Eindexamen nederlands vmbo gl/tl 2018, tijdvak 1

Een tekst kan op verschillende manieren ingeleid worden.

bijvoorbeeld door

1 een belangrijke conclusie voorop te stellen

2 een samenvatting van de tekst te geven

3 een voor de tekst belangrijke vraag te stellen

4 een voorbeeld bij het onderwerp te geven

Welke twee manieren worden in alinea’s 1, 2 en 3 gebruikt om de tekst in

te leiden?

1 en 2

1 en 4

2 en 3

2 en 4

In alinea 3 staat: “Koopverslaving is een aandoening geworden,

‘ontspullen’ een trend (…).”

In welke andere alinea komt deze tegenstelling het duidelijkst terug?

in alinea 5

in alinea 6

in alinea 7

in alinea 8

In alinea 4 zeggen Lisa en Renée dat ze het eigenlijk afschuwelijk vinden

om bij Primark te winkelen.

Noem de drie redenen die zij in alinea 4 geven waarom ze liever niet

bij Primark winkelen.

Welke zin uit alinea 5 geeft het duidelijkst aan wat Lisa en Renée eigenlijk

vinden van de producten die te koop zijn bij Primark?

“Een beetje neuzen is vrouwen eigen.” (regels 46-47)

“En nu zitten ze hier met allebei twintig paar sokken, een shirtje, twee

shortjes, een olifantenpyjamabroek en een kaars.” (regels 47-50)

“Wij zijn wat ouder, we weten zo langzamerhand wat onze kledingstijl

is.” (regels 52-54)

“Als wij iets écht leuks willen, gaan we liever naar wat kleinere

winkels.” (regels 54-56)

“Veel mensen kopen daar om het kopen”, zegt Renée. “Zo zijn wij niet.”

(regels 50-52)

Citeer de zin uit alinea 5 die de bewering van Renée tegenspreekt.

“Wooldrik vaart haar eigen koers.” (regel 115)

Leg uit wat er met deze zin bedoeld wordt en geef een passend

voorbeeld bij de betekenis uit alinea 11.

“Maar ja, ik ben natuurlijk niet de doelgroep van Primark. Ik ben boven-

dien niet het type dat graag winkelt.” (regels 135-138)

Welk verband bestaat er tussen deze twee zinnen?

De tweede zin

geeft een conclusie bij de eerste zin.

laat een gevolg zien bij de eerste zin.

noemt een voorbeeld bij de eerste zin.

vormt met de eerste zin een opsomming.

Ans Wooldrik geeft in alinea 12 twee keerzijden aan van Primark.

Noteer de twee verschillende keerzijden die zij noemt.

“Enkele meters vanaf het gekrioel in Primark begroet goud- en zilversmid

Cees Wolf iedere klant die binnenkomt.” (regels 140-143)

Welke uitspraak past het beste bij deze zin?

De winkel van Wolf draait niet zo goed. Daarom moet hij iedere klant

persoonlijk begroeten.

Primark heeft heel veel klanten. Het personeel wil daarom niet iedere

klant begroeten.

Wolf begroet iedere klant persoonlijk. Bij Primark kan dat niet door de

drukte.

Wolf heeft niets beters met zijn tijd te doen. Daarom begroet hij iedere

klant die binnenkomt.

Alinea 13 bevat een voorbeeld.

Waarom wordt dat voorbeeld gegeven?

om aan te tonen dat er winkels zijn

die meer tegenstanders hebben dan Primark

die veel langer bestaan dan winkels als Primark

met andere waarden dan winkels als Primark

waar het meer om in- en verkoop draait dan bij Primark

Citeer de zin uit alinea 1, 2 of 3 die het beste de hoofdgedachte van de

tekst weergeeft.

Vat de tekst ‘Leuk hoor zo’n hond, maar houdt hij wel echt van ons?’

samen in maximaal 220 woorden.

