Bekijk bron 1. Naar aanleiding van de satellietfoto in bron 1 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: boven Nederland ligt een depressie. Uitspraak 2: de neerslag die boven Nederland valt, is stijgingsneerslag. Uitspraak 3: lucht stroomt van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is. bron 2 Weerbericht
Bekijk weerkaart 2 in bron 3. Over deze weerkaart worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: boven Spanje is het onbewolkt of licht bewolkt. Uitspraak 2: in het hogedrukgebied boven Spanje stijgt de lucht op. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bekijk bron 4 en bron 5. Waar staan de klimaatgrafieken P, Q en R juist bij de drie steden uit bron 4? Córdoba Murcia Santander A klimaatgrafiek P klimaatgrafiek Q klimaatgrafiek R B klimaatgrafiek P klimaatgrafiek R klimaatgrafiek Q C klimaatgrafiek Q klimaatgrafiek P klimaatgrafiek R D klimaatgrafiek Q klimaatgrafiek R klimaatgrafiek P bron 6 Verwoestijning Spanje
Over bron 8 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: omdat de gebergten in de Verenigde Staten een noord-zuidligging hebben, kan koude lucht ver landinwaarts trekken. Uitspraak 2: de zeewind langs de westkust van de Verenigde Staten heeft een matigende werking op de temperatuur in dit kustgebied. Uitspraak 3: ten noordwesten van Denver komen lagere temperaturen voor, omdat daar gebergten liggen. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bekijk bron 9 en bron 10. Fairbanks en Denver hebben allebei een gemiddelde jaarlijkse neerslag van ongeveer 300 millimeter. Toch is er de omgeving van Fairbanks meer plantengroei dan in de omgeving van Denver. • Beredeneer in welke stad de nuttige neerslag in de zomer het hoogst is. Doe het zo: − Kies eerst in welke stad, Fairbanks of Denver, de nuttige neerslag in de zomer het hoogst is. − Geef daarna een uit bron 9 af te leiden verklaring voor de hogere nuttige neerslag in deze plaats.
Bekijk bron 11 en bron 12. Vergelijk de klimaatgrafieken van Nome en Barrow. Nome heeft een landklimaat en Barrow heeft een toendraklimaat. Dit verschil wordt bepaald door klimaatfactoren. Waar staat bij alle klimaatfactoren juist aangegeven of ze wel of niet bepalend zijn voor het klimaatverschil tussen Nome en Barrow? breedteligging hoogteligging afstand tot zee A niet bepalend niet bepalend niet bepalend B niet bepalend niet bepalend wel bepalend C niet bepalend wel bepalend wel bepalend D wel bepalend niet bepalend niet bepalend E wel bepalend niet bepalend wel bepalend F wel bepalend wel bepalend wel bepalend
Deze flyer is uitgedeeld in enkele zuidelijke staten in de Verenigde Staten. • Beargumenteer of deze flyer is uitgedeeld in het kader van hazardmanagement bij orkanen óf in het kader van hazardmanagement bij tornado’s. Doe het zo: − Kies eerst orkanen of tornado's. − Geef daarna een argument voor de keuze.
Bekijk bron 21 en lees bron 22. Tien jaar na de aanleg van de zandmotor zal de situatie langs de kust er heel anders uitzien, onder andere door de wind. • Beargumenteer met behulp van bron 21 en bron 22 of hier de aanlandige of aflandige wind de overheersende windrichting is. Doe het zo: − Kies eerst aanlandige wind of aflandige wind − Geef daarna een aanwijzing uit bron 21 die de keuze onderbouwt.
Beregening is de belangrijkste vorm van watergebruik in de land- en tuinbouw. Hoeveel en hoe vaak beregend moet worden is afhankelijk van de grondsoort, de hoeveelheid neerslag en het soort gewas. • Beredeneer of bij dezelfde hoeveelheid neerslag en hetzelfde soort gewas, gemiddeld meer beregend moet worden op kleigrond of op zandgrond. Doe het zo: − Kies eerst kleigrond of zandgrond. − Geef daarna de oorzaak waardoor bij die grondsoort meer beregend moet worden.
Bekijk bron 25. In bron 25 is een kaart van de Gendtsche Waarden uit het jaar 1965 te zien. Dit is een uiterwaard aan de Waal bij Gendt in Gelderland. Ooit stonden hier vijf steenfabrieken. Inmiddels is een aantal steenfabrieken afgebroken. • Noem een voordeel voor het waterbeheer van het weghalen van een aantal steenfabrieken in de Gendtsche Waarden.
