bronnen

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2022, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1T-shirts uit Bangladesh

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage. Bangladesh is een ontwikkelingsland in zuidelijk Azië. Er wonen 160 miljoen mensen, waarvan een kwart onder de armoedegrens leeft. Bangladesh heeft zich gespecialiseerd in de…

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage. Bangladesh is een ontwikkelingsland in zuidelijk Azië. Er wonen 160 miljoen mensen, waarvan een kwart onder de armoedegrens leeft. Bangladesh heeft zich gespecialiseerd in de productie en export van kleding. De export van Bangladesh bestaat voor meer dan 80% uit de export van kleding. Gebruik informatiebron 1.

In 2017 bedroeg de totale Nederlandse goederenimport € 400 miljard. Nederland importeert maar weinig uit Bangladesh. • Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste…

In 2017 bedroeg de totale Nederlandse goederenimport € 400 miljard. Nederland importeert maar weinig uit Bangladesh. • Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. In 2017 was de importwaarde van Nederland uit Bangladesh …(1)… (minder dan 1% / precies 1% / meer dan 1%) van de totale waarde van de Nederlandse goederenimport. Nederland had in dat jaar een …(2)… (tekort / overschot) op de goederenbalans met Bangladesh. Een groot deel van de Nederlandse import uit Bangladesh bestaat uit kleding, zoals T-shirts. Er worden in Nederland geen T-shirts geproduceerd. Gebruik informatiebron 2.

Volgens het CBS waren er 17,5 miljoen Nederlanders in 2018. • Bereken hoeveel T-shirts er gemiddeld per Nederlander gekocht werden. Schrijf je berekening op.
tabel prijzen van geïmporteerde T-shirts in 2018   importprijs in € uit Bangladesh 2,00 uit overige landen 3,50 gemiddelde alle landen 3,00 Gebruik de tabel en informatiebron 2.
Toon met een berekening aan dat in 2018 de gemiddelde importprijs € 3 was. Schrijf je berekening op. Vroeger had Nederland een uitgebreide textielindustrie. Die is vrijwel geheel verdwenen.
Nederland kan niet concurreren met Bangladesh als het gaat om de productie van T-shirts. Een belangrijke reden is het arbeidsintensieve productieproces van T-shirts. • Leg uit dat Bangladesh een betere concurrentiepositie heeft vergeleken met Nederland bij arbeidsintensieve productie.
Hoe noemen we de werkloosheid die ontstaat door het verplaatsen van de textielindustrie van Nederland naar Bangladesh? A conjuncturele werkloosheid B seizoenswerkloosheid C structurele werkloosheid D verborgen werkloosheid In 2013 stortte in Bangladesh Veel Nederlandse winkelketens een…

Hoe noemen we de werkloosheid die ontstaat door het verplaatsen van de textielindustrie van Nederland naar Bangladesh? A conjuncturele werkloosheid B seizoenswerkloosheid C structurele werkloosheid D verborgen werkloosheid In 2013 stortte in Bangladesh Veel Nederlandse winkelketens een kledingfabriek in, waarbij ondertekenden het akkoord. vele slachtoffers vielen. Als gevolg van deze ramp werd er

opgave als beeld van het examen
Veel Nederlandse winkelketens hebben het akkoord ondertekend. Het gevolg kan zijn dat de T-shirts uit Bangladesh duurder worden. Deze winkelketens verwachten echter dat door het ondertekenen van het akkoord de winst gelijk zal blijven of toenemen. • Leg uit dat door het ondertekenen van het akkoord…

Veel Nederlandse winkelketens hebben het akkoord ondertekend. Het gevolg kan zijn dat de T-shirts uit Bangladesh duurder worden. Deze winkelketens verwachten echter dat door het ondertekenen van het akkoord de winst gelijk zal blijven of toenemen. • Leg uit dat door het ondertekenen van het akkoord de winst van deze winkelketens kan stijgen.

