Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006, tijdvak 1

Is het bezorgen van kranten door Anneke formele arbeid of informele arbeid? A Formele arbeid, want Anneke is over haar salaris loonheffingplichtig. B Formele arbeid, want Anneke werkt twee dagen per week. C Informele arbeid, want Anneke verdient heel weinig geld. D Informele arbeid, want Anneke zit nog op school.

Met het bezorgen van de zondagskrant verdien je niet veel. Wat kan daarvoor de verklaring zijn? A Er is veel belangstelling bij werkgevers voor dit werk en dus veel vraag naar arbeid. B Er is veel belangstelling van jongeren voor dit werk en dus veel aanbod van arbeid. C Er is weinig belangstelling bij werkgevers voor dit werk en dus weinig vraag naar arbeid. D Er is weinig belangstelling van jongeren voor dit werk en dus weinig aanbod van arbeid.

KESTEREN B.V. Bij de beantwoording van de vragen 7 tot en met 11 moet je soms gebruikmaken van informatiebron 3 in de bijlage. Kesteren B.V. is een fabriek die verpakkingsfolie produceert. Het bedrijf maakt twee soorten folie: Alfa en Bèta. Alfa en Bèta worden geproduceerd en verkocht per rol. Er zit een duidelijk kwaliteitsverschil tussen de twee folies. Kesteren B.V. heeft twee directeuren: Judith Arninkhof en Babette Boers. Gebruik informatiebron 3.

Babette en Judith bespreken de gang van zaken in hun bedrijf. Babette maakt zich zorgen over de arbeidsproductiviteit bij de productie van Alfa. “De arbeidsproductiviteit is bij de productie van Bèta hoger dan bij Alfa”, zegt Babette. “Hoe groot is de arbeidsproductiviteit bij de productie van Alfa eigenlijk?” A 3 rollen B 4 rollen C 1.500 rollen D 3.533 rollen E 4.500 rollen

Er is veel concurrentie op de markt voor verpakkingsfolie. Daarom overwegen Judith en Babette Kesteren B.V. te specialiseren in één soort verpakkingsfolie. Judith denkt dat het verstandig is te kiezen voor de folie met de laagste verkoopprijs. → Welke folie heeft de laagste verkoopprijs (exclusief BTW) per rol? Laat de berekeningen zien. Gebruik informatiebron 3.

Judith en Babette vinden dat er een keus gemaakt moet worden. Voor Babette is het heel simpel: het product dat de meeste winst oplevert. Judith blijft bij haar mening: “Het product met de laagste verkoopprijs zou voor de toekomst wel eens de beste keuze kunnen zijn.” → Geef een argument voor de keuze van Judith.

STAND.NL Bij de beantwoording van de vragen 12 tot en met 17 moet je soms gebruikmaken van informatiebron 4 in de bijlage. Stelling van dinsdag 9 mei 2006 Werknemers moeten 2 uur per w ee k langer werken zonder extra loon eens oneens In het populaire radioprogramma Stand.nl kunnen luisteraars via internet stemmen op een stelling. Ook kunnen ze bellen en in de uitzending reageren. De stelling van vandaag is gebaseerd op een uitspraak van de heer Kraaijeveld. Hij is voorzitter van de Vereniging van Ondernemers in de metaalsector. Volgens hem moet de arbeidstijdverkorting uit de jaren tachtig worden teruggedraaid. Twee uur langer werken in de week levert volgens hem 50.000 extra banen op vóór het eind van deze kabinetsperiode. De heer Kraaijeveld is naar de studio gekomen om zijn uitspraak toe te lichten.

“V eel bedrijven hebben meegedaan aan arbeidstijdverkorting. Nog niet zo lang geleden ging de werkweek in de metaalsector van 38 uur naar 36 uur. De werknemers hielden hetzelfde loon. De door de arbeidstijdverkorting vrijgekomen uren werden gedeeltelijk herbezet.” Vul onderst aande zinnen aan. Kies uit: gestegen / gedaald / gelijk gebleven → Door de arbeidstijdverkorting is a de werkgelegenheid in de meta alsector uitgedrukt in uren ...... b de werkgelegenheid in de metaalsector uitgedrukt in personen ...... S chrijf op je antwoordblad: a .................................... b ....................................

