naslagOVERZICHT FORMULES:
omtrek cirkel = π × diameter
oppervlakte cirkel = π × straal 2
inhoud prisma = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud kegel =
oppervlakte grondvlak × hoogte inhoud piramide =
oppervlakte grondvlak × hoogte inhoud bol =
straal 3 opgave 2Olympische medailles
In 2008 deed Nederland voor de 23ste keer mee aan de Olympische Spelen.
In de tabel hieronder is de Nederlandse medailleoogst van een aantal
Olympische Spelen weergegeven.
13pIn 2008 won het Nederlandse team in totaal 16 medailles.

Bereken hoeveel procent daarvan een gouden medaille was. Schrijf je
berekening op.
23pHet Nederlandse team behaalde in het jaar 2000 veel meer medailles dan
tijdens vroegere Olympische Spelen. Dat is niet zo verwonderlijk, omdat het
aantal onderdelen waarop een medaille behaald kan worden flink is gestegen.
In 1900 waren er 6 medailles op 85 onderdelen. In 2000 waren er 25 medailles
op 276 onderdelen.

Heeft Nederland in verhouding in 2000 beter gepresteerd dan in 1900? Licht
je antwoord toe.
33pEen journalist wil een ranglijst maken van de resultaten van het Nederlandse
team bij de Olympische Spelen. Hij doet dit op de volgende manier: voor elke
gouden medaille geeft hij 15 punten, voor een zilveren medaille 10 punten en
voor een bronzen 5 punten.
Zowel in 1928 als in 1996 behaalde het Nederlandse team 19 medailles.

Welk jaar staat hoger in de ranglijst van de journalist? Laat zien hoe je aan
je antwoord komt.
opgave 3Snelwandelen
In 2006 kwam het wereldrecord snelwandelen op
de 50 km op naam van de Australiër
Nathan Deakes.
Hij legde de 50 km af in 3 uur 35 minuten en
47 seconden.
Ook vrouwen doen aan snelwandelen. Onderstaande formule geeft het verband
tussen de beenlengte en de maximale snelheid die een vrouw bij snelwandelen
kan bereiken:
Hierin is maximale snelheid in m/s en beenlengte in meters.
42pYasmina doet aan snelwandelen. Ze heeft een beenlengte van 0,9 meter.

Laat met een berekening zien dat zij volgens de formule een maximale
snelheid van afgerond 2,97 m/s kan halen.
54puitwerkbijlageBeenlengtes onder 0,6 m en boven 1,4 m komen niet voor bij vrouwen die aan
snelwandelen doen.

Teken op de uitwerkbijlage de grafiek die bij de formule hoort. Je mag
daarbij de tabel op de uitwerkbijlage gebruiken.
63pOok Elvira doet aan snelwandelen. Haar maximale snelheid is 3,2 m/s.

Bereken met behulp van de formule de beenlengte van Elvira. Rond het
antwoord af op hele centimeters. Schrijf de berekening op.
opgave 4Boombank
Hierboven zie je een boombank die bestaat uit zes gelijke delen waar je op kunt
zitten. De binnen- en buitenrand van de boombank hebben de vorm van een
regelmatige zeshoek.
73puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staat een tekening van deel 1 van de bank. In die tekening
zijn ook enkele hulplijnen gestippeld.

Teken in die tekening op de uitwerkbijlage de delen 2 en 6 erbij.
82puitwerkbijlageIn de tekening op de uitwerkbijlage staat dat hoek A 60° is.

Laat met een berekening zien dat hoek
A inderdaad gelijk is aan 60°.
93puitwerkbijlageIn de tekening op de uitwerkbijlage is te zien dat AD = 120 cm, BD = 80 cm en
DE = 120 cm.

Laat zien dat
BC gelijk is aan 200 cm.
105puitwerkbijlageIn de tekening op de uitwerkbijlage staat deel 1 van de boombank.
Daarin is ook de hoogte h aangegeven.

Bereken hoeveel cm
2 de oppervlakte van deel 1 van de boombank is.
Schrijf je berekening op.
opgave 5Sierbestrating
Hiernaast zie je een foto van een stuk sierbestrating.
De stenen die hiervoor gebruikt worden heten klinkers.
De klinkers worden in drietallen naast elkaar gelegd.
Zo ontstaat telkens een vierkant.
De vierkanten worden gelegd volgens een bepaald patroon.
Hieronder zie je de eerste vier figuren uit een reeks.
Het rangnummer van elke figuur is aangegeven met de letter n.
De figuur met rangnummer 2 bestaat dus uit 4 vierkanten.
112pHoeveel vierkanten heeft de figuur met rangnummer 6? Laat zien hoe je aan je
antwoord komt.
Er bestaat een verband tussen het aantal klinkers van een figuur en zijn
rangnummer n. De formule voor dit verband is:
aantal klinkers = 3 × n2
123pEr zijn 8000 klinkers beschikbaar. Hiermee wordt een zo groot mogelijke figuur
uit de reeks gemaakt.

