bronnen

Eindexamen wiskunde vmbo gl/tl 2018, tijdvak 1

naslagOVERZICHT FORMULES:

omtrek cirkel = π × diameter
oppervlakte cirkel = π × straal 2
inhoud prisma = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud kegel = (1)/(3) × oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud piramide = (1)/(3) × oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud bol = (4)/(3) × π × straal 3

opgave 2Druivenoogst

12p

Procenten en verhoudingen 2p

Druiven hebben vaak last van schimmels. Om de
schimmels te bestrijden, moeten de planten regelmatig
met een biologisch bestrijdingsmiddel behandeld
worden.
Wijnboer Frans krijgt korting. Hij betaalt voor het
biologisch bestrijdingsmiddel € 68,- in plaats van € 80,-
per liter.
figuur bij de opgave
Hoeveel procent korting krijgt Frans? Schrijf je berekening op.
Frans kan de kosten van het aantal liter bestrijdingsmiddel berekenen met
de formule
K = 68 × b
Hierin is K de kosten in euro’s en b het aantal liter bestrijdingsmiddel.
Door het gebruik van het bestrijdingsmiddel kan Frans een hogere
opbrengst krijgen. De opbrengst per hectare hangt samen met het aantal
liter bestrijdingsmiddel dat hij per hectare op de druiven spuit.
De opbrengst per hectare kan worden berekend met de formule
O = 2000 + 250b − 25b
Hierin is O de opbrengst in euro’s en b het aantal liter bestrijdingsmiddel
per hectare.
24puitwerkbijlage

Rekenen met een gegeven formule 2p · Tabellen en grafieken lezen en gebruiken 2p

Op de uitwerkbijlage staat de grafiek van de kosten van het
bestrijdingsmiddel getekend.
Teken in hetzelfde assenstelsel op de uitwerkbijlage de grafiek van de
opbrengst per hectare. Vul eerst de tabel in.
De winst die Frans maakt, kan hij berekenen door de kosten van het
bestrijdingsmiddel van de opbrengst af te halen.
33p

Rekenen met een gegeven formule 3p

Laat met een berekening zien dat Frans € 2321,- winst maakt als hij
3 liter bestrijdingsmiddel per hectare gebruikt.
43p

Kwadratische, wortel- en machtsverbanden 3p

Bereken bij hoeveel liter bestrijdingsmiddel Frans de meeste winst maakt.
Schrijf je berekening op en geef je antwoord in hele liters.

opgave 3Mona Lisa

52p

Maten, eenheden en schaal 2p

De Mona Lisa is één van de bekendste schilderijen ter
wereld.
De geschatte waarde van dit schilderij is 700 miljoen
dollar. 1 dollar is omgerekend 0,89 euro.
Bereken hoeveel miljoen euro de waarde van de
Mona Lisa is. Schrijf je berekening op.
figuur bij de opgave
De Mona Lisa hangt in het Louvre in Parijs. Dit museum is 6 dagen per
week geopend. Sinds januari 1975 komen er gemiddeld 18 000 bezoekers
per dag naar het schilderij kijken.
63p

Maten, eenheden en schaal 3p

In 1964 was het schilderij 15 weken uitgeleend aan een museum in
Amerika, dat ook 6 dagen per week geopend was. Er kwamen toen in
totaal 1,7 miljoen bezoekers naar de Mona Lisa in Amerika kijken.
Bereken of dit gemiddeld meer of minder dan het gemiddelde aantal
bezoekers in Parijs was. Schrijf je berekening op.
74p

Maten, eenheden en schaal 4p

Bereken hoeveel bezoekers de Mona Lisa bekeken hebben van
1 januari 1975 tot 1 januari 2015. Schrijf je berekening op en rond je
antwoord af op hele miljoenen.
83p

Procenten en verhoudingen 3p

Iris heeft een poster van de Mona Lisa aan haar muur hangen. De
afmetingen van de poster zijn 100 cm bij 80 cm. De echte Mona Lisa is
77 cm bij 53 cm.
Bereken of de poster een vergroting is van de echte Mona Lisa. Schrijf
je berekening op.

opgave 4Frietzakstandaard

Je ziet een foto en een schets van een standaard voor een frietzak.
figuur bij de opgave
9 cm C B D 7 cm 9 cm A
De standaard bestaat uit drie cirkelvormige, evenwijdige ringen. De twee
grote ringen hebben een diameter van 9 cm en zijn met elkaar verbonden
door een schuine staaf AB. De punten A, D en C liggen op één lijn. De
hoogte van de standaard is 21 cm.
95p

Oppervlakte, inhoud en schaal 3p · Pythagoras, sinus, cosinus en tangens 2p

Een fabrikant maakt de twee grote ringen en de staaf uit één stuk draad.
Bereken, zonder te meten, hoeveel cm de totale lengte van dat stuk
draad is. Schrijf je berekening op.
Op 7 cm boven de onderste grote ring zit de kleine ring, waarin de punt
van de frietzak komt.
103p

