bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Visvinder
Vissen zijn te vinden met een Fishfinder. Het uiteinde van de Fishfinder
hangt in het water.
De Fishfinder zendt geluid uit. Dit geluid wordt teruggekaatst door de
vissen en weer opgevangen door de Fishfinder.
11pHoe noem je teruggekaatst geluid?
21puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de werking van de
Fishfinder.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Het uitgezonden signaal van de Fishfinder wordt op het beeldscherm van
een ander apparaat zichtbaar gemaakt. Je ziet een afbeelding van het
beeldscherm.
31pDit geluidssignaal kan zichtbaar worden gemaakt met een
decibelmeter
oscilloscoop
toongenerator
41pHet ontvangen signaal van de Fishfinder is ook op een beeldscherm
weergegeven.
Welke afbeelding geeft het ontvangen geluid weer?
53pMet het signaal op het beeldscherm is bepaald dat de trillingstijd van het
ontvangen geluid 2,0 · 10–5 s is.
Bereken de frequentie en noteer of dit geluid hoorbaar is voor de
mens. Gebruik de gehoorgrenzen van de mens bij je conclusie.
opgave 2Transformeren
Menne onderzoekt het rendement van een transformator.
Hij sluit de primaire spoel via een kWh-meter aan op netspanning.
Op de secundaire spoel sluit hij een gloeilamp aan.
62puitwerkbijlageIn de transformator wordt energie omgezet.
Op de uitwerkbijlage staat een schema van de energie-omzettingen.
Noteer in het schema de juiste energiesoorten.
74pOp de kWh-meter is de meterstand af te lezen. Als er energie wordt
gebruikt, dan draait er ook een schijf rond.
Op de kWh-meter staat 375 U/kWh. Dit betekent:
als de schijf 375 keer is rondgedraaid, is er 1,0 kWh energie omgezet.
Menne meet dat de schijf een tijd van 2,5 minuut nodig heeft om één keer
rond te draaien.
Toon met een berekening aan dat het opgenomen vermogen van de
transformator 64 W is. Bereken daarvoor eerst de energie in kWh die
er in één rondje is omgezet.
82puitwerkbijlageMenne heeft bij de gloeilamp aan de secundaire kant een ampèremeter
en een voltmeter aangesloten.
Op de uitwerkbijlage staat een deel van het schakelschema.
Maak het schema compleet met de lamp en beide meters op de juiste
plaats.
De primaire spoel (n = 500) is aangesloten op netspanning (230 V). De
spanning aan de secundaire kant is 21 V.
92pBereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Neem aan dat de
transformator ideaal is.
103pJe ziet een afbeelding van de ampèremeter bij een meting.
Toon met een berekening aan dat de secundaire spoel van de
transformator een vermogen van 27,3 W levert. Noteer eerst de
aanwijzing van de stroommeter.
112pHet opgenomen vermogen van de primaire spoel is 64 W.
Bereken het rendement van deze transformator.
opgave 3Warm mes
Voor het smeren van koude boter is er een speciaal mes met een
verwarmd snijblad.
In het handvat van het mes zitten twee batterijen. In het snijblad zit een
verwarmingselement.
121pJe ziet vier afbeeldingen van een deel van het schakelschema.
In welke afbeelding zijn de batterijen juist aangesloten?
131pWat is de belangrijkste vorm van warmtetransport die voor het verwarmen
van het snijblad zorgt?
geleiding
straling
stroming
141pHet snijblad van het mes wordt verwarmd tot een temperatuur van 315 K.
Noteer deze temperatuur in graden Celsius.
Op het handvat zit een led. De led brandt als de stroomkring gesloten is.
Om de led op de juiste spanning te laten branden is er een weerstand R1
in serie geschakeld.
Je ziet een vereenvoudigd schakelschema van het mes.
151puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de led en R1.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Als je de stroomkring sluit, dan is de totale stroomsterkte 0,12 A.
162pBereken de totale weerstand van de schakeling.
172pDe totale capaciteit van de volle batterijen is 1800 mAh.
Bereken de tijd die de batterijen bij deze stroomsterkte energie
kunnen leveren.
opgave 4Magneten
Arend heeft schijfmagneetjes gekocht.
Op de verpakking staat een tabel met een aantal gegevens.
tabel
Arend wil het volume van één magneetje meten. Hij vult een maatcilinder
met een volume van 10,0 mL water. Dan laat hij tien magneetjes in de
maatcilinder zakken.
181pWaarom is het beter tien magneetjes in de maatcilinder te doen dan één
magneetje?
193puitwerkbijlageArend bepaalt met een weegschaal dat de massa van één magneetje
5,17 g is.
Bereken op de uitwerkbijlage het volume van tien magneetjes en geef
het eindniveau van de maatcilinder aan.