opgave 2De vliegtaks

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 3 in de bijlage.
Er is veel vraag naar
vliegreizen binnen Europa,
want soms is het
spotgoedkoop. Mensen
vliegen om een weekend te
shoppen naar Londen.
Vliegverkeer heeft
negatieve externe effecten,
zoals de uitstoot van
broeikasgassen als CO2.
figuur bij de opgave
71p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De markt voor vluchten van Amsterdam naar Londen is een voorbeeld van
een …(1)… (abstracte / concrete) markt. Er zijn veel aanbieders voor
vluchten van Amsterdam naar Londen, er is sprake van …(2)… (een
monopolie / een oligopolie / monopolistische concurrentie).
81p
Een econoom doet onderzoek naar het verminderen van CO2-uitstoot op
vliegreizen. Zij merkt op: “De prijs van een ticket is niet het enige waar
consumenten op letten. Een vliegreis is blijkbaar een heterogeen goed.”
Geef een voorbeeld waaruit blijkt dat een vliegreis een heterogeen
goed is.
De evenwichtsprijs op deze markt ligt momenteel op € 60 enkele reis.
Gebruik informatiebron 3.
91p
Bereken de omzet van alle enkele reis vluchten van Amsterdam naar
Londen. Schrijf je berekening op.
101p
De econoom: “Om de CO2-uitstoot te verlagen moet vliegen duurder
worden, zodat er minder gevlogen wordt. Het is vreemd dat er over
vliegtuigbrandstof (kerosine) geen accijns en btw wordt betaald, zoals op
benzine en diesel. Een vliegtaks zou heel logisch zijn.”
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De econoom vindt het logisch om ook accijns op vliegtuigbrandstof te
heffen; de vliegtaks. Accijnzen zijn …(1)… (directe belastingen / indirecte
belastingen / niet-belastingen). De consument voor een vliegreis extra te
laten betalen, past volgens de econoom bij het …(2)…
(draagkrachtbeginsel / profijtbeginsel / solidariteitsbeginsel).
De econoom verwacht dat, als er een vliegtaks wordt ingevoerd, de
vliegmaatschappijen de accijns zullen doorberekenen in de prijs van een
vliegticket.
figuur bij de opgave
111p
Welke grafiek is een juiste weergave van de verwachting van de
econoom?
A grafiek a
B grafiek b
C grafiek c
D grafiek d
De econoom stelt dat de evenwichtsprijs (€ 60) van een vliegticket met
12,5% zal stijgen door de vliegtaks.
Gebruik informatiebron 3.
122p
Bereken de procentuele afname van het aantal vliegtickets bij de stijging
van de evenwichtsprijs. Schrijf je berekening op.

