bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Pauzevlam
De 'pauzevlam' wordt ingesteld wanneer tijdens een practicum een brander tijdelijk niet gebruikt wordt. Bij deze instelling vindt onvolledige verbranding van methaan plaats. Hierbij ontstaat een stof die een zwarte aanslag geeft en ook de vlam geel kleurt.
11pWat is de formule van de stof die de vlam geel kleurt?
O
CO
2D H2O
21pDoor welke handeling verandert een kleurloze vlam in een pauzevlam?
Neem aan dat de overige instellingen steeds gelijk blijven.
de gastoevoer verder dichtdraaien
de gastoevoer verder opendraaien
de luchtregelschijf verder dichtdraaien
de luchtregelschijf verder opendraaien
31pGeef aan waarom het veiliger is dat de pauzevlam wordt ingesteld
wanneer de brander tijdelijk niet gebruikt wordt.
1 Lisa vraagt zich af of bij de pauzevlam, behalve onvolledige verbranding, 2 óók een deel van het methaan volledig verbrandt. Ze formuleert de 3 volgende onderzoeksvraag 'Vindt bij een pauzevlam volledige verbranding 4 plaats?'. Lisa bedenkt dat ze antwoord kan vinden op deze vraag door te 5 onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig 6 verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH + 2 O → CO + 2 H O (reactie 1) 4 2 2 2
7 Lisa wil voor het beantwoorden van haar onderzoeksvraag het eventueel 8 gevormde koolstofdioxide aantonen. Ze besluit de verbrandingsgassen 9 van de pauzevlam door een heldere oplossing 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt.
41pGeef de triviale naam van de oplossing waarmee Lisa de gaswasfles vult.
53pHet proces dat optreedt in de gaswasfles (regels 10 tot en met 13) kan
met één vergelijking worden weergegeven.
Geef deze vergelijking.
61pWelk soort mengsel ontstaat wanneer calciumcarbonaat wordt gevormd
(regels 10 tot en met 13)?
een emulsie
een legering
een oplossing
een suspensie
72pLisa trekt op basis van haar waarneming een conclusie en beantwoordt
vervolgens haar onderzoeksvraag.
Geef het antwoord op de onderzoeksvraag van Lisa.
Noteer je antwoord als volgt:
Waarneming: …
Conclusie bij deze waarneming:...
dus er vindt... (kies uit: 'wel' of 'geen') volledige verbranding plaats.
opgave 2Wratten
82pTot welk soort stoffen behoort vloeibare stikstof?
Neem onderstaande tabel over en kies steeds uit 'wel' of 'niet'.
91pWanneer stikstofgas vloeibaar wordt gemaakt, verandert de fase van de
stikstof.
Geef de naam van deze faseovergang.
101pBij welke temperatuur in graden Celsius wordt stikstofgas vloeibaar?
Maak gebruik van Binas-tabel 17.
– 196
– 210
336
350
111pBij het verdampen van vloeibare stikstof verandert het volume van de
stikstof.
Wat is de oorzaak van deze volumeverandering?
De moleculen bewegen gemiddeld langzamer.
De moleculen komen gemiddeld verder van elkaar.
De moleculen worden veel groter.
Er ontstaan meer moleculen.
121pOp een verpakking met vloeibare stikstof voor
huisartsen staat het etiket dat hiernaast is afgebeeld.
Wat betekent dit etiket?
explosief
gassen onder druk
gevaarlijk voor waterrijk milieu
schadelijk
1 Een andere manier om wratten te verwijderen is door ze te behandelen 2 met zilvernitraat (AgNO ). De zilverionen in deze stof zijn het werkzame 3 3 bestanddeel. Zilvernitraat wordt geleverd in een stift. In de bijsluiter bij de 4 stift staat de volgende informatie: 5 PRODUCT: De punt van de stift bestaat uit 95 massaprocent zilvernitraat 6 en 5 massaprocent kaliumnitraat. De punt heeft een massa van 0,5 gram. 7 TOEPASSING: De punt licht bevochtigen met schoon water en de wrat 8 voorzichtig aanstippen. Wanneer de punt te nat is, vermindert de werking. 9 De behandeling kan worden onderbroken door de huid af te spoelen met 10 een natriumchloride-oplossing, die de opgeloste zilverionen bindt.
133pBereken hoeveel gram zilverionen de punt van de stift bevat.
141pOp basis van de informatie in Binas-tabel 40 lijkt het aan te raden om
handschoenen te dragen bij het aanbrengen van zilvernitraat.
Uit welk gegeven uit de tabel blijkt dit?
153pDoor de punt vochtig te maken, lost een deel van het zilvernitraat op.
Geef de vergelijking voor het oplossen van zilvernitraat. Vermeld ook
de toestandsaanduidingen.
161pDe werking van de stift vermindert wanneer te veel water is gebruikt.
Mogelijke oorzaken hiervan kunnen zijn:
I De zilverionen spoelen sneller van de wrat af.
II De concentratie zilverionen in de vloeistof die op de wrat
terechtkomt is dan lager.
