bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
opgave 1Staatsinrichting van Nederland
11p
Welke politieke ontwikkeling maakte de koning bang?
In 1848 werd de grondwet van Nederland gewijzigd. Koning Willem II
wilde eigenlijk niets van deze wijziging weten. Tóch stemde hij in met de
grondwetswijziging, omdat hij bang was zijn macht te verliezen. Hij was
bang geworden door een politieke ontwikkeling die zich in verschillende
Europese steden voordeed.
Welke politieke ontwikkeling maakte de koning bang?22p
Welke drie wijzigingen zijn in de Grondwet van 1848 opgenomen?
De Nederlandse grondwet is in de loop van de tijd verschillende keren
gewijzigd. Hieronder staan zes wijzigingen:
1 De koning wordt onschendbaar.
2 De koning wordt politiek verantwoordelijk voor de ministers.
3 De regering wordt gecontroleerd door het parlement.
4 De Tweede Kamer wordt indirect gekozen.
5 Het recht op bewoonbaarheid van het land wordt ingevoerd.
6 Het recht van vereniging en vergadering wordt ingevoerd.
Welke drie wijzigingen zijn in de Grondwet van 1848 opgenomen?Schrijf alleen de nummers op.
31p
Noem een argument dat in 1848 gebruikt werd door de voorstanders
In de Grondwet van 1848 werd het censuskiesrecht ingevoerd.
Noem een argument dat in 1848 gebruikt werd door de voorstandersvan het censuskiesrecht.
42p
Welke twee standpunten passen bij het liberalisme rond 1900.
Hieronder staan enkele politieke standpunten:
1 De Bijbel moet uitgangspunt zijn bij het besturen van het land.
2 De overheid moet zorgen voor orde en veiligheid.
3 Een getrouwde vrouw moet zo veel mogelijk buitenshuis werken.
4 Het bijzonder onderwijs moet door de overheid worden betaald.
5 Individualisme en vrijheid moeten de belangrijkste uitgangspunten zijn.
Welke twee standpunten passen bij het liberalisme rond 1900.51p
de meeste arbeiders geen kiesrecht hadden en er nauwelijks sociale
er nauwelijks sociale wetten waren en er niet één politieke partij was
er niet één politieke partij was die voor arbeiders opkwam en
kinderarbeid in fabrieken was toegestaan en de meeste arbeiders
Iemand beweert dat arbeiders het rond 1900 veel slechter hadden dan
tegenwoordig.
In welke uitspraak staan argumenten die deze bewering ondersteunen?
Arbeiders hadden het rond 1900 veel slechter, omdat
de meeste arbeiders geen kiesrecht hadden en er nauwelijks socialewetten waren.
er nauwelijks sociale wetten waren en er niet één politieke partij wasdie voor arbeiders opkwam.
er niet één politieke partij was die voor arbeiders opkwam enkinderarbeid in fabrieken was toegestaan.
kinderarbeid in fabrieken was toegestaan en de meeste arbeidersgeen kiesrecht hadden.
Gebruik bron 1.
62p
Leg uit, met behulp van een onderdeel uit de bron, welke kritiek de
De tekenaar laat kritiek zien op de houding van de katholieke kerk rond
1900.
Leg uit, met behulp van een onderdeel uit de bron, welke kritiek detekenaar laat zien op de houding van de kerk.
Doe het zo:
De kritiek is: … (noem kritiek).
Dat blijkt uit: … (noem onderdeel van de bron).
71p
Noem een argument dat deze bewering ondersteunt.
Een bewering:
De schoolstrijd en de strijd voor algemeen kiesrecht waren belangrijke
oorzaken van de verzuiling in Nederland.
Noem een argument dat deze bewering ondersteunt.Gebruik bron 2.
81p
Is dit lied vóór of na 1917 geschreven? Verklaar je antwoord.
Doe het zo:
Het lied is … (kies uit: vóór/na) 1917 geschreven, omdat … (geef een
verklaring).
Gebruik bron 3.
