bronnen

Eindexamen wiskunde vmbo kb 2005, tijdvak 2

naslagOVERZICHT FORMULES:

omtrek cirkel = 3,14 ×diameter
oppervlakte cirkel = 3,14 ×straal ×straal
inhoud prisma = oppervlakte grondvlak ×hoogte
inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak ×hoogte
oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud kegel =
3
oppervlakte grondvlak × hoogte
inhoud piramide =
3
inhoud bol = 4,19 ×straal ×straal ×straal

opgave 2MUSEUMZAAL

In een museum staan enkele beelden. Hieronder zie je een gedeelte van de plattegrond
van het museum.
zaal 4 *B zaal 3 zaal 1 A* zaal 2
In de uitwerkbijlage staat deze plattegrond nog een keer, maar dan met
schaal 1: 200.
De plaatsen van de beelden zijn aangegeven met open rondjes.
De zalen 1, 2, 3 en 4 in het museum worden bewaakt door de camera’s A en B die op een
vaste plaats hangen. Doordat ze draaibaar zijn, kunnen ze een groot deel van deze zalen
overzien.
15puitwerkbijlage
Een aantal beelden in zaal 1 wordt niet door de camera’s A en B gezien.
Kleur of arceer in de plattegrond in de uitwerkbijlage bij de vragen 1, 2 en 3 de open
rondjes die door geen van de camera’s gezien kunnen worden. Laat in de plattegrond
duidelijk zien hoe je aan je antwoord bent gekomen.
23puitwerkbijlage
In zaal 1 wordt een nieuw beeld geplaatst. Rondom het beeld moet een vrije ruimte zijn
van 3 meter, zodat je het aan alle kanten goed kunt bekijken. In die vrije ruimte mag dus
geen ander beeld staan.
Zet in de uitwerkbijlage een kruisje op een geschikte plaats voor het nieuwe beeld.
Geef een toelichting met behulp van een tekening.
35puitwerkbijlage
Men besluit in zaal 2 ook beelden te plaatsen. Deze beelden moeten door minstens één
camera worden gezien.
Geef in de uitwerkbijlage door arceren of kleuren aan in welke gedeelten van zaal 2
geen beelden mogen worden geplaatst. Uit je tekening moet blijken hoe je aan het
antwoord bent gekomen.

opgave 3REGEN

41p
Op de foto hieronder staat een regenmeter. Deze regenmeter staat bij Miriam in de tuin
en op de maatstreepjes van de regenmeter kan zij de hoeveelheid regen in millimeters
aflezen.
figuur bij de opgave
Lees op de regenmeter van de foto de hoeveelheid regen in mm af.
54p
Op het terras van de tuin van Miriam staat een rechthoekige bloembak van 6 bij 8 dm.
Miriam ziet op de regenmeter dat er op dinsdag 1 mm regen is gevallen. Volgens Miriam
is er alleen al in haar bloembak bijna een halve liter water gevallen.
Laat met een berekening zien dat Miriam gelijk heeft.
Bij 1 mm regen is de hoeveelheid regen die op een gebied van 1 km2 valt, gelijk aan
1 miljoen liter.
Hieronder zie je een kaartje van Nederland. Op dat kaartje kun je aflezen hoeveel
millimeter regen er gemiddeld per jaar in verschillende delen van het land valt.
Texel Oostelijk en Zuidelijk Flevoland Amsterdam Legenda: gemiddelde hoeveelheid neerslag in mm per jaar minder dan 750 750-800 800-850 850 en meer
Texel heeft een oppervlakte van 180 km2
63p
Bereken hoeveel liter regen er gemiddeld per jaar op Texel valt. Laat zien hoe je aan
je antwoord komt.
73puitwerkbijlage
Het bovenstaande kaartje staat ook in de uitwerkbijlage bij vraag 7.
Bij vraag 6 heb je gezien dat als je de oppervlakte van een gebied weet, je een berekening
kunt maken van de hoeveelheid regen per jaar die op dat gebied valt.
Schat hoeveel km2 de oppervlakte van Oostelijk en Zuidelijk Flevoland is.
Licht je antwoord toe.
83p
Miriam woont in Amsterdam. Na één week zat er in totaal 34 mm regen in haar
regenmeter.
Was deze week een erg natte of een erg droge week van het jaar? Laat zien hoe je
aan je antwoord komt.