opgave 3Betalen voor Bello

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 4 in de bijlage.
In Nederland bezitten 4,5 miljoen gezinnen een
huisdier, zoals een hond, een kat, een konijn, een
kanarie of een reptiel. Een deel van het
gezinsinkomen wordt hieraan besteed.
De bestedingen aan een huisdier zijn onder te
verdelen in vaste lasten, dagelijkse uitgaven en
incidentele uitgaven.
figuur bij de opgave
131p
Welke van de volgende bestedingen is een incidentele uitgave?
A de aanschaf van het dier
B de jaarlijkse vaccinaties
C de voeding
D het zaagsel als bodembedekking in het hok
141p
Huisdieren en hun bezitters zijn regelmatig op bezoek bij de dierenarts.
De kosten daarvan kunnen hoog oplopen. Steeds meer honden- en
kattenbezitters sluiten om die reden een huisdieren-ziektekosten-
verzekering af voor hun huisdier.
Wat is een gevolg van het afsluiten van een huisdieren-ziektekosten-
verzekering voor de verdeling van het huishoudelijke budget?
A De vaste lasten nemen af en de post incidentele uitgaven neemt af.
B De vaste lasten nemen af en de post incidentele uitgaven neemt toe.
C De vaste lasten nemen toe en de post incidentele uitgaven neemt af.
D De vaste lasten nemen toe en de post incidentele uitgaven neemt toe.
Gebruik informatiebron 4.
152p
Zijn onderstaande conclusies juist of onjuist?
Doe het zo: Neem de nummers 1, 2 en 3 over op je antwoordblad en
noteer daarachter of de conclusie juist of onjuist is.
1 12,7% van de huisdieren is een postduif of een andere vogel.
2 59,2% van de gezinnen in Nederland heeft een huisdier.
3 Er zijn meer vissen dan alle andere huisdieren bij elkaar.
161p
Er zijn 33,5 miljoen huisdieren in Nederland. Jaarlijks wordt € 2,01 miljard
besteed aan de aanschaf (15%), voeding (65%) en verzorging (20%) van
huisdieren.
Bereken de gemiddelde jaarlijkse bestedingen aan voeding per
huisdier. Schrijf je berekening op.
In bijna de helft van de Nederlandse gemeenten betalen hondenbezitters
hondenbelasting.
Elke gemeente bepaalt zelf het tarief van de hondenbelasting. Gemiddeld
betaalt de bezitter van één hond in Nederland € 45,50 per jaar. De
gemeente Koggenland hanteert het laagste tarief en het is het duurst voor
hondenbezitters in de gemeente Groningen.
171p
Bereken met indexcijfers het tarief van de hondenbelasting in beide
gemeenten.
Doe het zo: Noteer op je antwoordblad achter a en b het juiste bedrag met
berekening.
  tarief hondenbelasting indexcijfer tarief hondenbelasting Koggenland a 40 gemiddelde in Nederland € 45,50 100 Groningen b 270
De belastingtarieven voor een tweede of derde hond in een gezin kunnen
hoger of lager zijn dan de tarieven voor de eerste hond. In de gemeente
Beekdaal is het jaartarief per hond als volgt:
tabel jaarlijks tarief hondenbelasting gemeente Beekdaal
aantal honden per gezin:   eerste hond € 61,88 tweede hond € 98,41 derde en elke volgende hond, per hond € 132,21
grafiek hondenbelasting
figuur bij de opgave
Gebruik de tabel en de grafiek.
181p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden of letters in. Kies uit de woorden of letters die
tussen haakjes staan.
Het systeem van hondenbelasting in de gemeente Beekdaal is …(1)…
(degressief / progressief / proportioneel). In de grafiek is dit weergegeven
door de lijn …(2)… (a / b / c).

opgave 4Betalingsproviders

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 5 in de bijlage.
Betalingsproviders zijn bedrijven die online-betalen verzorgen met
software programma’s als iDEAL en PayPal. Hun klanten zijn kleine en
ook grote internationale webshops, zoals Ebay, Amazon en Alibaba.com.
Betalingsprovider Doekoe startte twaalf jaar geleden in Amsterdam en
was al snel een groot succes. Wereldwijd werden kantoren geopend. Er
waren jaren bij dat de nettowinst met 67% groeide en de omzet met 51%.
191p
Leg uit hoe de nettowinst sneller kan groeien dan de omzet.
Een Nederlandse webshop ontving in een maand via betalingsprovider
Doekoe de volgende betalingen:
€ 17.000 via iDEAL in 210 betalingen
€ 15.000 via PayPal in 150 betalingen
Gebruik informatiebron 5.
202p
Bereken welk bedrag de webshop in deze maand aan Doekoe betaalt.
Schrijf je berekening op.
De startup van Doekoe werd in 2006 gefinancierd door de ondernemers
zelf en door vrienden.
Zij kochten aandelen op naam in het beginnende bedrijf. Nu willen die
aandeelhouders hun aandelen verkopen en stapte Doekoe in 2018 naar
de effectenbeurs in Amsterdam (Euronext).
211p
Door de beursgang veranderde de ondernemingsvorm van Doekoe.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De ondernemingsvorm van Doekoe was eerst een …(1)… (bv /
eenmanszaak / nv / stichting / vereniging) en werd na de beursgang een
…(2)… (bv / eenmanszaak / nv / stichting / vereniging).
222p
Aandelen kopen van een bedrijf is een vorm van beleggen.
Noem twee vormen van beloning bij het beleggen in aandelen.
De beursgang van de aandelen Doekoe is bij de introductie een groot
succes op de effectenbeurs.
Beleggers betalen vlak na beursgang bijna twee keer de
introductieprijs van het aandeel Doekoe
figuur bij de opgave
bron: Bloomberg
Op de eerste dag van de beursgang steeg de koers tot bijna twee keer de
prijs waarmee het aandeel op de beurs kwam (de introductieprijs). De
koers steeg van € 240 tot € 470 aan het eind van die dag.
231p
Waardoor kan een dergelijke prijsstijging worden veroorzaakt?
A De vraag is kleiner dan het aanbod, dus de introductieprijs was te
laag.
B De vraag is kleiner dan het aanbod, dus de introductieprijs was te
hoog.
C De vraag is groter dan het aanbod, dus de introductieprijs was te laag.
D De vraag is groter dan het aanbod, dus de introductieprijs was te
hoog.
241p
Pieter, een van de oprichters, bezit 266.000 aandelen Doekoe, gekocht in
2006 voor € 25.
Op 13 juni 2018 bedroeg de introductieprijs op de effectenbeurs € 240 per
stuk. Om 16.00 uur was de koerswaarde € 470 per aandeel.
Bereken de toename van het vermogen van Pieter op 13 juni 2018 om
16.00 uur, vergeleken met de oorspronkelijke waarde in 2006. Schrijf
je berekening op.