Besteed daarbij alleen aandacht aan de volgende punten:

1 De vraag die in de tekst centraal staat;

2 Het antwoord van Laura Marcus van The Guardian op de centrale

vraag en het argument dat ze daarvoor geeft;

3 Twee redenen waarom Marcus niet begrijpt dat mensen hun

huisdieren als familie zien;

4 Waarom het volgens dierenkenner Martin Gaus belangrijk is dat mens

en dier samen opgroeien;

5 De reden waarom huisdieren ons volgens Gaus als vriend of familie

zouden kunnen zien;

6 Drie redenen waarom katten en honden ons volgens Gaus belangrijker

vinden dan hun soortgenoten;

7 Waar het bij vriendschap van dieren voor andere dieren en voor

mensen volgens dierenwetenschapper Nienke Endenburg dan wél om

zou draaien;

8 De belangrijkste reden waarom de mens volgens Endenburg van

dieren houdt;

9 De conclusie die Gaus trekt over mens en dier.

Maak er een goedlopend geheel van. Gebruik volledige zinnen waarbij de

tekstverbanden duidelijk weergegeven worden. Noem niet onnodig

voorbeelden. Tel de woorden en zet dat aantal onder je samenvatting. Zet

de titel erboven.

Wat is de belangrijkste functie van de afbeeldingen in deze advertentie?

De afbeeldingen

trekken de aandacht.

voegen nieuwe inhoudselementen aan de tekst toe.

zijn nodig om de tekst te kunnen begrijpen.

In de tekst onder de afbeeldingen en in de cirkel wordt gezegd dat het

boek Aarde op 1 gratis is.

Deze bewering in de advertentie is tegenstrijdig met de overige inhoud

van de advertentie.

Leg uit wat de tegenstrijdigheid is.

Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie?

De advertentie wil de lezer

aansporen een bedrag van minimaal € 39,95 aan het WNF te geven.

informeren dat Humberto Tan een boek met prachtige natuurfoto’s

heeft gemaakt.

meedelen dat het boek Aarde op 1 slechts in beperkte oplage is

gedrukt.

overtuigen dat we zuinig op de indrukwekkende natuur moeten zijn.

Op welke doelgroep richt deze advertentie zich vooral?

op mensen die apen willen beschermen

op mensen die fan zijn van Humberto Tan

op mensen die gratis een boek willen ontvangen

op mensen die het WNF willen steunen

Een tekst kan op verschillende manieren ingeleid worden.

bijvoorbeeld door

1 de aanleiding voor het schrijven van de tekst geven

2 een anekdote vertellen

3 een voorbeeld geven bij het onderwerp van de tekst

4 zijn eigen mening geven

Welke manieren worden in alinea 1 en 2 gebruikt om de tekst in te leiden?

1 en 2

1 en 4

2 en 3

2 en 4

“Werken om voedselverspilling tegen te gaan, is meer dan een nobel

streven. Het is een morele verplichting ten opzichte van de hongerigen op

de wereld en op termijn bittere noodzaak.” (regels 19-24)

Wat is het verband tussen deze twee zinnen?

De tweede zin

geeft een gevolg van wat er in de eerste zin gesteld wordt.

geeft een uitwerking bij wat er in de eerste zin gesteld wordt.

geeft een voorbeeld bij wat er in de eerste zin gesteld wordt.

vormt samen met de eerste zin een opsomming.

Volgens alinea 3 is werken om voedselverspilling tegen te gaan op termijn

bittere noodzaak.

De schrijver geeft in deze alinea twee redenen voor deze noodzaak.

Citeer de woordgroep waarin deze twee redenen aangegeven worden.

Citeer de zin uit alinea 4 die het duidelijkst aangeeft waarom de grote

voedselverspilling een probleem is.

De schrijver noemt in alinea 5 en alinea 6 drie verschillende redenen

waarom de doggybag in Nederland nog niet gebruikelijk is.

Noteer deze drie redenen.

De schrijver gelooft niet dat een doggybagwet echt verschil gaat maken

bij onwillige restauranthouders. Toch vindt hij dat zo’n wet er wel moet

komen.

Citeer de zin uit alinea 7 die het duidelijkst zijn argument hiervoor

weergeeft.

“Die hebben toch al zoveel op hun bord.” (regels 79-80)

Deze zin kan zowel letterlijk als figuurlijk bedoeld worden.

Leg uit wat de figuurlijke betekenis is.

Gebruik voor je antwoord maximaal 10 woorden.

