bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2014, tijdvak 1

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Zo sterk als een leeuw

Herakles is een halfgod en held uit de Griekse mythologie. Hij is vooral bekend om zijn kracht, moed en macht. Op afbeelding 1 zie je Herakles in gevecht met een leeuw.
13p
Bekijk afbeelding 1.
Het lijkt erop dat Herakles het gevecht wint.
Leg aan de hand van drie kenmerken uit dat hij het gevecht lijkt te
Bij alle volgende gevechten tooide Herakles zich met de kop en de huid van de leeuw die hij overwonnen had. Op afbeelding 2 zie je een schildering van zo'n gevecht.
21p
Bekijk afbeelding 2.
Door zich te tooien met de kop en de huid van de leeuw voelde Herakles
zich krachtig.
Leg uit dat Herakles zich door de leeuwenkop en -huid krachtig
voelde.
32p
Bekijk afbeelding 2.
De leeuwenkop en -huid van Herakles hadden ook effect op zijn
tegenstanders.
Noem twee effecten die Herakles met deze tooi bij zijn tegenstanders
Op afbeelding 3 zie je een gedeelte van een buste van een keizer uit het oude Rome. Hij is gehuld in een leeuwenkop en -huid.
42p
Bekijk afbeelding 3.
De keizer maakt een krachtige indruk.
Noem twee kenmerken die bijdragen aan deze indruk.
51p
Bekijk afbeelding 3.
Zeer waarschijnlijk vocht de keizer zelf nooit met een leeuw.
Leg uit waarom deze keizer zich toch als Herakles liet portretteren.
De leeuw wordt wel de koning van de dierenwereld genoemd: hij is het krachtigste dier. Deze kracht is de belangrijkste reden waarom hij in veel wapens en logo's voorkomt, zoals bijvoorbeeld in het rijkswapen van…

De leeuw wordt wel de koning van de dierenwereld genoemd: hij is het krachtigste dier. Deze kracht is de belangrijkste reden waarom hij in veel wapens en logo's voorkomt, zoals bijvoorbeeld in het rijkswapen van Nederland en in het logo van de KNVB, de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond. Het rijkswapen zie je op afbeelding 4, het logo van de KNVB op afbeelding 5.

63p
Bekijk afbeelding 4.
De voorstelling in dit wapen verbeeldt kracht.
Noem drie aspecten van de voorstelling van de drie leeuwen die
bijdragen aan de verbeelding van kracht.
72p
Bekijk afbeelding 4.
Het aspect ordening versterkt de kracht in het wapen.
Benoem de ordening van dit wapen en leg uit hoe deze ordening de
kracht versterkt.
82p
Vergelijk afbeelding 4 en 5.
In vergelijking met de leeuwen op afbeelding 4 is de leeuw op
afbeelding 5 sterk vereenvoudigd.
Noem een aspect van de vormgeving waaraan je deze
vereenvoudiging ziet en geef bij dat aspect een korte toelichting.
91p
Bekijk afbeelding 5.
Breng de vereenvoudiging van de leeuw in verband met de functie van
De manen van de leeuw op afbeelding 5 worden in dit logo verbeeld door elf oranje elementen. Op de shirts van de spelers van het Nederlands elftal staat dit logo.
101p
Bekijk afbeelding 5.
Het logo van de KNVB is zo opgebouwd dat het verwijst naar de eenheid
van het Nederlandse elftal.
Leg uit op welke manier de leeuwenkop in het logo verwijst naar de
eenheid van het Nederlandse voetbalelftal.
In 2008 bracht de firma Blokker in het kader van het Europees Kampioenschap Voetbal het brulshirt op de markt. Het is een shirt met aan de voorkant een flap waarop een leeuwenkop zichtbaar is. Als je de flap optilt…

In 2008 bracht de firma Blokker in het kader van het Europees Kampioenschap Voetbal het brulshirt op de markt. Het is een shirt met aan de voorkant een flap waarop een leeuwenkop zichtbaar is. Als je de flap optilt zie je zijn opengesperde bek. Op afbeelding 6 en 7 zie je dit shirt.

