bij dit examen
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegeteld.
opgave 1Ik worstel en kom boven
Door harde storm en hoog water brak op 1 februari 1953 een aantal Zeeuwse en
Zuid-Hollandse dijken waardoor een deel van het land en van de eilanden onder
water liep en veel mensen verdronken.
Om een dergelijke ramp in de toekomst te voorkomen werd besloten dammen
aan te leggen. Deze dammen zijn onderdeel van de Deltawerken.
De Deltawerken kwamen in 1986 gereed. Op figuur 1 zie je links een kaart
waarop de overstroomde gebieden in donkergrijs zijn aangegeven, in het
midden zie je een kaart waarop de Deltawerken zijn aangegeven en rechts een
detailkaart van de Oosterscheldedam.
figuur 1
Ter gelegenheid van de voltooiing van de Deltawerken werd een serie
postzegels uitgegeven. Op afbeelding 1 en 2 zie je de twee zegels waaruit deze
serie bestaat. De ontwerpsters zijn Irene Klinkenberg en Nicole van
Schouwenburg. Op beide zegels wordt verwezen naar de Deltawerken.
13pBekijk afbeelding 1 en 2.
Samen vormen de twee zegels een serie: ze hebben dan ook een aantal
overeenkomsten.
Noem drie overeenkomsten tussen de twee zegels.
23pBekijk afbeelding 1.
Links op de zegel is onrustig water verbeeld; rechts zie je kalm water.
Noem drie kenmerken van het water links waardoor het onrustig aandoet.
32pBekijk afbeelding 1.
Noem twee aspecten van de
vormgeving van het water rechts waardoor het
kalm aandoet.
43pBekijk afbeelding 2.
Noem drie manieren waarop in deze zegel wordt verwezen naar
samenwerking en bescherming tegen hoog water.
Meestal staat de Oosterscheldedam open. Als deze dam altijd gesloten zou zijn, zou de bestaande natuur in en rond de Oosterschelde op den duur anders worden. Zo zou het zoutwatergebied veranderen in een zoetwatergebied waardoor veel vogels en planten zouden verdwijnen. Het streven bij de aanleg van de Deltawerken was de bestaande natuur te behouden.
52pBekijk afbeelding 1.
De vormgeefsters vertelden in een interview dat ze in deze zegels aandacht
vragen voor het behoud van de natuur.
Noem twee manieren waarop zij in deze zegel aandacht vragen voor de
natuur.
Op de dag waarop nieuwe postzegels worden uitgegeven, verschijnt een zogenaamde eerstedag-enveloppe. Dat is een bijzondere enveloppe met de nieuwe zegels en een speciaal poststempel. Op afbeelding 3 zie je de eerstedag-enveloppe voor deze twee zegels. Op afbeelding 4 zie je een detail van deze enveloppe.
64pVergelijk afbeelding 1 en 4.
De voorstelling op afbeelding 4 is dramatisch; de voorstelling op afbeelding 1 is
dat niet.
Leg uit waarom de voorstelling op afbeelding 4 dramatisch is en waarom de
zegel op afbeelding 1 dat niet is.
opgave 2Neeltje Jans
Voor de aanleg van de Oosterscheldedam was het noodzakelijk een ‘werkeiland’ aan te leggen. Het eiland kreeg de naam Neeltje Jans. Toen de Deltawerken klaar waren, werd van dit eiland een ‘waterpark’ gemaakt. Dit park heeft een recreatief en educatief karakter. Een van de gebouwen in dit park zie je op afbeelding 5. Het gebouw bestaat uit twee delen: een zout- en een zoetwaterpaviljoen. Het zoutwaterpaviljoen (afbeelding 6 en 7) is donker van kleur en werd ontworpen door Kas Oosterhuis. Het zilverkleurige zoetwaterpaviljoen (afbeelding 8, 9 en 10) is een ontwerp van Lars Spuybroek.
72pHet voormalige werkeiland Neeltje Jans is een passende locatie voor de aanleg
van een waterpark.
Geef twee redenen waarom het hier goed op zijn plaats is.
83pBekijk afbeelding 5, 6 en 7.
Het exterieur van het zoutwaterpaviljoen verwijst naar de dreiging van de zee.
Noem drie kenmerken van het exterieur waardoor het dreigend overkomt.
93pBekijk afbeelding 5, 8, 9 en 10.
Het exterieur van het zoetwaterpaviljoen verwijst naar het vriendelijke karakter
van zoet water.
Noem drie kenmerken van het exterieur van het zoetwaterpaviljoen die het
een vriendelijk karakter geven.
102pBekijk afbeelding 8 en 9.
De toegang is weinig uitnodigend.
Geef voor deze bewering twee argumenten.
112pBekijk afbeelding 11.
Noem twee kenmerken van het interieur die bijdragen aan het gevoel
omgeven te zijn door water.
122pBekijk afbeelding 5, 8 en 11.
Noem twee kenmerken waardoor een bezoeker zich hier moeilijk kan
oriënteren.
132pBekijk figuur 2.
De bouw van dit paviljoen was kostbaar.
Geef voor deze bewering twee argumenten.
opgave 3Spelen met water
Vlakbij het museum Centre Pompidou in Parijs bevindt zich het plein Place Stravinsky. Igor Stravinsky was een beroemd componist die onder meer balletmuziek componeerde. Tot begin jaren tachtig van de vorige eeuw was dit plein erg kaal. In 1982 kregen twee kunstenaars, Jean Tinguely en Niki de Saint Phalle, de opdracht dit plein met fonteinen op te vrolijken. Op afbeelding 12 zie je een ontwerp dat zij hiervoor maakten. Daarop zie je kleurrijke figuren, zwarte vormen en diverse lijnen.