91p
of veel mannen gebruikgemaakt hebben van het censuskiesrecht.
of veel vrouwen meegedaan hebben aan de verkiezingen.
welk effect de grondwetswijziging zal hebben op de uitslag van de
welk effect de grondwetswijziging zal hebben op de uitslag van de
In de nieuwe Grondwet van 1917 werd het stelsel van evenredige
vertegenwoordiging opgenomen.
Waarom kijken de leiders van politieke groeperingen gespannen toe hoe
de pudding uit de vorm glijdt?
De leiders kijken gespannen toe, omdat het onduidelijk is
of veel mannen gebruikgemaakt hebben van het censuskiesrecht. of veel vrouwen meegedaan hebben aan de verkiezingen. welk effect de grondwetswijziging zal hebben op de uitslag van dedirecte verkiezing van de Eerste Kamer.
welk effect de grondwetswijziging zal hebben op de uitslag van dedirecte verkiezing van de Tweede Kamer.
Gebruik bron 4.
101p
Welk grondrecht wordt bedoeld?
Het echtpaar op de foto is verplicht een herkenningsteken te dragen.
Tegenwoordig zou dat ondenkbaar zijn, omdat het in strijd is met een
grondrecht uit de Nederlandse grondwet.
Welk grondrecht wordt bedoeld?112p
Beschrijf wat een democratische rechtsstaat is. Gebruik daarbij de drie
Nederland wordt een democratische rechtsstaat genoemd. Belangrijke
begrippen daarbij zijn: overheid, constitutie en parlement.
Beschrijf wat een democratische rechtsstaat is. Gebruik daarbij de driebovenstaande begrippen in een juiste onderlinge samenhang.
Doe het zo:
In een democratische rechtsstaat …
121p
De meerderheid van de Tweede Kamer moet akkoord gaan, waarna
De ministerraad en de fractievoorzitters moeten akkoord gaan, waarna
De verantwoordelijke minister(s) en het staatshoofd moeten hun
De voorzitter van de Tweede Kamer en het staatshoofd moeten hun
De Eerste Kamer heeft een wetsvoorstel aangenomen.
Wat moet er vervolgens gebeuren voordat het wetsvoorstel een wet
wordt?
De meerderheid van de Tweede Kamer moet akkoord gaan, waarnade ministerraad een handtekening onder de wet zet.
De ministerraad en de fractievoorzitters moeten akkoord gaan, waarnahet staatshoofd een handtekening onder de wet zet.
De verantwoordelijke minister(s) en het staatshoofd moeten hunhandtekening onder de wet zetten, waarna de wet in het Staatsblad
wordt gepubliceerd.
De voorzitter van de Tweede Kamer en het staatshoofd moeten hunhandtekeningen onder de wet zetten, waarna de wet in het Staatsblad
wordt gepubliceerd.
131p
De officier van justitie bepaalt de hoogte van de straf.
De officier van justitie vertegenwoordigt de verdachte in een
Rechters kunnen niet ontslagen worden door een minister.
Rechters moeten jaarlijks verslag uitbrengen aan de Tweede Kamer.
Welke bewering over de Nederlandse rechtspraak is juist?
De officier van justitie bepaalt de hoogte van de straf. De officier van justitie vertegenwoordigt de verdachte in eenrechtszaak.
Rechters kunnen niet ontslagen worden door een minister. Rechters moeten jaarlijks verslag uitbrengen aan de Tweede Kamer.opgave 2Historisch overzicht vanaf 1900
Gebruik bron 5.
141p
Geef aan welke oplossing deze zionist bedoelt.
De schrijver van de bron noemt een probleem. Hij geeft aan ook een
oplossing voor dit probleem te hebben.
Geef aan welke oplossing deze zionist bedoelt.Gebruik bron 6.
151p
De foto is genomen in 1914, omdat in het begin van de oorlog veel
De foto is genomen in 1914, omdat iedereen nodig was voor de
De foto is genomen in 1918, omdat aan het einde van de oorlog veel
De foto is genomen in 1918, omdat Groot-Brittannië na de Franse
Welke bewering over de foto is juist?