111p
Bekijk afbeelding 7.
De opengesperde bek maakt een gevaarlijke indruk vanwege het
A clair-obscur.
B decoratieve karakter.
C realistische karakter.
121p
Vergelijk afbeelding 1, 2, 3, 4, 5, 6 en 7.
De leeuwen op afbeelding 1, 2 en 3 verwijzen elk naar de kracht van
één persoon.
De leeuwen op afbeelding 4 en 5 en de leeuw op afbeelding 6 en 7
verwijzen elk naar de kracht van een specifieke groep.
Noem de groep mensen waar de leeuwen op afbeelding 4 naar
verwijzen.
131p
Noem de groep mensen waar de leeuw op afbeelding 5 naar verwijst.
141p
Noem de groep mensen waarvoor het shirt van afbeelding 6 en 7 is
ontworpen.

opgave 2Macht en Pracht

Het voormalig stadhuis van Amsterdam, tegenwoordig het Paleis op de Dam, dateert van onze Gouden Eeuw. Het werd ontworpen door de architect Jacob van Campen. Op afbeelding 8 zie je de voorgevel van het stadhuis.
De architect kreeg de opdracht een stadhuis als een indrukwekkend gebouw te ontwerpen. Van Campen paste daarom een aantal klassieke bouwelementen toe.
153p
Bekijk afbeelding 8.
Geef drie voorbeelden van klassieke bouwelementen die je in de gevel
op afbeelding 8 aantreft.
164p
Noem vier kenmerken die van het stadhuis een indrukwekkend gebouw
maken.
Op afbeelding 9 zie je een gedeelte van het reliëf dat zich aan de achtergevel bevindt. In de zwart-wit bijlage zie je een ets van dit reliëf. In het midden zie je een vrouwfiguur, Vrouwe Amsterdam, die de stad…

Op afbeelding 9 zie je een gedeelte van het reliëf dat zich aan de achtergevel bevindt. In de zwart-wit bijlage zie je een ets van dit reliëf. In het midden zie je een vrouwfiguur, Vrouwe Amsterdam, die de stad Amsterdam symboliseert.

172p
Bekijk afbeelding 9 en de figuur in de zwart-wit bijlage.
Vrouwe Amsterdam wordt op dit reliëf als de belangrijkste figuur verbeeld.
Noem van deze vrouwfiguur twee aspecten van de voorstelling
waardoor zij als belangrijkste figuur is verbeeld.
183p
Noem drie kenmerken van de overige figuren waardoor de vrouwfiguur
de belangrijkste figuur op dit reliëf is.
Amsterdam is een stad die sinds de Gouden Eeuw veel overzeese handel drijft met verre landen.
193p
Bekijk afbeelding 9 en de figuur in de zwart-wit bijlage.
Noem van dit reliëf drie aspecten van de voorstelling die verwijzen
naar verre landen of naar overzeese handel.
201p
Breng de positie van Vrouwe Amsterdam en de verwijzing naar verre
landen in verband met het imago dat de stad Amsterdam destijds wilde
uitdragen.
Op afbeelding 11 (let op: linksonder op het afbeeldingenblad) zie je de Burgerzaal, een van de zalen van het stadhuis. Op afbeelding 10 (let op: rechtsboven op het afbeeldingenblad) zie je een beeld dat zich in deze…

Op afbeelding 11 (let op: linksonder op het afbeeldingenblad) zie je de Burgerzaal, een van de zalen van het stadhuis. Op afbeelding 10 (let op: rechtsboven op het afbeeldingenblad) zie je een beeld dat zich in deze zaal bevindt. Het is Atlas, een figuur uit de Griekse mythologie. Hij draagt de sterrenhemel.

214p
Bekijk afbeelding 11.
Net zoals het exterieur is ook het interieur indrukwekkend.
Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor deze zaal
indrukwekkend is. Geef bij elk aspect een korte toelichting.
Op afbeelding 12 zie je een tekening van de vloer van de Burgerzaal van het stadhuis. De marmeren vloer is ingelegd met de twee halfronden van de aarde en met de sterrenhemel, dit laatste als een verwijzing naar het…

Op afbeelding 12 zie je een tekening van de vloer van de Burgerzaal van het stadhuis. De marmeren vloer is ingelegd met de twee halfronden van de aarde en met de sterrenhemel, dit laatste als een verwijzing naar het heelal.