opgave 4SPAARPOT

De Spaarbank heeft de volgende actie. Zie de advertentie hieronder.
gratis De spaarpot van de Spaarbank spaargleuf 4,6% Spaarpot vol! Stort het bedrag uit uw volle spaarpot op uw rekening en u krijgt eenmalig een extra renteuitkering van 4,6%. wijzigingen voorbehouden
De spaarpot heeft de vorm van een regelmatige piramide met een vierkant grondvlak.
In de linkerfiguur hieronder zie je een tekening van de spaarpot. Daarnaast staat het
wiskundig model met de maten van de spaarpot.
4,6% spaargleuf spaarpot
T H G E F 6 cm hoogte TS 24 cm D C S 18 cm A 18 cm B wiskundig model
De spaarpot heeft een deksel. Deze is in het model aangegeven met de letters T.EFGH.
Het scharnier, waarom de deksel omgeklapt kan worden, is aangegeven met de letters
HG.
In de advertentie lijkt het of de inhoud van de deksel 4,6% van de inhoud van de hele
piramide is.
Om te kijken of dit waar is moet eerst de inhoud van de hele piramide uitgerekend
worden.
93p
Laat zien dat de inhoud van de hele piramide T.ABCD 2592 cm3 is. Schrijf je
berekening op.
103p
Laat met een berekening zien dat het niet waar is dat de inhoud van de deksel 4,6%
van de inhoud van de hele piramide is.
113puitwerkbijlage
In de uitwerkbijlage bij vraag 11 is op schaal het vooraanzicht van de spaarpot met
omgeklapt deksel getekend.
Teken daarnaast op dezelfde schaal het rechter zijaanzicht van de spaarpot met
omgeklapt deksel.
Janneke heeft bij de Spaarbank zo’n spaarrekening geopend en heeft deze spaarpot
gekregen. De bank geeft haar bij het storten van het bedrag uit haar volle spaarpot op
haar rekening eenmalig een extra rente uitkering van 4,6% over dit bedrag.
123p
Janneke brengt € 283,67 uit haar volle spaarpot naar haar spaarrekening.
De rente op deze spaarrekening is 3%. Janneke heeft een jaar lang het bedrag (ook de
extra rente uitkering) op de rekening laten staan en heeft verder geen extra stortingen
gedaan.
Bereken het eindsaldo van de rekening na een jaar. Schrijf je berekening op.
133p
Bereken hoeveel euro Janneke in haar spaarpot had moeten sparen om
€ 25,00 aan extra rente uitkering te ontvangen. Schrijf je berekening op.

opgave 5REMSPOOR

remspoor
Als een auto hard remt, kunnen remsporen ontstaan.
Bij ongelukken kan de politie aan de hand van de lengte van het remspoor van een auto
bepalen hoe hard een auto heeft gereden.
De snelheid waarmee een auto gereden heeft, wordt berekend met behulp van de
volgende formule:
snelheid = 11,5 × √(remspoor)
Hierbij is snelheid in km/uur en remspoor in meters.
141p
Een auto heeft een remspoor achtergelaten van 80 meter.
Laat door een berekening zien dat deze auto 103 km/uur reed.
154puitwerkbijlage
Voor de politie is het handig om snel op te zoeken hoe hard een auto heeft gereden.
Daarom heeft de politie de grafiek van bovenstaande formule gemaakt.
Een deel van de grafiek bij deze formule is getekend in de uitwerkbijlage bij
vraag 15 en 16.
Maak in de uitwerkbijlage de grafiek af die bij deze formule hoort. Je mag de tabel
gebruiken.
163p
Een automobilist rijdt op een snelweg 120 km/uur. Die automobilist moet plotseling
remmen om tot stilstand te komen.
Hoeveel meter verwacht je dat het remspoor ongeveer zal zijn? Laat zien hoe je aan
je antwoord bent gekomen.
173p
Als het regent is de lengte van het remspoor 1,4 keer zo lang als bij droog weer. Hierdoor
moet de formule worden aangepast. Andrea heeft hierbij de volgende formule gemaakt:
snelheid = (11,5)/(1,4) × √(remspoor)
Is deze formule juist? Laat zien hoe je aan je antwoord komt.