143pBekijk afbeelding 12.
Het ontwerp heeft een vrolijk en beweeglijk karakter; dat komt onder meer door
de vormgeving.
Noem drie kenmerken die bijdragen aan het vrolijke en beweeglijke karakter.
151pBekijk afbeelding 12.
In het ontwerp zie je symbolen die naar de liefde verwijzen.
Noem één symbool dat naar de liefde verwijst.
161pBekijk afbeelding 12.
Bij het ontwerpen lieten Jean Tinguely en Niki de Saint Phalle zich inspireren
door muziek.
Noem één aspect van de
voorstelling dat naar muziek verwijst.
La Fontaine Stravinsky bestaat uit een groot waterbassin waarin de fonteinen van Jean Tinguely en Niki de Saint Phalle staan opgesteld. Op afbeelding 13 zie je het bovenaanzicht, op afbeelding 14 een zijaanzicht en op afbeelding 15 tot en met 19 staan diverse onderdelen. Een aantal fonteinen is bont gekleurd. Tussen de bonte fonteinen in staan zwarte exemplaren. De zwarte fonteinen maken knarsende en piepende geluiden en alle fonteinen zijn voortdurend in beweging.
173pBekijk afbeelding 13 tot en met 19.
De kunstenaars wilden dat de fonteinen aantrekkelijk zouden zijn voor het oog.
Noem drie kenmerken waardoor de fonteinen aantrekkelijk zijn om naar te
kijken.
182pBekijk afbeelding 13 tot en met 19.
La Fontaine Stravinsky prikkelt niet alleen het oog, maar ook andere zintuigen.
Leg uit hoe
La Fontaine Stravinsky ook andere zintuigen prikkelt. Doe dit
aan de hand van twee zintuigen.
192pBekijk afbeelding 13 en 14.
De plek van het bassin op het plein en de vormgeving van het bassin zelf
nodigen voorbijgangers uit het spektakel rustig te bekijken.
Geef een argument voor de bewering dat de
plek van het bassin op het
plein voorbijgangers uitnodigt het spektakel rustig te bekijken én geef een
argument voor de bewering dat ook de vormgeving van het bassin
voorbijgangers daartoe uitnodigt.
203pBekijk afbeelding 13.
De fonteinen zijn verschillend. Samen vormen ze echter een geheel.
Geef voor deze laatste bewering drie argumenten.
opgave 4Forever young
Op afbeelding 20 zie je de Verjongingsbron, een groot schilderij van Lucas Cranach uit 1546. In dit schilderij heeft de schilder de wens van oude mensen verbeeld om weer jong te worden. Die wens lijkt hier door het water in vervulling te gaan. Links zie je oude vrouwen te water gaan die, nadat ze zich hebben ondergedompeld in het water, als jonge vrouwen rechts het bad weer verlaten.
212pBekijk afbeelding 20.
De oude vrouwen links worden op verschillende manieren naar het bad
gebracht.
Beschrijf twee manieren waarop zij naar het bad worden gebracht.
222pBekijk afbeelding 20.
Alle naakte vrouwen die zich links van de fontein bevinden, zijn oud.
Noem twee kenmerken waaraan je kunt zien dat deze vrouwen oud zijn.
232pBekijk afbeelding 20.
De naakte vrouwen rechts van de fontein zijn ‘verjongd’.
Noem twee kenmerken waaraan je kunt zien dat deze vrouwen jong zijn.
242pBekijk afbeelding 20.
Rechts naast en achter het bassin zie je mensen die aan het feesten zijn.
Noem twee kenmerken waaraan je kunt zien dat er feest wordt gevierd.
252pBekijk afbeelding 20.
De achtergrond van dit schilderij wordt links gevormd door een landschap dat
nogal ruig en onaangenaam is, terwijl het landschap rechts vriendelijk genoemd
kan worden.
Noem twee kenmerken van het landschap links waardoor het ruig en
onaangenaam is.
262p
Noem twee kenmerken van het landschap rechts waardoor het een
vriendelijker karakter heeft dan het landschap links.
272pBekijk afbeelding 20.
Het schilderij lijkt op het eerste gezicht nogal natuurgetrouw geschilderd.
Noem twee aspecten van de
vormgeving die bijdragen aan het
natuurgetrouwe karakter.
281pBekijk afbeelding 20.
Het water in het bassin is niet zo natuurgetrouw geschilderd.
Noem één kenmerk waardoor het water weinig natuurgetrouw is.
291pBekijk afbeelding 20.
Het bassin lijkt niet zo goed in het landschap te passen.
Noem één kenmerk waardoor het bassin niet goed in het landschap lijkt te
passen.
302pBekijk afbeelding 20.
Cranach heeft het belang van de fontein benadrukt.
Noem twee manieren waarop hij het belang van de fontein heeft benadrukt.
312pBekijk afbeelding 20.
Het schilderij laat zich als een ‘beeldverhaal’ lezen.
Leg dit uit aan de hand van twee kenmerken.
322pBekijk figuur 3.
Het werk op figuur 3 is digitaal tot stand gekomen.
Noem twee bewerkingen die met behulp van de computer zijn verricht.
331pBekijk figuur 3.
De oude vrouw maakt een vermoeide indruk.
Noem één kenmerk dat bijdraagt aan deze indruk.
342pBekijk figuur 3.
De belichting verleent dit werk dramatiek.
Leg dit uit aan de hand van twee kenmerken.
351pVergelijk afbeelding 20 en figuur 3.
In het werk op figuur 3 wordt vooral verbeeld dat dit verlangen onmogelijk kan
worden vervuld.
Geef voor deze bewering één argument.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