Op afbeelding 13 zie je de Burgerzaal met een tapijt dat in 1996 door Ria van Eyk werd ontworpen.
221p
Bekijk afbeelding 10, 12 en 13.
De voorstelling van het tapijt verwijst naar de zaal.
Geef een argument voor deze bewering.
232p
Het tapijt bestaat uit meerdere delen.
Geef hiervoor twee praktische redenen.
241p
Van Eijk kreeg voor dit tapijt een duidelijk omschreven opdracht.
Het werkproces dat zij doorliep kenmerkt zich onder meer door een
A brede oriëntatiefase.
B diep en samenhangend beeldend onderzoek.

opgave 3In de spotlights

Na een renovatie werd in 2010 het DeLaMar Theater in Amsterdam heropend. Ter gelegenheid van deze opening werd een fotocollectie samengesteld. Deze collectie moest een eerbetoon worden aan het theater. Een aantal…

Na een renovatie werd in 2010 het DeLaMar Theater in Amsterdam heropend. Ter gelegenheid van deze opening werd een fotocollectie samengesteld. Deze collectie moest een eerbetoon worden aan het theater. Een aantal bekende fotografen kreeg de opdracht om foto's te maken binnen het thema theater. Iedere fotograaf kreeg een eigen subthema. De foto's hangen in de gangen, de trappenhuizen en in de foyer van het theater.

Een van die fotografen is Koos Breukel. Hij kreeg als opdracht Nederlandse acteurs te portretteren. Op afbeelding 14 zie je het portret dat Breukel maakte van Paul de Leeuw. Op afbeelding 15 zie je foto's die hij van…

Een van die fotografen is Koos Breukel. Hij kreeg als opdracht Nederlandse acteurs te portretteren. Op afbeelding 14 zie je het portret dat Breukel maakte van Paul de Leeuw. Op afbeelding 15 zie je foto's die hij van andere acteurs maakte.

252p
Bekijk afbeelding 14.
Het portret heeft een sober karakter.
Noem één aspect van de vormgeving dat bijdraagt aan dit karakter
en geef bij dit aspect een korte toelichting.
264p
Bekijk afbeelding 15.
De foto's vormen een serie.
Noem vier kenmerken waardoor deze foto's een serie vormen.
Erwin Olaf kreeg de opdracht foto's te maken die verwijzen naar beroemde toneelstukken. Op afbeelding 16 zie je een van de geënsceneerde foto's die Olaf voor DeLaMar maakte. Links op de foto zie je Paul de Leeuw, op…

Erwin Olaf kreeg de opdracht foto's te maken die verwijzen naar beroemde toneelstukken. Op afbeelding 16 zie je een van de geënsceneerde foto's die Olaf voor DeLaMar maakte. Links op de foto zie je Paul de Leeuw, op de voorgrond Waldemar Torenstra. Op de trap zie je Georgina Verbaan en achter de kassa Sanne Wallis de Vries.

273p
Bekijk afbeelding 16.
Voor het maken van deze foto moesten veel voorbereidingen getroffen
worden.
Noem drie voorbereidingen die ter plekke voor deze foto getroffen
moesten worden.
283p
Bekijk afbeelding 16.
Waldemar Torenstra valt in de foto het meeste op.
Noem drie kenmerken waardoor hij opvalt.
291p
Bekijk afbeelding 14.
Welk van de begrippen past in onderstaande zin?
− dynamisch
− monochroom
− polychroom
− statisch
De ordening van afbeelding 14 is............................
301p
Bekijk afbeelding 16.
Welk van de begrippen past in onderstaande zin?
− dynamisch
− monochroom
− polychroom
− statisch
Het kleurgebruik op afbeelding 16 is.......................
313p
Eeuwenlang werden portretten door schilders gemaakt.
Er werd hier echter gekozen voor fotografie.
Noem drie mogelijke redenen waarom er voor fotografie is gekozen.
321p
Vergelijk afbeelding 14 en 16.
Met dit werk staan niet alleen de acteurs, maar ook de fotografen in de
spotlights.
Leg uit dat met dit werk ook de fotografen in de spotlights staan.