201pAls Arend een magneetje bij een paperclip houdt, beweegt de paperclip
naar het magneetje toe.
Wat is juist?
Dit is een chemische reactie.
Dit is een natuurkundig proces.
Dit is zowel een natuurkundig proces als een chemische reactie.
211pDe coating van nikkel beschermt een magneetje tegen corrosie.
Wat is corrosie?
de reactie van een magneetje met zuurstof
het indeuken van een magneetje bij stoten of vallen
het smelten van een magneetje bij hoge temperaturen
het uitzetten van een magneetje bij hoge temperaturen
Op de verpakking van de magneetjes staat de verdeling van de noord- en
de zuidpool in een magneetje.
221pArend stapelt vier magneetjes op elkaar.
In welke afbeelding is de verdeling van de noord- en zuidpolen over de
vier magneetjes juist weergegeven?
Op de verpakking staat ook een waarschuwing:
Let op: Houd magneten uit de buurt van alle apparaten en voorwerpen
die door sterke magnetische velden kunnen worden beschadigd.
231pArend maakt zich zorgen over zijn horloge.
Welke metalen in het horloge zijn gevoelig voor magnetische velden?
aluminium en nikkel
ijzer en magnesium
ijzer en nikkel
magnesium en aluminium
opgave 5Rekstokfinale
Epke Zonderland won goud aan de rekstok bij de Olympische
Zomerspelen in Londen. Aan het begin van zijn oefening zet Epke zich af
om aan de rekstok te gaan hangen.
242puitwerkbijlageOp de uitwerkbijlage staan drie zinnen over de afzet.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Je ziet twee schematische afbeeldingen van Epke tijdens zijn oefening.
252pDe zwaarte-energie van de laagste stand naar de hoogste stand neemt
toe met 1530 J.
Bereken de afstand in meter die Epke (massa 68 kg) omhoog
beweegt.
261puitwerkbijlageOm een blessure te voorkomen, buigt Epke bij de landing door zijn
knieën. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de landing.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
272puitwerkbijlageHet door de knieën buigen is te vergelijken met veiligheidsvoorzieningen
in een auto.
Op de uitwerkbijlage staat een tabel met veiligheidsvoorzieningen in een
auto.
Zet in de tabel een kruisje achter elke veiligheidsvoorziening in een
auto die te vergelijken is met het door de knieën buigen.
opgave 6Zeilrecord
opgave 7Wiebelstep
Ties heeft een speciale step. Deze step wordt aangedreven door de
voetenplank op en neer te bewegen.
331pDe kracht op de voetenplank wordt op het aandrijfwiel overgebracht via
een kabel die over twee katrollen loopt.
Over katrol 2 staan op de uitwerkbijlage twee zinnen.
Maak elke zin compleet.
341pHet op gang komen vanuit stilstand kost veel meer kracht dan het rijden
met constante snelheid.
Door welk natuurkundig begrip komt dit?
Ties test de handremmen. Hij doet dit door bij verschillende snelheden de
remweg te meten. Je ziet een tabel met de meetresultaten.
353puitwerkbijlageZet in het diagram op de uitwerkbijlage alle meetresultaten uit en teken de
grafiek.
361puitwerkbijlageUit de tabel en de grafiek volgt een verband tussen de snelheid en de
remweg. Op de uitwerkbijlage staat een zin over dit verband.
Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheid.
372pGoede remmen hebben invloed op de remweg.
Noteer nog twee factoren die invloed hebben op de remweg.
381pDe stopafstand hangt af van de reactietijd.
Noteer een factor die invloed heeft op de reactietijd.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
opgave 8Wensballon
Tijdens feestelijkheden kun je een papieren wensballon laten opstijgen.
392puitwerkbijlageDe papieren wensballon heeft een ijzeren constructie. IJzer en papier zijn
recyclebaar.
Noteer op de uitwerkbijlage van elk materiaal nog een
materiaaleigenschap die het geschikt maakt voor deze toepassing.
Onderin de wensballon hangt een ijzeren bakje met brandstof. De
brandstof wordt aangestoken.
401pDe brandstof van de wensballon heeft dezelfde verbrandingsproducten als
aardgas.
Noteer het verbrandingsproduct dat verantwoordelijk is voor het
versterkte broeikaseffect.
Als de lucht in de wensballon warm genoeg is, wordt hij losgelaten. De
wensballon gaat na enige tijd met constante snelheid omhoog.
411pWat is juist over de dichtheid van de ballon en van de buitenlucht bij het
stijgen?
De dichtheid van de ballon is
kleiner dan de dichtheid van de buitenlucht.
even groot als de dichtheid van de buitenlucht.
groter dan de dichtheid van de buitenlucht.
421pWat is juist over de nettokracht bij het stijgen met constante snelheid?
De nettokracht is nul.
De nettokracht is omhoog gericht.
De nettokracht is omlaag gericht.