De foto is genomen in 1914, omdat in het begin van de oorlog veelmensen uit enthousiasme in dienst wilden.
De foto is genomen in 1914, omdat iedereen nodig was voor deverdediging na de Duitse invasie van Engeland.
De foto is genomen in 1918, omdat aan het einde van de oorlog veelmensen de aanstaande overwinning wilden meemaken.
De foto is genomen in 1918, omdat Groot-Brittannië na de Fransenederlaag er alleen voor kwam te staan.
161p
Noem de historische reden waarom het congres was verplaatst van
In 1915 werd een internationaal congres van vrouwen gehouden. Dit
congres had oorspronkelijk in Duitsland plaats moeten vinden, maar was
verplaatst naar Nederland.
Noem de historische reden waarom het congres was verplaatst vanDuitsland naar Nederland.
Gebruik bron 7.
172p
Geef voor elke afbeelding uit de bron aan welk begrip daarbij hoort.
Hieronder staan vijf begrippen die te maken hebben met Nederland
tijdens de Eerste Wereldoorlog:
a de Pacificatie
b distributie
c mobilisatie
d nationalisme
e vluchtelingen
Geef voor elke afbeelding uit de bron aan welk begrip daarbij hoort.Let op! Er blijven twee begrippen over.
Doe het zo:
Bij afbeelding 1 hoort begrip … (vul letter in).
(enzovoort tot en met afbeelding 3)
Gebruik bron 8.
181p
Zet de vier onderdelen uit de bron in de juiste volgorde, van vroeger naar
later.
Doe het zo:
Eerst onderdeel …, dan..., vervolgens …, en ten slotte … (vul alleen
nummers in).
192p
Noem, naast de herstelbetalingen, nog twee maatregelen uit de Vrede
In de Vrede van Versailles werd Duitsland volgens veel Duitsers te zwaar
gestraft. Duitsland moest bijvoorbeeld grote herstelbetalingen doen aan
Frankrijk.
Noem, naast de herstelbetalingen, nog twee maatregelen uit de Vredevan Versailles die veel Duitsers als een te zware straf hebben ervaren.
Gebruik bron 9.
201p
de afschaffing van de parlementaire democratie in Duitsland
de bepalingen van het Verdrag van Versailles
de beurskrach op Wallstreet in de Verenigde Staten
de oprichting van de Republiek van Weimar
Wat was een oorzaak van de ontwikkeling die te zien is in de bron?
de afschaffing van de parlementaire democratie in Duitsland de bepalingen van het Verdrag van Versailles de beurskrach op Wallstreet in de Verenigde Staten de oprichting van de Republiek van Weimar212p
Welke twee standpunten zijn in 1931 door de NSB overgenomen van
Hieronder staan zes standpunten:
1 Alle privébezit moet genationaliseerd worden.
2 Het jodendom is de oorzaak van alle problemen in de wereld.
3 Het persoonlijke belang is belangrijker dan het groepsbelang.
4 Onze leider zorgt voor een krachtig staatsbestuur.
5 Onze standpunten zijn gebaseerd op de ideeën van Hitler.
6 Parlementaire democratie met een meerpartijensysteem is slecht voor
het land.
De NSB is in 1931 opgericht. Het eerste partijprogramma van de NSB was
veel meer gericht op het Italiaanse fascisme dan op het Duitse nationaal-
socialisme.
Welke twee standpunten zijn in 1931 door de NSB overgenomen vanhet Italiaanse fascisme? Schrijf alleen de nummers op.
Gebruik bron 10.
221p
Geef een politieke verklaring voor dit doorkrassen.
Op de poster is het gezicht van een politicus doorgekrast in opdracht van
Stalin.
Geef een politieke verklaring voor dit doorkrassen.Gebruik nogmaals bron 10.
232p
Leg, met een onderdeel van de afbeelding, uit dat deze bewering juist
Een bewering:
De afbeelding is strijdig met een ideaal van het communisme.