De bouw van de Drieklovendam in China had naast voordelen ook nadelige gevolgen. Deze nadelige gevolgen kunnen vanuit verschillende invalshoeken bekeken worden. Voorbeelden van nadelige gevolgen zijn: 1 Bewoners hadden geen inspraak bij de bouw van de dam. 2 Veel vissoorten kunnen nu niet meer de rivier opzwemmen. 3 Eeuwenoude tempels en gebouwen zijn verdwenen. 4 In tijden van droogte is de kans aanwezig dat er minder elektriciteit wordt opgewekt. 5 Veel oudere bewoners missen hun oude dorpsgemeenschap. • Neem de cijfers 1 tot en met 5 van de nadelige gevolgen over op het antwoordblad en schrijf de juiste invalshoek erachter. Kies uit: economisch, cultureel, milieu, politiek en sociaal. Let op: elke invalshoek mag maar een keer gebruikt worden.
Bekijk bron 26. Bron 26 laat de afvoer van water en van slib van enkele rivieren in China zien. Waar staat juist welke rivier het grootste debiet heeft en welke rivier de grootste slibafvoer heeft? grootste debiet grootste slibafvoer A Chang Jiang Huang He B Chang Jiang Xi Jiang C Huang He Chang Jiang D Huang He Xi Jiang E Xi Jiang Chang Jiang F Xi Jiang Huang He
Bekijk bron 33. Mensen met een Syrische migratie-achtergrond zijn in verschillende delen van Nederland gehuisvest. Over mensen met een Syrische migratie-achtergrond worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in het Groene Hart wonen per duizend inwoners meer mensen met een Syrische migratie-achtergrond dan in Flevoland. Uitspraak 2: de komst van de Syrische vluchtelingen zorgt voor een toename van de vergrijzing in Nederland. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bekijk bron 34. De eerste generatie migranten is in het land van herkomst geboren en als migrant naar Nederland gekomen. De tweede generatie bestaat uit de kinderen van de eerste generatie. Zij zijn in Nederland geboren. Westerse migranten zijn migranten met als migratie-achtergrond een land in Europa (behalve Turkije), Noord-Amerika en Oceanië, Indonesië en Japan. Over bron 34 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: de tweede generatie van de vluchtelingengroepen uit bron 34 is klein, omdat deze vluchtelingengroepen nog maar kort in Nederland wonen. Uitspraak 2: een aantal migrantengroepen heeft te maken met het koloniale verleden van Nederland. Uitspraak 3: behalve werk is de geografische ligging een belangrijke reden dat er meer Duitsers dan Polen in Nederland wonen. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Lees bron 41 en bekijk bron 42. Het is onzeker of het aantal inwoners van de ‘Rat Communities’ in China in de toekomst zal toenemen of afnemen. • Beargumenteer of het aantal inwoners van de ‘Rat Communities’ zal toenemen of afnemen. Doe het zo: − Kies eerst toenemen of afnemen. − Geef daarna een argument voor de keuze.
bron 46 Grootste containerhavens ter wereld, 2012 haven aantal containers (in miljoen teu*) procentuele groei ten opzicht van 2011 (in %) 1 Shanghai 32,5 +2,5 2 Singapore 31,6 +5,9 3 Hongkong 23,1 -5,2 4 Shenzhen 22,9 +1,6 5 Busan 17,0 +5,5 6 Ningbo 15,7 +4,5 7 Guangzhou 14,7 +2,2 8 Qingdao 14,6 +10,6 9 Dubai 13,3 +2,3 10 Tianjin 12,3 +6,2 11 Rotterdam 11,9 0,0 *teu = standaardcontainer (Twenty foot Equivalent Unit)
Bekijk bron 46. Er staan veel Chinese containerhavens in de top tien van grootste containerhavens. Welke beroepssector in China zorgt voor de grootste groei van de containerhavens? A de primaire sector (de land- en tuinbouw) B de secundaire sector (de industrie) C de tertiaire sector (de dienstensector) D de kwartaire sector (de niet-commerciële dienstensector)
Bekijk bron 48. In bron 48 zijn de veranderingen in Shanghai goed te zien. • Geef een economische reden waarom het in Shanghai noodzakelijk is om steeds meer te kiezen voor hoogbouw. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
D
D
A
D
A
B
C
B
B