opgave 4Een diadeem

Ons Koninklijk Huis bezit een kostbare collectie juwelen. Bij officiële gelegenheden draagt een vrouwelijk lid van het Koninklijk Huis vaak een sieraad dat is samengesteld uit juwelen van deze collectie. Op…

Ons Koninklijk Huis bezit een kostbare collectie juwelen. Bij officiële gelegenheden draagt een vrouwelijk lid van het Koninklijk Huis vaak een sieraad dat is samengesteld uit juwelen van deze collectie. Op afbeelding 17 zie je prinses Beatrix na haar inhuldiging als koningin, met een diadeem als hoofdsieraad.

Op afbeelding 18 zie je Máxima Zorreguieta op haar bruiloft. Op die dag droeg zij een diadeem dat was opgebouwd uit juwelen van de koninklijke collectie. Dit diadeem zie je op afbeelding 19.
331p
Bekijk afbeelding 19.
Dit diadeem is kostbaar, onder meer door de toegepaste materialen.
Noem nog een kenmerk waardoor dit diadeem kostbaar is.
Het diadeem op afbeelding 18 is niet helemaal hetzelfde als het diadeem op afbeelding 17: de vijf parels van het diadeem op afbeelding 17 werden vervangen door vijf sterren.
342p
Bekijk afbeelding 17, 18 en 19.
Noem twee voordelen van een collectie juwelen zoals deze, die steeds
nieuwe combinaties van sieraden mogelijk maakt.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
In 2001 schreef Museum het Kruithuis in 's-Hertogenbosch een ontwerpwedstrijd uit: Een diadeem voor Máxima. De opdracht luidde: ontwerp een diadeem waarin een visie op het hedendaags koningschap en op de betekenis…

In 2001 schreef Museum het Kruithuis in 's-Hertogenbosch een ontwerpwedstrijd uit: Een diadeem voor Máxima. De opdracht luidde: ontwerp een diadeem waarin een visie op het hedendaags koningschap en op de betekenis van het koninklijk diadeem wordt verbeeld.

Ted Noten won de wedstrijd. Een kant-en-klare helm vormde zijn uitgangsmateriaal. Zijn inzending bestond uit twee delen: een zilverkleurige helm met een uitneembaar diadeem. Op afbeelding 20 zie je de helm met daarin…

Ted Noten won de wedstrijd. Een kant-en-klare helm vormde zijn uitgangsmateriaal. Zijn inzending bestond uit twee delen: een zilverkleurige helm met een uitneembaar diadeem. Op afbeelding 20 zie je de helm met daarin het diadeem; afbeelding 21 toont helm en diadeem afzonderlijk en op afbeelding 22 zie je alleen het diadeem.

351p
Vergelijk afbeelding 19 en 22.
Het diadeem op afbeelding 19 komt overeen met het diadeem op
afbeelding 22 in de
A hanteringswijze.
B ordening.
Uit het diadeem zaagde Noten vijf silhouetten van vorstinnen. Centraal in het diadeem zie je het silhouet van de toenmalige koningin, onze huidige prinses Beatrix. De andere silhouetten verbeelden voormalige koninginnen.
361p
Bekijk afbeelding 21 en 22.
De belangrijkste positie wordt ingenomen door onze toenmalige koningin.
Geef een argument voor de positie die zij in dit diadeem inneemt.
371p
Bekijk afbeelding 20 en 21.
Dit object verwijst naar bescherming.
Leg aan de hand van een aspect van de vormgeving uit hoe dit object
naar bescherming verwijst.
381p
Bekijk afbeelding 20, 21 en 22.
Met dit object levert Noten een grappig commentaar.
Geef één argument voor deze bewering.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.