opgave 5Allebei aan het werk

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 6 en 7 in de bijlage.
Inge en Bram zijn buren van Meryem en Ismail; beide stellen hebben twee
jonge kinderen. Inge heeft geen betaald werk. Bram werkt fulltime en
verdient € 40.000 per jaar. Meryem en Ismail hebben allebei een
deeltijdbaan met een jaarlijks inkomen van € 20.000.
Meryem en Ismail zijn tweeverdieners. Als een van de partners niet werkt,
zoals bij Inge en Bram, spreken we van een eenverdiener. De overheid
stimuleert huishoudens met tweeverdieners door het systeem van
belastingheffing.
eenverdieners onder druk
figuur bij de opgave
Inge en Bram
Meryem en Ismail
De aanslag inkomstenbelasting ziet er voor beide stellen zo uit:
  Bram en Inge Meryem en Ismail inkomsten voor belastingheffing € 40.000 € 40.000 inkomstenbelasting voor berekening heffingskortingen € 15.472 € 14.620 totaal heffingskortingen € 5.091 € 12.756 te betalen belasting € 10.381 € 1.864
Beide stellen verdienen per huishouden evenveel. Als de
inkomstenbelasting is betaald, houden ze niet evenveel over. Dat heeft te
maken met de arbeidskorting.
Gebruik informatiebron 6.
251p
Bereken hoeveel de gezamenlijke arbeidskorting van Meryem en Ismail
hoger is dan die van Bram.
A € 122
B € 244
C € 3.245
D € 7.665
262p
De overheid wil het inkomensverschil tussen werken en niet-werken
vergroten.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij
de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Huishoudens die voor belastingheffing hetzelfde …(1)… (bruto / netto)
belastbare inkomen hebben, hebben ná belasting een van elkaar
afwijkend …(2)… (bruto / netto) -inkomen. Doel van de overheid is om
deelname aan de arbeidsmarkt te …(3)… (vergroten / verkleinen).
Het belastingbeleid stimuleert dat er ook in een huishouden met kinderen
vaker beide ouders (gaan) werken.
indexcijfers tweeverdieners       2005 2015 tweeverdieners met kinderen 100 a tweeverdieners zonder kinderen 100 100
Gebruik informatiebron 7.
271p
Bereken het indexcijfer a van het aantal ‘tweeverdieners met kinderen’
voor 2015, met 2005 als basisjaar. Schrijf je berekening op.
281p
De overheid wil met belastingmaatregelen de economische
zelfstandigheid van vrouwen stimuleren, nu tegenwoordig bijna 40% van
de huwelijken eindigt in een echtscheiding. Tegelijkertijd kunnen de
overheidsuitgaven aan sociale voorzieningen dalen.
Leg uit dat de uitgaven aan sociale voorzieningen kunnen dalen als
meer vrouwen economisch zelfstandig zijn.