Een schrijver kan een tekst op verschillende manieren afsluiten:

1 door een aanbeveling te doen

2 door een conclusie te trekken

3 door een samenvatting te geven

4 door een toekomstverwachting te geven

5 door een waarschuwing te geven

Welke drie manieren vind je terug in alinea 8?

Wat is het belangrijkste doel van de schrijver van deze tekst?

De schrijver wil

de Nederlandse lezer informeren over de doggybagwet.

de Nederlandse lezer overtuigen van het belang van een doggybag-

wet.

de Nederlandse overheid informeren over het gebruik van een doggy-

bag.

de Nederlandse overheid overtuigen van het belang van een doggy-

bag.

Hoe kun je de hoofdgedachte van deze tekst het beste weergeven?

De Franse overheid voldoet aan haar morele verplichting ten opzichte

van alle hongerigen op de wereld met de doggybagwet.

Het invoeren van een doggybagwet is de oplossing voor het

voedselprobleem veroorzaakt door het Westen.

Het invoeren van een doggybagwet kan mensen steunen in de strijd

om voedselverspilling tegen te gaan.

Restauranthouders in Nederland zouden hun klanten sneller een

doggybag mee moeten geven.

Afgelopen weekend ben je met je familie uit eten geweest bij het nieuwe

restaurant Heerlijk in jouw woonplaats. Je had bijzonder goede verhalen

gehoord over het eten en die klopten inderdaad. Het eten was niet alleen

bijzonder lekker, het was ook erg veel. Aangezien je het zonde vond dat

het overgebleven eten weggegooid zou worden, besloot jij om een

doggybag te vragen.

Je vroeg de ober vriendelijk of jullie het overgebleven eten mee konden

krijgen in een doggybag, maar zijn reactie was niet positief. Hij moest erg

lachen om je verzoek en negeerde het daarna. Toen je je vraag herhaalde

en zei dat jullie toch betaald hadden voor het eten, werd hij erg geïrriteerd

en reageerde kortaf. Daarna werkte hij jullie zo snel mogelijk het

restaurant uit.

Nu het een paar dagen later is, ben je eigenlijk best wel boos dat er niet

serieus op je verzoek om een doggybag is gereageerd. Je bent allereerst

boos omdat je geen doggybag gekregen hebt en daarnaast ook omdat je

vindt dat je niet op een juiste manier behandeld bent. Aangezien je het

eten wel erg lekker vond en er zeker nog vaker wilt gaan eten, besluit je

dan ook om een e-mail naar de manager van het restaurant te sturen,

waarin je je klachten uitlegt en vraagt om een oplossing. Op internet heb

je de naam van de manager en het e-mailadres van restaurant Heerlijk

gevonden.

Schrijf de e-mail aan de manager, mevrouw Amanda Groen. Een aantal

gegevens is al voorgedrukt in de uitwerkbijlage. Vermeld het onderwerp

van je e-mail in de onderwerpregel.

Gebruik voor je e-mail de gegevens op de vorige bladzijde en eventueel

de tekst ‘Doggybag: gedoe of steuntje in de rug?’. Gegevens die niet in de

opdracht staan, moet je zelf bedenken.

Besteed in jouw e-mail aandacht aan de volgende punten:

− de aanleiding om de e-mail te schrijven: klachten over je bezoek aan

Heerlijk;

− informatie over wanneer en met wie je in het restaurant gegeten hebt;

− datgene van het restaurantbezoek waar je heel positief over bent;

− het eerste punt waar je ontevreden over bent;

− een korte uitleg bij dit punt;

− het tweede punt waar je ontevreden over bent;

− een korte uitleg bij dit punt;

− een mogelijke oplossing voor elk punt waarover je ontevreden bent;

− een verzoek om een reactie binnen twee weken.

Sluit je e-mail af met ‘Met vriendelijke groet,’ en je eigen voor- en

achternaam.

Let erop dat je in je e-mail vriendelijk en beleefd blijft, ook al ben je best

geïrriteerd door de gang van zaken.

Let op: Zorg ervoor dat je tekst minimaal uit 100 woorden bestaat. Bij

minder dan 100 woorden krijg je geen punten voor taalgebruik.