opgave 1Weer en klimaat
bron 1
Weersverwachting van Assen van 1 mei tot en met 3 mei 2017
11pBekijk bron 1.
In de weersverwachting van bron 1 worden vier van de vijf weerelementen
gegeven.

Welk weerelement ontbreekt?
bron 2
Weerkaart van 1 mei 2017
22pBekijk bron 2.
Over de weerkaart in bron 2 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: op 1 mei waaide het in Nederland harder dan in Spanje.
Uitspraak 2: de H op de weerkaart betekent een depressie.
Uitspraak 3: de kans is groot dat 1 mei 2017 in Spanje een droge dag
was.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad
en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 3
Windsysteem
31pBekijk bron 3.
Op welke afbeelding worden de luchtstromen juist weergegeven?

op afbeelding 1

op afbeelding 2

op afbeelding 3

op afbeelding 4
42pHet verschil in klimaat tussen Spanje en Nederland wordt onder andere
bepaald door een verschil in breedteligging.
Over de verschillen in klimaat en breedteligging tussen Spanje en
Nederland worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: Spanje ligt op een lagere breedte dan Nederland. Hierdoor is
in Spanje de invalshoek van de zon kleiner dan in Nederland.
Uitspraak 2: op 21 juni is het in Spanje eerder donker dan in Nederland.
Uitspraak 3: de uv-straling is in Spanje gemiddeld hoger dan in
Nederland.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad
en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 4
Reisinformatie voor Spanje
Spanje heeft verschillende klimaten. De noordwestkust van Spanje heeft
een … 1 ….
Het vakantieseizoen aan de oostkust loopt van april tot en met oktober.
Het is dan lekker droog en zonnig. Hier vind je overwegend een … 2 ….
Het binnenland bij Zaragoza is erg droog en heeft een … 3 ….
Bezoek dit gebied in de lente, wanneer het aangenaam zacht is en de
natuur op haar best. In de zomer is het heet (40°C).
In de winter kan er in de Sierra Nevada worden geskied. Hier is een
… 4 ….
51pLees bron 4.
In bron 4 zijn vier klimaten vervangen door de cijfers 1, 2, 3 en 4.
Waar staan de klimaten juist bij de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 4?

1 2 3 4 A s teppeklimaat hooggebergte- klimaat mediterraan klimaat zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden B s teppeklimaat mediterraan klimaat hooggebergte- klimaat zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden C s teppeklimaat zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden mediterraan klimaat hooggebergte- klimaat D z eeklimaat met neerslag in alle jaargetijden hooggebergte- klimaat steppeklimaat mediterraan klimaat E z eeklimaat met neerslag in alle jaargetijden mediterraan klimaat hooggebergte- klimaat steppeklimaat F z eeklimaat met neerslag in alle jaargetijden mediterraan klimaat steppeklimaat hooggebergte- klimaat
bron 5
Dorp in Zuid-Spanje
62pBekijk bron 5.
De huizen in Spanje zijn aangepast aan het klimaat. In Spanje zie je vaak
dorpjes waar alle huizen wit zijn.

Geef het voordeel van het wit schilderen van huizen in Spanje voor de
temperatuur in huis.

Geef, naast wit schilderen, nog een voorbeeld uit de foto van hoe
huizen aangepast zijn aan het warmere klimaat in Spanje.
72pZowel Nederland als Spanje ondervinden de nadelige gevolgen van het
versterkt broeikaseffect.

Geef twee gevolgen van het versterkt broeikaseffect die zowel voor
Nederland als voor Spanje gelden.
bron 6
Vier klimaatgrafieken uit de Verenigde Staten
81pBekijk bron 6.
Het bodemgebruik in een gebied wordt vaak sterk bepaald door het
klimaat.
Welke klimaatgrafiek is van een plaats waar citrusteelt (bijvoorbeeld
sinaasappels, mandarijnen en citroenen) zonder irrigatie kan
plaatsvinden?

klimaatgrafiek 1

klimaatgrafiek 2

klimaatgrafiek 3

klimaatgrafiek 4
91pBoeren en tuinders proberen minder afhankelijk te worden van het
klimaat. Dit doen ze onder andere door irrigatie.

Geef nog een maatregel die boeren kunnen nemen waardoor ze
minder afhankelijk worden van het klimaat.
bron 7
Temperatuur en neerslag in juli, Noord-Amerika
101pBekijk bron 7.