M eneer Kraaijeveld vervolgt: “Korter werken kan niet meer. We moeten de productie verhogen.” Welke bewe ring is juist? A Door de werkweek me t twee uur te verlengen gaat de productie omhoog, mits de productie per arbeidsplaats gelijk blijft. B Door de werkweek met twee uur te verle ngen gaat de productie omhoog, mits de productie per uitzendkracht gelijk blijft. C Door de werkweek met twee uur te verle ngen gaat de productie omhoog, mits de productie per werknemer per uur gelijk blijft. D Door de werkweek met twee uur te verlengen gaat de productie omhoog, mits de productie per werknemer gelijk blijft.

Meneer Kraaijeveld zegt: “Ik leg het nog één keer uit. Langer werken levert extra banen op.” Hieronder staan enkele tussenstappen: 1 concurrentiepositie verbetert 2 productie stijgt 3 prijzen van de goederen kunnen dalen In welke van de onderstaande regels staan de tussenstappen in een zodanige volgorde dat ze de gedachtegang van de heer Kraaijeveld goed weergeven? A langer werken → 1 → 2 → 3 → extra banen B langer werken → 1 → 3 → 2 → extra banen C langer werken → 2 → 1 → 3 → extra banen D langer werken → 2 → 3 → 1 → extra banen E langer werken → 3 → 1 → 2 → extra banen F langer werken → 3 → 2 → 1 → extra banen

Joke is één van de volgende bellers: “Alles draait tegenwoordig om werken, werken en nog eens werken. En dan bedoelen we: betaalde arbeid. Dit gaat ten koste van de onbetaalde arbeid, want daar hebben we geen tijd meer voor. Dit is schadelijk voor onze samenleving.” → Leg uit dat ook onbetaalde arbeid belangrijk is voor onze samenleving. V/M Bij de beantwoording van de vragen 18 tot en met 23 moet je soms gebruikmaken van de informatiebronnen 5 en 6 in de bijlage. Je zult maar vrouw zijn en betaald werk willen doen. Dat vind je niet zo snel. Dit kan afgeleid worden uit de werkloosheidscijfers. Gebruik informatiebron 5 .

Vrouwen nemen een groter deel van de verzorging van een kind voor hun rekening dan mannen. Vaak gaan vrouwen na de geboorte van hun eerste kind minder betaald werk verrichten of houden ze helemaal met betaald werken op. Op hoeveel procent van de vrouwen zijn bovenstaande feiten van toepassing? A 14% B 24% C 45% D 69% E 83%

Ellen is 40 jaar en getrouwd met Bart. Ze hebben drie kinderen. Nu het jongste kind vier jaar geworden is en naar de basisschool gaat, wil Ellen weer betaald werk gaan doen. Maar een baan vinden valt niet mee. Ellen vindt dat werkgevers en overheid hier een taak hebben. Ellen doet een voorstel: “Geef vrouwen met kinderen de mogelijkheid ‘op afstand’ te werken. In plaats van op kantoor kan ik mijn werk thuis achter de computer doen.” → Leg uit waarom dit voorstel gunstig is voor vrouwen met kinderen die betaald werk willen doen.

Peter is al aardig opgeschoten met zijn formulier. Hij heeft zijn belastbaar inkomen uitgerekend en komt op € 42.450. → Hoeveel bedraagt de verschuldigde belasting voor Peter, vóór aftrek van de heffingskortingen? Laat de berekening zien. Je mag onderstaand schema gebruiken of je eigen berekening maken. Belastbaar inkomen Heffing Heffing schijf schijf 3 1 en 2 Verschuldigde belasting vóór aftrek heffingskortingen Gebruik informatiebron 8.

Sicco heeft uitgerekend dat hij € 6.121 belasting verschuldigd is. Hij heeft dan nog geen rekening gehouden met de heffingskortingen. Sicco is 34 jaar en heeft een fulltime baan. Sicco is getrouwd, zijn vrouw werkt niet en ze hebben een kind van 1 jaar. → Hoeveel moet Sicco betalen, na verrekening van de heffingskortingen? Laat de berekening zien.