Gelijkvormigheid 3p

Bereken, zonder te meten, de diameter van de kleine ring. Schrijf je
berekening op.
114p

Aanzichten, uitslagen en perspectief 4p

Teken het bovenaanzicht van de standaard op ware grootte.
Als je bij de vorige vraag geen antwoord gevonden hebt, gebruik dan bij
deze vraag voor de diameter van de kleine ring 4 cm.

opgave 5Omgekeerd evenredig verband

Hieronder en op de uitwerkbijlage zie je de grafiek getekend die hoort bij
de formule y = (2)/(x).
y 555 444 333 222 111 −−55 −−44 −−33 −−22 −−11 O 11 222 333 444 555 x −−−111 −−−222 −−−333 −−−444 −−−555
121p

Kwadratische, wortel- en machtsverbanden 1p

Bij welke waarde van x heeft deze formule geen uitkomst?
133p

Vergelijkingen oplossen 3p

Een punt van de grafiek heeft als y-waarde 7.
Bereken de waarde van x voor dit punt. Schrijf je berekening op en rond
je antwoord af op twee decimalen.
144p

Rekenen met een gegeven formule 2p · Tabellen en grafieken lezen en gebruiken 1p · Kwadratische, wortel- en machtsverbanden 1p

De gegeven formule y = (2)/(x) verandert in de nieuwe formule y = (2)/(x) − 1.
Teken op de uitwerkbijlage in hetzelfde assenstelsel de grafiek die bij
de nieuwe formule hoort. Vul eerst de tabel in.

opgave 6Tokkelbaan

Timmerman Hamer heeft een tokkelbaan gemaakt in een speeltuin.
figuur bij de opgave
Hieronder staat een schematische weergave van het zijaanzicht van het
bouwwerk waaraan de kabel van de tokkelbaan bevestigd is.
S 2,93 m 2,93 m F G D E A B C 1,77 m
Driehoek ABS is een gelijkbenige driehoek. Punt F is het midden van AS.
CD en FG staan loodrecht op AS.
155p

Pythagoras, sinus, cosinus en tangens 4p · Hoeken en vlakke figuren 1p

Laat met een berekening zien dat hoek S in driehoek ABS afgerond 35° is.
165p

Pythagoras, sinus, cosinus en tangens 5p

Bereken, zonder te meten, de lengte van FG. Schrijf je berekening op en
geef je antwoord in hele centimeters.
173p

Hoeken en vlakke figuren 3p

Volgens de voorschriften mag de hellingshoek bij C niet groter zijn
dan 20°.
Laat met een berekening zien dat deze hellingshoek aan de
voorschriften voldoet.

opgave 7Kubussen en bollen

figuur bij de opgave
Hierboven staan de eerste figuren uit een reeks met kubussen en bollen.
Het nummer van een figuur is aangegeven met de letter n.
182p

Kwadratische, wortel- en machtsverbanden 2p

Hoeveel bollen heeft de figuur met n = 7? Laat zien hoe je aan je
antwoord komt.
193p

Lineaire functies 2p · Formules en vergelijkingen opstellen 1p

Om het aantal kubussen bij een figuurnummer te berekenen kun je een
formule maken.
Schrijf deze formule op. Neem k voor het aantal kubussen en n voor
het nummer van een figuur.
204p

Vergelijkingen oplossen 3p · Rekenen met een gegeven formule 1p

Je hebt 50 kubussen en 110 bollen.
Wat is het nummer van de grootste figuur uit deze reeks die je met
deze kubussen en bollen kunt maken? Laat zien hoe je aan je
antwoord komt.

opgave 8Fontein

In een park in Marokko ligt
een stervormige fontein.
figuur bij de opgave
212puitwerkbijlage

Tekenen en construeren in een figuur 2p

Op de uitwerkbijlage staat een bovenaanzicht van de fontein.
Teken alle symmetrieassen in dit bovenaanzicht.
De bodem van de waterbak van de fontein wordt gevormd door
twee vierkanten van 205 cm bij 205 cm. Zie de tekening hieronder.
De lengte van de zijde AJ, JB, BK, enzovoort is 60 cm.
205 cm F O N G E P M H D I L A J K C 205 cm B
223p

Pythagoras, sinus, cosinus en tangens 3p

Bereken, zonder te meten, hoeveel cm de lengte van HD is. Schrijf je
berekening op.
234p

Oppervlakte, inhoud en schaal 3p · Maten, eenheden en schaal 1p

Bereken hoeveel m2 de oppervlakte van de bodem van de waterbak is.
Schrijf je berekening op.
243p

Maten, eenheden en schaal 2p · Oppervlakte, inhoud en schaal 1p

Als de waterbak helemaal gevuld is, zit er 1500 liter water in.
Bereken hoeveel cm de hoogte van het water dan is. Schrijf je
berekening op en rond je antwoord af op hele centimeters.
Als je bij de vorige vraag geen antwoord gevonden hebt, gebruik dan bij
deze vraag voor de oppervlakte van de bodem van de waterbak 4,8 m2.