opgave 6Zoete handel met bittere smaak

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 8 en 9 in de bijlage.
In Europa wordt suiker gemaakt van (suiker)bieten. In Brazilië wordt rietsuiker geproduceerd. De prijs van suiker op de wereldmarkt daalt al jaren. Brancheorganisaties van Europese suikerboeren willen dat de Europese…
voor suiker te
compenseren. In het verleden heeft de EU al vaker ingegrepen om de
Europese suikerboeren te beschermen tegen te lage prijzen voor hun
product.
291p
In 1968 besloot de EU maatregelen voor suiker in te voeren om meer
zelfvoorzienend te worden.
Welke van de onderstaande maatregelen bevordert de zelfvoorziening
voor suiker in de EU?
A invoerheffingen verhogen
B invoerquota verhogen
C uitvoersubsidies verhogen
De jarenlange bescherming van Europese suikerboeren door de EU
leverde in 2002 een klacht op bij de WHO (Wereldhandelsorganisatie).
Brazilië, het grootste suiker producerende land, beschuldigde de EU van
oneerlijke concurrentie.
De uitvoersubsidies van de EU leiden tot oneerlijke wereldhandel.
Suikerboeren uit ontwikkelingslanden kunnen hierdoor nauwelijks meer
winst maken op hun suiker, volgens de WHO.
302p
Leg in twee stappen uit dat de uitvoersubsidies aan suikerboeren in de
EU ten koste gaan van de winst van suikerboeren in Brazilië.
De suikerboeren in de EU worden nog steeds door allerlei maatregelen
van de EU beschermd. Zo zijn de invoerrechten op suiker van buiten de
EU niet afgeschaft.
Gebruik informatiebron 8.
312p
Bereken hoeveel procent geïmporteerde suiker zonder invoerrechten,
goedkoper is dan in Europa geproduceerde suiker. Schrijf je berekening
op.
321p
De productie- en exportlimiet van suiker in de EU wordt afgeschaft.
Braziliaanse suikerboeren verwachten dat daardoor hun inkomen nog
verder zal dalen.
Hieronder staan vijf economische verschijnselen:
1 afschaffing productie- en exportlimiet in de EU
2 daling suikerprijs op de wereldmarkt
3 stijging uitvoer van suiker uit de EU
4 stijging aanbod van suiker op de wereldmarkt
5 daling inkomen van suikerboeren in ontwikkelingslanden
In welke regel staan deze verschijnselen zo dat een logische
gedachtegang ontstaat?
A 1 → 2 → 3 → 4 → 5
B 1 → 2 → 4 → 3 → 5
C 1 → 3 → 2 → 4 → 5
D 1 → 3 → 4 → 2 → 5
E 1 → 4 → 2 → 3 → 5
F 1 → 4 → 3 → 2 → 5
De Braziliaanse suiker wordt verkocht op de wereldmarkt, waar de suiker
in dollars (USD) wordt verhandeld.
Gebruik informatiebron 9.
331p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De koers van de US dollar ten opzichte van de Braziliaanse real is …(1)…
(gedaald / gestegen). Dit is …(2)… (gunstig / ongunstig) voor de
Braziliaanse suikerboeren.