Leg, met een onderdeel van de afbeelding, uit dat deze bewering juistis.
Doe het zo:
De afbeelding is strijdig met … (noem een ideaal van het communisme).
Dat is te zien aan …
Gebruik bron 11.
241p
Welke gebeurtenis wordt bedoeld met de titel 'Misgegrepen'?
De tekenaar maakte deze politieke tekening naar aanleiding van de
Duitse inval in Nederland in mei 1940.
Welke gebeurtenis wordt bedoeld met de titel 'Misgegrepen'?Gebruik bron 12.
251p
Geef een reden waarom deze poster past bij het begrip indoctrinatie.
Doe het zo:
Deze poster past bij indoctrinatie, omdat … (geef een reden).
261p
om de gelijkschakeling te kunnen uitvoeren.
om de tewerkstelling te kunnen organiseren.
om een vrijwilligersleger te kunnen samenstellen.
om verkiezingen te kunnen organiseren.
In april 1941 werd het persoonsbewijs ingevoerd. Iedere Nederlander van
14 jaar en ouder moest dit voortaan bij zich hebben.
Waarom voerden de Duitsers het persoonsbewijs in?
De Duitsers voerden het persoonsbewijs in
om de gelijkschakeling te kunnen uitvoeren. om de tewerkstelling te kunnen organiseren. om een vrijwilligersleger te kunnen samenstellen. om verkiezingen te kunnen organiseren.271p
Dit kamp was oorspronkelijk gebouwd als vernietigingskamp. Van
Dit kamp was oorspronkelijk bedoeld als een opvangkamp. In de
Dit kamp was oorspronkelijk bedoeld voor Joodse vrouwen en
Dit kamp werd oorspronkelijk gebruikt om de Joden op te sluiten die bij
Welke beschrijving past bij kamp Westerbork?
Dit kamp was oorspronkelijk gebouwd als vernietigingskamp. Vanhieruit werden Joden naar Auschwitz gedeporteerd.
Dit kamp was oorspronkelijk bedoeld als een opvangkamp. In deoorlog werden vanuit dit kamp ruim honderdduizend Joden naar het
oosten van Europa gedeporteerd.
Dit kamp was oorspronkelijk bedoeld voor Joodse vrouwen enkinderen. Joodse mannen werden direct doorgestuurd naar
werkkampen in het oosten van Europa.
Dit kamp werd oorspronkelijk gebruikt om de Joden op te sluiten die bijde eerste razzia in Amsterdam werden opgepakt. Deze Joden zijn
allemaal in dit kamp overleden.
281p
Geef een politieke verklaring voor die dankbare houding van
De Indonesische bevolking werd tijdens de oorlog slecht behandeld door
de Japanners. Toch was Soekarno de Japanners dankbaar.
Geef een politieke verklaring voor die dankbare houding vanSoekarno.
291p
Naar welke gebeurtenis verwezen deze Indonesiërs?
Op 27 december 1949 ondertekende de Nederlandse regering de
soevereiniteitsoverdracht. Veel Indonesiërs vonden dat Indonesië al
langer een soevereine staat wás. Ter verdediging van hun mening
verwezen zij naar een bepaalde gebeurtenis uit het verleden.
Naar welke gebeurtenis verwezen deze Indonesiërs?Gebruik bron 13.
302p
Geef per afbeelding aan in welk vak deze geplaatst moet worden.
Een overzicht van de Tweede Wereldoorlog in afbeeldingen:
In het bovenstaande overzicht zijn al drie afbeeldingen in de juiste
tijdvolgorde geplaatst. De andere vijf afbeeldingen uit de bron moeten
nog in de vakken a, b of c worden geplaatst.
Geef per afbeelding aan in welk vak deze geplaatst moet worden.Let op! Een letter (a, b of c) kan meerdere keren gebruikt worden.
Doe het zo:
Afbeelding 1 hoort in vak … (kies uit: a, b of c).
(enzovoort tot en met afbeelding 5)
312p
Geef per reactie een bijpassend argument.
