend beeld van de belangrijkste goederenstromen.
282p
Verklaar waarom dit een vertekend beeld geeft.
West-Europa zal in de komende tijd zijn exporten kunnen uitbreiden.
291p
Welk gebied dat in bron 9 wordt genoemd, komt hiervoor het meest in aanmerking?
301p
Verklaar je antwoord.
Opvallend is de afwezigheid van Australië/Nieuw-Zeeland in bron 9.
Er zijn wel goederenstromen tussen bijvoorbeeld Australië/Nieuw-Zeeland en West-Europa,
maar kennelijk vormen deze minder dan 1% van de totale wereldhandel.
312p
Geef twee oorzaken van deze geringe omvang.
bron 10
vrij naar: Folder Alternatieve Konsumenten Bond, z.j.
De Alternatieve Konsumenten Bond hanteert de slogan: “Denk mondiaal, eet regionaal”.
Deze handelwijze zal ongetwijfeld een aantal milieuproblemen helpen oplossen, maar ook
nieuwe problemen doen ontstaan.
326p
Welke gevolgen heeft zo’n handelwijze op de positie van de tuinbouw in Nederland?
Besteed hierbij aandacht aan de positie van de tuinbouw op regionale, nationale en
internationale schaal.
Geef twee gevolgen van deze handelwijze per ruimtelijke schaal.
opgave 5Marokko
Zie kaart 134C (52e druk: 152B).
332p
Waarom heeft Casablanca een hogere droogte-index dan Meknès? Ga in je antwoord uit van
Casablanca.
De territoriale ontwikkeling van Marokkovrij naar: De Grote Bosatlas, 51e druk, Groningen, 1995
Op de kaart van bron 11 staan vijf gebieden aangeduid met de letters A tot en met E.
342p
Schrijf de volgende twee gebieden op je antwoordblad:
• Spaans protectoraat (1912-1956)
• Internationale zone (1912-1956)
Zet achter elk gebied de juiste letter.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
De bodemerosieproblematiek in Marokko is in wezen een gevolg van de verstoring van het
evenwicht in de samenleving.
352p
Welke verstoring wordt bedoeld?
362p
Noem twee fysisch-geografische omstandigheden die de bodemerosie in het Rifgebied
bevorderen.
Om de huisvestingsproblemen te verkleinen is de overheid overgegaan tot het opzetten van
‘Site and Services’ projecten in de steden.
373p
Omschrijf wat een ‘Site and Services’ project omvat.
De ruimtelijke structuur van Rabat-Salé vóór de onafhankelijkheidvrij naar: Lentjes, W., Marokko als ontwikkelingsland, ’s-Hertogenbosch, 1981
381p
Noem een gegeven ontleend aan de kaart van bron 12 waaruit blijkt dat deze kaart
betrekking heeft op de periode vóór de onafhankelijkheid.
In veel Marokkaanse steden daalt het vruchtbaarheidscijfer sterker dan op het platteland.
393p
Geef drie oorzaken voor deze sterkere daling.
401p
Noem het belangrijkste economische verschil tussen de medina en de Europese stad.