opgave 6INLIJSTEN

figuur bij de opgave
Desiré maakt lijstjes uit karton om de tekeningen van haar kinderen in te lijsten.
Ze doet dat door uit een rechthoekig stuk karton een rechthoek uit het midden weg te
snijden.
Dus uit rechthoekig A snijdt ze uit het midden rechthoek B weg, zodat er een lijst C
overblijft. Desiré maakt de lijst altijd 5 cm breed.
Zie onderstaande figuur.
A
B
5 cm C lengte breedte
Desiré wil het karton zo zuinig mogelijk gebruiken en gebruikt de uitgesneden rechthoek B
weer voor een nieuwe lijst. Ze doet dit door hier weer een rechthoek uit te snijden,
enzovoort.
Bij de lijsten die Desiré maakt, is de lengte altijd 10 cm meer dan de breedte.
Rechthoek B is minimaal 5 cm breed. Ze werkt alleen met hele centimeters.
184p
Desiré begint met een rechthoekig stuk karton van 80 bij 70 cm.
Leg uit hoeveel lijsten Desiré in totaal uit dit stuk karton kan maken.
193puitwerkbijlage
Er is een verband tussen de lengte en de breedte van alle lijsten die Desiré maakt.
Geef de formule van dit verband. Op de uitwerkbijlage staat een tabel bij vraag 19.
Je mag deze gebruiken.
202p
Wat zijn de afmetingen in hele cm van de kleinste rechthoek B?

opgave 7FLESJES IN DOOSJES

Flesjes correctievloeistof worden in doosjes verpakt. De flesjes correctievloeistof en de
doosjes zijn even hoog. De bodem van zo’n flesje heeft een straal van 1,5 cm.
Hieronder zie je links een foto van zo’n doosje. Rechts zie je een deel van een tekening
van het bovenaanzicht.
Met de dikte van het karton hoef je geen rekening te houden.
figuur bij de opgave
12 cm 1,5 cm 18 cm
213p
De flesjes kunnen op de manier van de rechter tekening hierboven in een doosje verpakt
worden. Ga uit van een doosje met maten 12 en 18 cm.
Bereken hoeveel flesjes er op deze manier in dit doosje passen. Schrijf je berekening
op.
De fabrikant brengt een nieuw soort correctievloeistof op de markt. Als actie krijg je bij
aanschaf van 10 flesjes er één cadeau. De fabrikant laat hiervoor nieuwe doosjes maken
waar precies 11 flesjes in passen. Zie onderstaande tekening.
Om uit te rekenen wat de minimale afmetingen moeten zijn, heeft de fabrikant de lengte
van AB nodig.
1,5 cm M A B
225p
Bereken hoeveel millimeter de afstand AB is. Schrijf je berekening op.
Als je geen antwoord bij vraag 22 hebt gevonden, neem dan AB = 25 mm.
234p
De lengte van één zijde van het nieuwe doosje in de tekening boven vraag 22
is 12 cm.
Bereken hoeveel millimeter de andere zijde van dat nieuwe doosje is.
Laat zien hoe je aan je antwoord bent gekomen.
244p
De fabrikant wil weten hoeveel doosjes voor 11 flesjes hij minimaal moet bestellen.
Hij laat een jaar lang deze flesjes in zijn fabriek maken. Er worden 5280 flesjes per week
gemaakt. De fabriek is in totaal drie weken per jaar gesloten.
Bereken hoeveel doosjes hij minstens moet bestellen. Schrijf je berekening op.

opgave 8LADEKASTJE

Petra wil haar videobanden opruimen en is op zoek naar een ladekastje. Ze wil er zoveel
mogelijk videobanden in kunnen opbergen.
Ze ziet onderstaande foto van een ladekastje in een catalogus.
figuur bij de opgave
Bij de foto staat dat de afmetingen 115 × 30 × 40 cm (hoogte × breedte × diepte) zijn.
De afmetingen van één videoband zijn: 12,5 × 3 × 19,5 cm.
253p
Laat met een berekening zien dat één laatje meer dan 25 cm breed is.
263p
Ga ervan uit dat de hoogte van één laatje 19,5 cm is en de diepte 38 cm.
Je mag de dikte van het materiaal waar het laatje van gemaakt is, verwaarlozen.
De videobanden worden op de manier van onderstaande tekening in zo’n laatje
opgeruimd.
figuur bij de opgave
Bereken hoeveel videobanden in één laatje passen. Schrijf je berekening op.
ga naar de volgende pagina einde