Waar is het in juli gemiddeld het koudst en wat is daarvan de oorzaak?
Kies eerst San Francisco of New York. En geef daarna de oorzaak
waardoor het in die plaats in juli gemiddeld kouder is dan in de andere
plaats.
bron 8
Zonnecentrale in de Verenigde Staten
De Ivanpah-zonnecentrale in de Mojavewoestijn in California is met
140 hectare de grootste zonnecentrale ter wereld. Op volle capaciteit kan
de centrale 140.000 gezinnen van elektriciteit voorzien.
De centrale bestaat uit 300.000 spiegels die met de zon meedraaien en
hierdoor het zonlicht concentreren op drie torens van elk 140 meter hoog.
Daar wordt stoom gemaakt om via turbines elektriciteit op te wekken.
111pLees en bekijk bron 8.
Welke plaats is het meest geschikt om een zonnecentrale te bouwen in de
Verenigde Staten?

een plaats op hoge breedte met veel bewolking

een plaats op hoge breedte met weinig bewolking

een plaats op lage breedte met veel bewolking

een plaats op lage breedte met weinig bewolking
121pEen zonnecentrale past goed in een duurzaam klimaatbeleid.

Geef hiervoor een argument.
bron 9
Krantenartikel
23 oktober 2015 - Orkaan Patricia was de zwaarste orkaan ooit gemeten
in Mexico. Zaterdagochtend was de orkaan al afgezwakt tot een tropische
storm met windstoten tot 80 kilometer per uur.
De president van Mexico waarschuwde dat het gevaar nog niet voorbij is.
Hoewel orkaan Patricia in windkracht is afgenomen, kan de orkaan nog
grote schade veroorzaken. Ook het National Hurricane Center in de
Verenigde Staten waarschuwt hiervoor.
132pLees en bekijk bron 9.
Bij een orkaan kan de heftige wind zorgen voor veel schade.

Noem nog een natuurlijk kenmerk van een orkaan dat voor veel
schade kan zorgen.

Noem een oorzaak waardoor de kracht van orkaan Patricia boven land
afnam.
bron 10
Verkeersbord
141pBekijk bron 10.
Vaak verlaten inwoners hun woongebied als er een orkaanwaarschuwing
is. De Amerikaanse overheid heeft speciale verkeersborden geplaatst die
de evacuatieroute aangeven in het geval van een orkaandreiging.

Geef de reden waarom het plaatsen van dit soort borden bij
hazardmanagement past.
opgave 3Bevolking en ruimte
bron 21
Demografisch transitiemodel
301pBekijk bron 21.
Eind jaren 60 gingen veel vrouwen in Nederland de anticonceptiepil of
een ander voorbehoedsmiddel gebruiken.
In welke fase van het demografisch transitiemodel bevond Nederland zich
eind jaren 60?

in fase 1

in fase 2

in fase 3

in fase 5
bron 22
Aantal geborenen per 1000 vrouwen in Nederland naar herkomst en
leeftijd van de vrouw in 2000 en 2013
311pBekijk bron 22.
Vrouwen met een niet-westerse migratieachtergrond komen uit landen in
Afrika, Latijns-Amerika en Azië (uitgezonderd Indonesië en Japan).
Bron 22 vergelijkt het aantal geboorten van vrouwen in Nederland zonder
migratieachtergrond met het aantal geboorten van vrouwen met een
niet-westerse migratieachtergrond in Nederland.
Welke uitspraak over de vergelijking tussen beide groepen vrouwen is
juist?

Het aantal geborenen per 1000 vrouwen met een niet-westerse
migratieachtergrond komt dichter bij dat van vrouwen zonder
migratieachtergrond.

In 2013 werden er per 1000 vrouwen met een niet-westerse
migratieachtergrond meer kinderen geboren dan in 2000.

Vrouwen zonder migratieachtergrond boven de 40 jaar krijgen meer
kinderen dan vrouwen met een niet-westerse migratieachtergrond
boven de 40 jaar.

Vrouwen zonder migratieachtergrond krijgen op jongere leeftijd meer
kinderen dan vrouwen met een niet-westerse migratieachtergrond.
bron 23
Gebied in Nederland
Het gebied is meer bekend als krimpregio waaruit mensen wegtrekken
dan als stedelijke agglomeratie. Dit gebied ligt binnen Europa zeer
gunstig: binnen een half uur zijn grote steden als Aken (Duitsland) en Luik
(België) per auto goed te bereiken.
321pLees bron 23.
Over welk gebied gaat de tekst?

over Bandstad Twente

over BrabantStad

over het stedelijk gebied Arnhem-Nijmegen

over Zuid-Limburg
bron 24
Albert Heijn-winkels in Noord-Holland
332pBekijk bron 24.
Over de winkels van de Albert Heijn worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: de Albert Heijn-supermarkt voor de dagelijkse boodschappen
heeft een kleinere reikwijdte dan de Albert Heijn XL-
supermarkt.
Uitspraak 2: de Albert Heijn-supermarkt voor de dagelijkse boodschappen
heeft een lagere drempelwaarde dan de Albert Heijn XL-
supermarkt.
Uitspraak 3: het verzorgingsgebied van de Albert Heijn-supermarkt is
groter dan die van de Albert Heijn XL-supermarkt.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad
en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
342pEen Albert Heijn XL-supermarkt is vaak gevestigd aan de rand van de
stad.