Welk van deze oorzaken verklaart de verminderde werking van de stift?
geen van beide
alleen
I
alleen II
beide:
I en II
171pWelk proces is het binden van de zilverionen (regels 9 en 10)?
een neerslagreactie
een ontleding
een scheiding
een zuur-basereactie
opgave 4Diwaterstofmonosulfide
1 Aardgas bestaat voornamelijk uit methaan. Soms kan aardgas ook een 2 kleine hoeveelheid diwaterstofmonosulfide (H S) bevatten. Bij de 2 3 verbranding van zwavelverbindingen ontstaat zwaveldioxide, dat in de 4 atmosfeer zure regen veroorzaakt. Daarom wordt H S uit aardgas 2 5 verwijderd door het aardgas te besproeien met een oplosmiddel. In dit 6 oplosmiddel lost H S op, maar methaan niet. 2 7 Het oplosmiddel wordt vervolgens teruggewonnen en hergebruikt. Dit proces is vereenvoudigd en onvolledig weergegeven in figuur 1. In deze figuur zijn de pijlen genummerd. De stofnamen bij deze pijlen ontbreken. Bij een van de pijlen ontbreken twee stofnamen. figuur 1
271pBereken hoeveel ton zwaveldioxide ontstaat wanneer een hoeveelheid
aardgas wordt verbrand die 531 ton H2S bevat. Neem aan dat bij de
verbranding van dit aardgas 1,9 kg SO2 per kg H2S ontstaat.
281pZure regen kan ontstaan, doordat zwaveldioxide met water en zuurstof uit
de lucht een zuur vormt.
Welk zuur is dit?
azijnzuur
salpeterzuur
zoutzuur
zwavelzuur
291pWelke scheidingsmethode wordt in de regels 4 tot en met 6 beschreven?
adsorberen
extraheren
destilleren
filtreren
301pBij welke van de genummerde pijlen in figuur 1 moet
diwaterstofmonosulfide komen te staan?
de pijlen 1 en 2
de pijlen 2 en 3
de pijlen 3 en 4
de pijlen 1, 2 en 3
de pijlen 2, 3 en 4
Het afgescheiden H S is giftig en stinkt, en wordt daarom vervolgens 2 omgezet tot zwavel en water, volgens het zogenoemde 'clausproces'. De omstandigheden bij dit proces zijn zo gemaakt, dat 33,3 massaprocent van het H S reageert volgens reactie 1. Het overige H S reageert volgens 2 2 reactie 2 met het zwaveldioxide dat bij reactie 1 is gevormd. 2 H S + 3 O → 2 SO + 2 H O (reactie 1) 2 2 2 2 2 H S + SO → 3 S + 2 H O (reactie 2) 2 2 2 De verkregen zwavel wordt in de industrie gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest.
313pBereken hoeveel ton zuurstof nodig is om 33,3 massaprocent van 531 ton
H2S om te zetten volgens reactie 1.
321pVia reactie 1 en reactie 2 is x ton zwavel verkregen.
Hoeveel ton diwaterstofmonosulfide is daarbij omgezet?
minder dan
x ton
ton
meer dan
x ton
331pGeef aan waarom de omzetting van H2S via het clausproces geen
bijdrage levert aan het ontstaan van zure regen.
opgave 6Kresolrood
Kresolrood (C H O S) is een roodbruin poeder dat kan worden gebruikt 21 18 5 als indicator. Hiervan wordt eerst een oplossing gemaakt in een mengsel van onder meer water en alcohol. Deze oplossing is geel van kleur. Om de gemaakte oplossing te testen wordt de volgende proef gebruikt: 1 Meng 0,1 mL van de kresolrood-oplossing met 0,15 mL natronloog (0,8 g NaOH per L) en 100 mL water. 2 Druppel voorzichtig zoutzuur (pH=1,7) toe. Na maximaal 3 druppels moet de kleur omslaan naar geel. Kresolrood heeft twee omslagtrajecten. De kleuren van deze indicator zijn hieronder weergegeven:
412pDe molecuulmassa van kresolrood is 382 u.
Laat dit met een berekening zien.
421pGeef de formule van alcohol.
431pWelk soort oplossing is de gemaakte oplossing van kresolrood?
een basische oplossing
een neutrale oplossing
een zure oplossing
441pGeef de rationele naam van natronloog.
451pIn de eerste stap van de test wordt een mengsel gevormd.
Geef aan waarom de concentratie natriumionen in dit mengsel kleiner
is dan 0,8 g/L.
462pGeef de notatie van zoutzuur. Vermeld hierbij ook de
toestandsaanduidingen.
471pDe test berust op het neutraliseren van de 0,15 mL natronloog met
zoutzuur.
Geef de formule van het reactieproduct van deze neutralisatiereactie.
481pBij welke kleur van kresolrood is de concentratie OH–-ionen in de
oplossing het grootst?
bij een oranjerode kleur
bij een gele kleur
bij een paarsrode kleur
491pDoor welke van onderstaande stoffen verandert de kleur van een
kresolrood-oplossing van geel naar paarsrood?
ammonia
azijn
keukenzout
water
