Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo kb 2016, tijdvak 1

Vanaf welke frequentie spreken we van ultrasoon geluid?

De afstandssensor zendt ultrasoon geluid uit.

Wat is op dat moment de functie van de afstandssensor?

een dB-meter

een microfoon

een oscilloscoop

een toongenerator

Het ultrasone geluid wordt door een obstakel (voorwerp) weerkaatst en

door de afstandssensor weer opgevangen.

Wat is hier de functie van de afstandssensor?

een dB-meter

een microfoon

een oscilloscoop

een toongenerator

Tussen het uitzenden en ontvangen van het geluidssignaal zit 1,76 ms

(0,00176 s). De geluidssnelheid is 340 m/s.

Bereken op de uitwerkbijlage de afstand die het geluid in deze tijd

aflegt en kleur het hokje dat op het display oplicht.

De parkeersensor is afgesteld voor gebruik bij een temperatuur van

288 K.

Noteer deze temperatuur in graden Celsius.

Over het gebruik van de parkeerhulp bij een hogere temperatuur staan in

de uitwerkbijlage drie zinnen.

Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Gebruik de tabel

‘Voortplantingssnelheid van geluid in enkele stoffen’ in BINAS.

Een lagere snelheid heeft invloed op een aantal grootheden.

Kruis in de tabel op de uitwerkbijlage aan wat de invloed is van een

lagere snelheid op elke grootheid.

Ver buiten het dorp staan de bomen 20 meter uit elkaar. Vlak bij het dorp

staan de bomen nog maar 17 meter uit elkaar.

De tijd dat een auto de afstand tussen twee bomen aflegt, blijft 1,4 s.

Dus neemt de snelheid af.

Bereken deze snelheidsafname en reken die om naar km/h.

Je ziet een diagram van de stopafstand tegen de beginsnelheid.

Een automobilist rijdt 34 km/h in plaats van de toegestane snelheid van 50 km/h.

Bepaal hoeveel meter de stopafstand hierdoor korter is.

De LED in de schakeling brandt.

Teken in de uitwerkbijlage het schakelschema van deze schakeling.

Leg uit wat Donna waarneemt als ze de LED andersom aansluit.

In de schakeling is een weerstand opgenomen.

Wat is de functie van deze weerstand in de schakeling?

Weerstanden hebben een kleurcode. Deze code geeft de grootte van de

weerstand aan en een toegestane afwijking (tolerantie). Die kleurcodes

staan in de tabel ‘Kleurcodes van weerstanden’ in BINAS.

Een weerstand van 50 · 10³ Ω ± 1% heeft de kleurcode groen zwart

oranje bruin.

De weerstand die Donna in haar schakeling zet, heeft een waarde van

20 · 10¹ Ω ± 5%.

Wat is volgens de tabel de kleurcode op deze weerstand?

rood zwart bruin goud

rood zwart zwart goud

zwart rood bruin zilver

zwart rood zwart zilver

Donna meet de spanning over de batterij en de stroom door de

schakeling.

Je ziet een afbeelding van de schakeling met plaatsen waar de meters

kunnen worden aangesloten.

Kruis in de tabel op de uitwerkbijlage aan op welke plaats(en) Donna

de spanningsmeter en stroommeter juist kan aansluiten.

Donna leest een spanning van 4,50 V en een stroomsterkte van 0,015 A

af.

Bereken het vermogen dat de batterij levert.

Bereken de totale weerstand van de schakeling.

De waarde van de weerstand is tweemaal zo groot als de weerstand van

de LED.

Hoe groot is de spanning over de LED?

1,50 V

2,25 V

3,00 V

4,50 V

Voor het stallen van de motor op de motorlift is spierkracht nodig.

In het lichaam is daarbij sprake van een energieomzetting.

Zet in het schema op de uitwerkbijlage een kruisje achter de

belangrijkste energiesoort voor en na de energieomzetting in het

lichaam.

De motor heeft een massa van 187,5 kg. In de afbeelding is de vector van

de zwaartekracht op schaal weergegeven.

Welke krachtenschaal is hier gebruikt?

1 cm 75 kg

1 cm 94 N

1 cm 750 kg

1 cm 750 N

Door het gebruik van de motorlift komt het zwaartepunt 4 cm (0,04 m)

omhoog.

Bereken de toename van de zwaarte-energie van de motor.

In welke afbeelding is de richting van de kracht van de motorlift op de

motor juist weergegeven?

Er zijn twee modellen van deze motorlift. Je ziet in de uitwerkbijlage van

elk model de motorlift in de stand waarbij de motor is gestald.

De eigenaar wil de motor weer op de grond zetten.

In elke afbeelding is de richting van de spierkracht aangegeven.