Noem twee voordelen van deze locatie.
bron 25
Vier bevolkingsgrafieken van Duitsland
bevolkingsgrafiek 1
bevolkingsgrafiek 3
351pBekijk bron 25.
De bevolkingsgrafieken in bron 25 zijn van Duitsland van de jaren 1950,
2011, 2030 en 2060. Ze staan in willekeurige volgorde.
Waar staan de cijfers 1, 2, 3 en 4 van de bevolkingsgrafieken uit bron 25
juist bij de vier jaartallen?
bron 26
Migratie tussen (voormalig) West-Duitsland en (voormalig)
Oost-Duitsland, 1980-2013
361pBekijk bron 26.
Bron 26 gaat over de migratie tussen (voormalig) Oost-Duitsland en
(voormalig) West-Duitsland.

Welke lijn geeft de migratie aan van (voormalig) Oost-Duitsland naar
(voormalig) West-Duitsland? Kies eerst lijn 1 of lijn 2. En geef daarna
een argument voor de keuze.
bron 27
Gemiddeld inkomen per maand in Dresden in 2016 naar huishouden per
wijk
371pBekijk bron 27.
Welk begrip past het best bij bron 27?

bevolkingsdichtheid

bevolkingsspreiding

integratie

sociale ongelijkheid
bron 28
Demografisch transitiemodel
381pBekijk bron 28.
In 2017 was het geboortecijfer in China 12 en het sterftecijfer was 8.
Waar staan voor China de fases uit het demografisch transitiemodel juist
bij 2017 en 2050?
bron 29
Een gevolg van de eenkindpolitiek in China
391pBekijk bron 29.
Bron 29 laat een gevolg van de eenkindpolitiek van China zien.

Welk sociaal-economisch gevolg van de eenkindpolitiek is te zien?
bron 30
Migratie in China
Migranten die naar de steden trekken zijn vooral... 1 … (jonge / oude)
mensen. Een oorzaak van deze migratie is de mechanisering van
de... 2 … (landbouw / industrie) op het platteland.
De trek naar de steden heeft op het platteland geleid tot
... 3 … (braindrain / werkloosheid). De nieuwkomers in de steden kwamen
vooral terecht in de... 4 … (flatwijken / hutongs) in de grote steden.
402pLees bron 30.
In de tekst in bron 30 staat achter de cijfers 1, 2, 3 en 4 een
keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 30 over op het antwoordblad en
zet de juiste keuze erachter.
bron 31
Bevolkingsdichtheid, China
412pBekijk bron 31.
Over bron 31 worden drie uitspraken gedaan.
Uitspraak 1: Shanghai en Guangzhou hebben allebei minstens 5 miljoen
inwoners.
Uitspraak 2: Shanghai en Guangzhou liggen allebei aan zee.
Uitspraak 3: Guangzhou ligt aan de Chang Jiang.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad
en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
bron 32
Skyline van Guangzhou in 1978 en in 2013
421pBekijk bron 32.
In bron 32 zie je de skyline van Guangzhou in 1978 en 2013.

Noem met behulp van bron 32 een verandering waardoor de
ruimtelijke kwaliteit tussen 1978 en 2013 is verslechterd.
bron 33
Bevolkingsgroei in Guangzhou, China
431pBekijk bron 33.
De bevolkingsgroei in Guangzhou komt vooral door het grote aantal
migranten. Tussen 1990 en 2020 vindt een verdrievoudiging van de
bevolkingsomvang plaats.
Welke uitspraak over Guangzhou is juist?

De gemiddelde leeftijd is gedaald en er is een geboorteoverschot.

De gemiddelde leeftijd is gedaald en er is een sterfteoverschot.

De gemiddelde leeftijd is gestegen en er is een geboorteoverschot.

De gemiddelde leeftijd is gestegen en er is een sterfteoverschot.
bron 34
Guangzhou Bus Rapid Transit
441pBekijk bron 34.
De foto van na 2010 in bron 34 laat het Guangzhou Bus Rapid Transit
zien: een systeem waarbij bussen een vaste route door de stad rijden,
onder andere langs metrostations. Per uur worden 27.000 passagiers
vervoerd. Eén voordeel is dat er in de nieuwe situatie minder congestie in
Guangzhou is dan vóór 2010.

Noem nog een voordeel van de invoering van het Guangzhou Bus
Rapid Transit.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.