opgave 7Jazeker een hypotheek

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 10 en 11 in de bijlage.
Shakir en Brenda willen graag een
huis kopen, daarvoor hebben ze een
hypotheek nodig van de bank. Deze
hypothecaire geldlening is een lening,
waarbij het huis als onderpand dient.
Als Shakir en Brenda de hypothecaire
lening niet meer kunnen betalen, kan
de bank het onderpand (het huis)
verkopen. Een persoonlijke lening
daarentegen kent geen onderpand.
Kelvinstraat 38, Bergstroom € 230.000
341p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Bij een hypothecaire lening loopt de kredietverstrekker een …(1)… (even
groot risico als / groter risico dan / kleiner risico dan) bij een persoonlijke
lening. Het rentepercentage bij een hypothecaire lening zal vanwege het
onderpand …(2)… (gelijk / hoger / lager) zijn dan bij een persoonlijke
lening.
352p
Shakir en Brenda hebben een begroting gemaakt om het maximale
hypotheekbedrag te berekenen. De bank kijkt niet alleen naar het
inkomen, maar houdt ook rekening met de uitgaven.
Noem een uitgave waarmee de bank rekening houdt voor de hoogte
van de hypothecaire lening. Leg uit waarom de bank hiermee rekening
houdt.
361p
Op dit moment hebben Shakir en Brenda nog een huurwoning.
Bedenk een reserveringsuitgave waar Shakir en Brenda rekening mee
moeten houden als ze een eigen huis gekocht hebben. Licht het
antwoord toe.
Shakir en Brenda zijn geïnteresseerd in het huis Kelvinstraat 38 met een
vraagprijs van € 230.000. De bank berekent aan de hand van het netto-
jaarinkomen hoeveel hypotheek ze kunnen krijgen. De huidige
hypotheekrente is 3,25%.
Gebruik informatiebron 10 en 11.
372p
Bereken dat Shakir en Brenda onvoldoende hypotheek kunnen krijgen om
de vraagprijs van dit huis te financieren. Schrijf je berekening op.

opgave 8Op volle toeren

De Nederlandse economie
groeide in de periode
2014-2018 sterk.
In 2017 groeide de
economie zelfs met 2,9%,
de hoogste groei sinds
2008.
figuur bij de opgave
381p
Welke instantie berekent de economische groei en op welke manier?
A het CBS, die de groei van het nationaal inkomen berekent
B het CBS, die de groei van het gemiddeld besteedbaar inkomen
berekent
C het CPB, die de groei van het nationaal inkomen berekent
D het CPB, die de groei van het gemiddeld besteedbaar inkomen
berekent
392p
Door de economische groei in de periode 2014-2018 ontstond er krapte
op de arbeidsmarkt, met als gevolg dat er veel moeilijk vervulbare
vacatures waren.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij
de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Economische groei heeft geleid tot krapte op de Nederlandse
arbeidsmarkt. De …(1)… (beroepsbevolking / werkgelegenheid) stijgt dan
harder dan de …(2)… (beroepsbevolking / werkgelegenheid). De lonen
kunnen gaan stijgen door het achterblijven van …(3)… (de vraag naar /
het aanbod van) arbeid.
401p
Sommige economen vinden dat een loonstijging in Nederland kan leiden
tot een toename van de werkloosheid.
Hieronder staan vijf economische verschijnselen:
1 de lonen stijgen
2 de afzet daalt
3 de bedrijfskosten stijgen
4 de verkoopprijzen stijgen
5 de werkloosheid kan stijgen
In welke regel staan deze verschijnselen zo dat, volgens de economen,
een logische gedachtegang ontstaat?
A 1 → 2 → 3 → 4 → 5
B 1 → 2 → 4 → 3 → 5
C 1 → 3 → 2 → 4 → 5
D 1 → 3 → 4 → 2 → 5
E 1 → 4 → 2 → 3 → 5
F 1 → 4 → 3 → 2 → 5
412p
Dezelfde economen vinden ook dat het tekort aan werknemers op de
arbeidsmarkt zou kunnen afnemen als er meer gebruik gemaakt wordt van
technologische ontwikkelingen.
Leg uit dat door technologische ontwikkelingen het tekort op de
arbeidsmarkt kan afnemen.
421p
Vooral in bepaalde sectoren is het moeilijk om vacatures in te vullen. Er is
een groot tekort aan werknemers in bijvoorbeeld: het onderwijs, de zorg,
de ICT-sector en aan vakmensen. Op verschillende manieren proberen
werkgevers toch werkzoekenden aan te trekken.
Noem een manier waarop werkgevers proberen werkzoekenden aan
te trekken.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.