Vergelijk model A met model B in de situatie dat de motor weer op de

grond wordt gezet.

Omcirkel in elke zin in de uitwerkbijlage de juiste mogelijkheid.

Ze doet een aantal metingen aan het piepschuim.

Zet in de tabel op de uitwerkbijlage een kruisje achter elke zin als het

vetgedrukte woord een stofeigenschap is.

Voor het verbinden van de onderdelen gebruikt ze een tube contactlijm.

Op de tube staat dit pictogram.

Noteer een voorzorgsmaatregel die Lana moet nemen bij het lijmen.

Het hout smeert ze in met lijm. De lijm moet 10 minuten drogen.

Tijdens het drogen verdwijnt het oplosmiddel uit de lijm.

Noteer de naam van deze faseovergang.

Ook het piepschuim smeert ze in met lijm.

Door de inwerking van de lijm is het piepschuim niet meer bruikbaar.

Welke vorm van afvalverwerking is geschikt voor piepschuim? Gebruik de

tabel ‘Afbraaktijden’ in BINAS.

composteren

storten

verbranden

De meeste auto’s gebruiken als brandstof benzine, dieselolie of LPG.

Tijdens het rijden stoten deze auto’s schadelijke verbrandingsgassen uit.

Noteer één van deze verbrandingsgassen mét het bijbehorende

milieueffect.

Steeds meer fabrikanten ontwikkelen elektrische auto’s. Deze stoten geen

verbrandingsgassen uit.

Waarom is het gebruik van elektriciteit als energiebron niet altijd goed

voor het milieu?

Er is een alternatief voor de elektrische auto. Dit is een auto met een

motor die werkt op perslucht.

De druk in de volle tank is 35 MPa.

Hoeveel keer is de druk in de tank groter dan de standaard druk?

Gebruik de tabel ‘Veel gebruikte waarden’ in BINAS.

3,5 keer

35 keer

350 keer

3500 keer

Je ziet een afbeelding van het chassis (onderstel) en de carrosserie (de

opbouw).

In het chassis van de auto is 79 dm³ aluminium verwerkt.

Bereken de massa van het aluminium in het chassis.

De carrosserie van deze auto is gemaakt van een kunststof die versterkt

is met glasvezel. Dit materiaal heeft een lage dichtheid.

Noteer nog een stofeigenschap die de kunststof met glasvezel

geschikt maakt als toepassing voor de carrosserie.

Voor vertrek pompt Harko de banden van zijn step flink op. Staat hij op de

step, dan is de druk onder de banden 50 N/cm².

Het contactoppervlak van de banden met de ondergrond is 12 cm².

Bereken de zwaartekracht op Harko en de step.

Op Harko en de step werken drie krachten in horizontale richting. Op een

bepaald moment is de nettokracht 0 N. De stuwkracht is dan 20 N.

In de afbeelding op de uitwerkbijlage is de luchtweerstand getekend op

schaal 1 cm 4 N.

Teken op de streeplijn de twee andere horizontale krachten op Harko

en de step en zet de bijbehorende namen in elk kader.

Plotseling houden de honden sterk in. Harko reageert door stevig te

remmen.

Noteer twee omstandigheden die invloed hebben op de reactieafstand.

Tijdens het afremmen schiet het mobieltje van Harko uit zijn borstzak en

valt voor hem op de grond.

Noteer het natuurkundige begrip dat er de oorzaak van is dat het

mobieltje uit zijn borstzak schiet.

Zet in het diagram op de uitwerkbijlage de meetpunten uit van de

temperatuur en de tijd en teken de grafiek.

Hidde bekijkt de resultaten en trekt de volgende twee conclusies.

Conclusie 1: Uit de tabel volgt dat het verband tussen energie en tijd

recht evenredig is.

Conclusie 2: Uit de tabel en de grafiek volgt dat het verband tussen

temperatuur en tijd recht evenredig is.

Welke conclusie(s) is / zijn juist?

alleen conclusie 1

alleen conclusie 2

conclusie 1 én conclusie 2

geen van deze conclusies

Na 15 minuten is er 0,10 kWh energie omgezet.

Bereken het vermogen van de dompelaar.

Het circuit met de sensor heeft een spanning van 12 V nodig. Daarom is

dit circuit via een adapter op het lichtnet aangesloten.

Noteer de twee functies van een adapter.

Over het schakelschema staan in de uitwerkbijlage drie zinnen.

Omcirkel in de tweede en derde zin de juiste mogelijkheid.

Waarom is de lamp niet direct aan de transistor gekoppeld?

De breedstraler heeft een metalen behuizing.

Welke elektrische beveiliging heeft deze breedstraler?

aardlekschakelaar

randaarde

zekering