In 2002 verscheen in Duitsland een boek over de geallieerde
bombardementen op steden in Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Die kostten aan bijna 500.000 Duitsers het leven, waaronder meer dan
70.000 kinderen jonger dan 14 jaar. Ook werd er kostbaar Duits cultureel
erfgoed vernietigd. In Duitsland ontstond discussie over dit boek.
Sommige mensen waren blij met de aandacht voor het onderwerp van het
boek, andere mensen waren helemaal niet blij met deze aandacht.
Geef per reactie een bijpassend argument.Doe het zo:
Sommige mensen waren blij, omdat: … (geef argument).
Sommige mensen waren niet blij, omdat: … (geef argument).
Gebruik bron 14.
322p
Tegen welke ideologie was deze nieuwe buitenlandse politiek
Geef een voorbeeld van een politiek besluit van de Verenigde Staten
Deze toespraak van de Amerikaanse president vormde de basis van de
nieuwe buitenlandse politiek van de Verenigde Staten.
Tegen welke ideologie was deze nieuwe buitenlandse politiekgericht?
Geef een voorbeeld van een politiek besluit van de Verenigde Statendat een gevolg is van deze nieuwe buitenlandse politiek.
Doe het zo:
Deze nieuwe buitenlandse politiek was gericht tegen … (noem ideologie).
Een voorbeeld van een politiek besluit is … (noem besluit).
Gebruik bron 15.
331p
collaboratie
collectivisatie
nationalisme
totalitair
Van welk begrip wordt in de bron een omschrijving gegeven?
collaboratie collectivisatie nationalisme totalitairGebruik bron 16.
341p
EEG
EGKS
EU
NAVO
Over welke organisatie gaat het in de tekst?
EEG EGKS EU NAVO351p
de blokkade van Berlijn
de bouw van de Berlijnse Muur Kennedy
de Cubacrisis
de val van de Berlijnse Muur 
Welke combinatie van gebeurtenis, Amerikaanse leider en Russische
leider is juist?
Amerikaanse Russische
gebeurtenis
leider
leider
de blokkade van Berlijn de bouw van de Berlijnse Muur Kennedy de Cubacrisis de val van de Berlijnse Muur Gebruik bron 17.
362p
Leg uit, met behulp van de bron, welke kritiek de tekenaar laat zien op
In 1973 brak er oorlog uit tussen Israël en een aantal Arabische landen.
De Verenigde Naties verzochten de strijdende partijen de strijd
onmiddellijk te staken. De tekenaar laat kritiek zien op de rol van de
Verenigde Naties tijdens deze oorlog.
Leg uit, met behulp van de bron, welke kritiek de tekenaar laat zien opde rol van de Verenigde Naties.
Doe het zo:
De kritiek die de tekenaar laat zien is: … (noem kritiek).
Dat doet hij door: … (gebruik de bron).
Gebruik bron 18.
372p
Geef aan welk standpunt de Nederlandse regering innam in dit
Geef ook aan met welke maatregel enkele Arabische landen
De Nederlandse regering nam tijdens het conflict in het Midden-Oosten in
1973 een bepaald standpunt in. Enkele Arabische landen reageerden
daarop met een maatregel. De Nederlandse regering nam toen een
besluit waarvan het gevolg in de bron te zien is.
Geef aan welk standpunt de Nederlandse regering innam in ditconflict.
Geef ook aan met welke maatregel enkele Arabische landenreageerden op dat standpunt.
Doe het zo:
Nederlands standpunt in dit conflict: …
maatregel van enkele Arabische landen: …
Gebruik bron 19.
381p
de Palestijnen, omdat de tekenaar het Palestijnse leger de schuld
de Palestijnen, omdat zij Israël de schuld geven van het schieten op
Israël, omdat de tekenaar het Israëlische leger de schuld geeft van de
Israël, omdat het de Palestijnen de schuld geeft van het schieten op
Welke bewering naar aanleiding van de bron is juist?