Bereken het rangnummer van deze figuur. Schrijf je berekening op.
133pElk vierkant dat bestaat uit 3 klinkers is een vierkant met zijden van 21 cm. Een
vierkant terras met lengte 525 cm krijgt een sierbestrating volgens bovenstaand
patroon.

Laat met een berekening zien dat hiervoor 1875 klinkers nodig zijn.
Er bestaan ook bredere klinkers. Met die brede klinkers krijg je al een vierkant
door 2 klinkers naast elkaar te leggen.
Hieronder zie je de eerste drie figuren uit een reeks volgens dit patroon met
brede klinkers.
142pGeef de formule die hoort bij het verband tussen het aantal klinkers van een
figuur en zijn rangnummer n volgens dit patroon.
opgave 6Menukaartje
Mica maakt een menukaartje van papier. Ze begint met een cirkel met een straal
van 10 cm. Daaruit knipt Mica een kwart cirkel, onderdeel 2 op de linkerfoto.
De kegel maakt ze door onderdeel 1 om te vouwen tot de twee lijnstukjes a en b
precies tegen elkaar liggen.
Onderdeel 2 plakt ze op de kegel. Zie de middelste foto.
153pBereken hoeveel cm2 de oppervlakte van onderdeel 2 is. Schrijf je berekening op
en rond af op een geheel getal.
163pDe hele onderrand van de kegel wordt versierd met band. Zie de rechterfoto.

Laat met een berekening zien dat de lengte van de onderrand
afgerond 47,1 cm is.
172pMica wil onder de kegel een cirkel plakken van karton. Deze cirkel moet even
groot worden als het grondvlak van de kegel.

Bereken hoe groot de diameter van deze cirkel moet worden. Geef je
antwoord in hele cm. Schrijf je berekening op.
opgave 7Taxitarieven
De prijs van een taxirit wordt bepaald door een instaptarief en een
kilometertarief. Een rit tot twee kilometer kost alleen het instaptarief. Is de rit
langer dan twee kilometer, dan komt er nog een bedrag bij voor elke extra
kilometer.
De tarieven van taxibedrijf Pentax voor een personentaxi en een taxibusje staan
in de tabel hieronder.
183pJohan en Marije stappen bij het station in een personentaxi voor een rit van
5 kilometer naar een museum. Johan en Marije delen de kosten van de taxirit.

Laat met een berekening zien dat Johan € 6,00 moet betalen.
193pIn het museum komen Johan en Marije drie vrienden tegen. Ze besluiten om
voor de terugrit naar het station gezamenlijk een taxibusje te nemen en de
kosten te delen.

Bereken hoeveel euro Johan minder hoeft te betalen op de terugrit dan op
de heenrit. Schrijf je berekening op.
Het taxibedrijf heeft een dagtarief en een nachttarief.
In de tabel hieronder staan deze tarieven voor personentaxi’s.
Op de uitwerkbijlage is de grafiek voor het nachttarief getekend.
203puitwerkbijlageBepaal vanaf hoeveel hele kilometers een taxirit volgens het nachttarief bij
Pentax meer dan € 25,00 kost. Laat zien hoe je aan je antwoord komt. Je mag
de grafiek op de uitwerkbijlage gebruiken.
214puitwerkbijlageBij welk aantal kilometers kost een taxirit volgens het dagtarief en het nachttarief
hetzelfde? Laat zien hoe je aan je antwoord komt. Je mag de grafiek op de
uitwerkbijlage gebruiken.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave 8Vliegen als een vogel
In de Franse plaats La Bresse is een spectaculaire kabelbaan aangelegd.
Tussen de punten A en B is een 1300 meter lange staalkabel gespannen. Het
hoogteverschil is 180 meter. Zie de schets hieronder.
Liggend in een soort hangmat kun je dan met grote snelheid van B naar A langs
de kabel afdalen. Zie de foto hieronder.
223pBereken hoeveel meter AC is. Schrijf je berekening op en rond af op een geheel
getal.
233pBereken hoeveel graden hoek A is. Schrijf je berekening op.
244pIn een reclamefolder wordt aangegeven dat bij deze afdaling de gemiddelde
snelheid 100 kilometer per uur is.

Bereken hoeveel seconden de afdaling duurt. Schrijf je berekening op.
253pHet is ook mogelijk om met een kleine parachute aan de voeten deze kabelbaan
af te gaan. De afdaling duurt dan 115 seconden.

Bereken de gemiddelde snelheid in kilometer per uur die dan bereikt wordt.
Schrijf je berekening op en rond af op een geheel getal.