De tekenaar laat kritiek zien op de politiek van
de Palestijnen, omdat de tekenaar het Palestijnse leger de schuldgeeft van de verwoestingen die ze zelf hebben aangericht.
de Palestijnen, omdat zij Israël de schuld geven van het schieten opkinderen, terwijl zij zelf kinderen gebruiken als menselijk schild.
Israël, omdat de tekenaar het Israëlische leger de schuld geeft van deverwoestingen die ze zelf hebben aangericht.
Israël, omdat het de Palestijnen de schuld geeft van het schieten opkinderen, terwijl het zelf kinderen gebruikt als menselijk schild.
392p
Geef een historische verklaring waaruit blijkt dat de bewering juist is.
Een bewering:
De glasnost van Gorbatsjov heeft bijgedragen aan het uiteenvallen van de
Sovjet-Unie.
Geef een historische verklaring waaruit blijkt dat de bewering juist is.Gebruik daarbij de volgende drie begrippen in een juiste samenhang:
vrijheid van meningsuiting, communistische partij en
nationalisme.
Gebruik bron 20.
401p
Zet de vier onderdelen van de bron in de juiste volgorde, van vroeger naar
later.
Doe het zo:
Eerst onderdeel …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers
in).
412p
Noem een argument vóór deze bewering.
Noem ook een argument tegen deze bewering.
Een bewering:
De aanwezigheid van kernwapens zorgde voor meer veiligheid in
West-Europa in de periode 1945-1990.
Noem een argument vóór deze bewering. Noem ook een argument tegen deze bewering.Doe het zo:
argument vóór: …
argument tegen: …
Gebruik bron 21.
421p
multiculturele samenleving
poldermodel
secularisatie
verzuiling
In de bron is een ontwikkeling te zien die past bij een begrip.
Bij welk begrip past die ontwikkeling?
multiculturele samenleving poldermodel secularisatie verzuilingGebruik bron 22.
433p
Geef per boek aan op welke plaats het moet staan. Let op! Er mogen
De boeken moeten op de juiste plaats in de tijdbalk gezet worden. De
nummering staat op de zijkant van de boeken.
Geef per boek aan op welke plaats het moet staan. Let op! Er mogenmeerdere boeken op één plaats staan.
Doe het zo:
Boek 1 hoort op plaats … (vul letter in).
(enzovoort tot en met boek 7)
Gebruik bron 23.
441p
1900
1930
1960
1990
Welk jaartal hoort bij deze kaart?
1900 1930 1960 1990451p
Geef een reden waarom landen in verband met de voedselveiligheid
In 2002 is een wet aangenomen in de Europese Unie die als doel heeft
dat binnen de Europese Unie voedsel voor mens en dier veilig is om te
eten. Landen hadden dit zelf, per land, kunnen regelen, maar ze hebben
gekozen voor Europese wetgeving in plaats van nationale wetgeving.
Geef een reden waarom landen in verband met de voedselveiligheidhebben gekozen voor Europese wetgeving.
461p
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar de
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar de Raad
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar de leden
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar de leden
Iemand beweert dat de Europese Unie niet democratisch is.
Welk argument past bij deze bewering?
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar deEuropese Commissie beslist uiteindelijk.
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar de Raadvan Ministers beslist uiteindelijk.
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar de ledenworden benoemd door de Europese Commissie.
Het Europees parlement stemt over een wetsvoorstel, maar de ledenworden niet rechtstreeks gekozen.
471p
Noem een argument om de Europese Unie de Nobelprijs voor de
In 2012 kreeg de Europese Unie de Nobelprijs voor de Vrede.
Noem een argument om de Europese Unie de Nobelprijs voor deVrede toe te kennen.
De bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
22p
31p
42p
51p
A
62p
71p
81p
91p
D
101p
112p
121p
C
131p
C
141p
151p
A
161p
172p
181p
192p
201p
B
212p
221p
232p
241p
251p
261p
B
271p
B
281p
291p
302p
312p
322p
331p
D
341p
B
351p
B
362p
372p
381p
B
392p
401p
412p
421p
C
433p
441p
B
451p
461p
B
471p
