bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld
twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de
eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een
gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede
uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Föhn
Angela heeft een eigen kapsalon. Ze ziet dat het snoer van één van haar föhns
kapot is. Daardoor kan kortsluiting ontstaan.
11puitwerkbijlageOver kortsluiting staan op de uitwerkbijlage twee zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Bekijk de gegevens op het typeplaatje van de föhn.
21pHet snoer wordt gerepareerd. In het snoer zit geen aardedraad.
Uit welke informatie op het typeplaatje blijkt dat een aardedraad niet nodig
is?
32pDe föhn wordt aangesloten op de netspanning (230 V).
Bereken de stroomsterkte door de föhn in stand 1.
Angela wil op de energiekosten letten. Ze controleert haar gebruik met een
energiemeter.
43pNadat de föhn 20 minuten gebruikt is, leest zij op de meter het energiegebruik
en de kosten af.
De föhn heeft één koude (135 W) en twee warme standen (1500 W en 1900 W).
Laat met een berekening zien op welke stand de föhn stond tijdens de
meting.
51pOm de energiekosten af kunnen lezen heeft Angela handmatig een kWh-prijs in
de meter gezet.
Welke kWh-prijs heeft Angela gebruikt?
A € 0,11
B € 0,22
C € 0,33
D € 0,55
opgave 2Oorverdovend gesnurk
Harry kan flink hard snurken. Voor
Annelies, die naast hem ligt, maakt hij
soms evenveel lawaai als een voorbij
denderende vrachtwagen.
Annelies slaapt er al maanden slecht
van.
In de tabel zie je hoe lang je aan een bepaald geluidsniveau per dag mag
worden blootgesteld.
64puitwerkbijlageTeken in het diagram op de uitwerkbijlage de grafiek van het geluidsniveau
tegen de veilige tijdsduur.
71pHarry snurkt op een bepaald moment met een geluidsniveau van 87 dB.
Bepaal hoe lang Annelies dit geluidsniveau veilig kan verdragen.
82puitwerkbijlageAnnelies besluit oordoppen te kopen. Door het gebruik van oordoppen verandert
het geluid dat Annelies waarneemt.
Wat verandert er vooral aan het geluid dat Annelies waarneemt, door het
gebruik van oordoppen?
Omcirkel in elke zin op de uitwerkbijlage de juiste mogelijkheid.
opgave 3Lichte jeep
Terreinwagens zoals een Jeep zijn
vaak zware auto's.
De carrosserie (opbouw van de auto)
is van staal.
Om brandstof te besparen heeft
autofabrikant Chrysler de Jeep Willys2
ontworpen.
De carrosserie van deze Jeep is
gemaakt van aluminium bespoten met
koolstofvezel.
91pAls er minder brandstof wordt gebruikt, ontstaan er ook minder
verbrandingsgassen.
Eén van deze verbrandingsgassen versterkt het broeikaseffect.
Welk gas is dat?
Enkele gegevens van de Jeep zijn:
101pWat wordt bedoeld met: “Geschikt voor recycling 95%”?
A 95% van de carrosserie is van aluminium.
B 95% van de carrosserie is koolstofvezel.
C 95% van de carrosserie kan hergebruikt worden.
D 95% van de carrosserie is gemaakt met duurzame energie.
113pDe Jeep Willys2 rijdt 1 op 12. Dat betekent dat deze Jeep met 1 liter benzine een
afstand van 12 km aflegt. Van het model Willys is ook een Jeep van staal
gemaakt. Deze heeft een massa van 1850 kg.
Voor elke 100 kg die de stalen Jeep meer weegt dan de Jeep Willys2, wordt met
1 liter benzine een 4% kleinere afstand afgelegd.
Bereken hoeveel kilometer de stalen Jeep minder aflegt met 1 liter benzine
dan de Jeep Willys2.
122pDe carrosserie van de Jeep Willys2 bestaat uit een aluminium frame.
Leg uit waarom een aluminium frame wordt gebruikt en geen stalen frame.
Gebruik bij je antwoord de tabel met gegevens van enkele vaste stoffen in
BINAS.
opgave 4Deurmat alarm
Annet wil horen of iemand haar kamer binnenkomt. Als iemand op de deurmat
stapt, moet een zoemer afgaan. Ze ontwerpt daarvoor een alarmsysteem.
Annet verbindt de twee lagen van stof A met het alarmsysteem.
Als iemand op de deurmat stapt, maken de twee lagen van stof A contact met
elkaar via de openingen in stof B. Het geheel werkt als een schakelaar.
132puitwerkbijlageZet in de tabel op de uitwerkbijlage één kruisje achter elk materiaal om aan te
geven of het geschikt is voor stof A óf voor stof B.
Op de zoemer voor het alarmsysteem staat: 3,6 V; 15 mA.
Deze zoemer kan Annet niet direct op een spanningsbron van 9 V aansluiten.
Ze neemt daarom in serie met de zoemer een weerstand op in de schakeling.
143pToon met een berekening aan dat de grootte van de weerstand die Annet moet
gebruiken 360 Ω is.
het alarmsysteem
Als iemand bij het binnenkomen doorloopt, raakt hij de mat maar even aan.
De zoemer maakt dan heel kort geluid.
Annet wil het geluid langer horen en past de schakeling aan. Ze voegt een
transistor en een condensator toe. Zie het schakelschema.
152puitwerkbijlageOver de werking van de transistor in deze schakeling staan op de uitwerkbijlage
twee zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
162pAls iemand op de deurmat stapt loopt er een stroom van 15 mA. De batterij heeft
een capaciteit van 220 mAh.
Voor de capaciteit geldt de volgende formule: C = I · t.
Bereken hoe lang de zoemer geluid maakt met een volle batterij.
opgave 6Houtbrander
In Derde Wereldlanden wonen mensen
vaak in hutten. Zij koken binnen op
hout. Daarbij ontstaan giftige gassen
en veel rook.
Philips heeft een houtbrander
ontwikkeld die heel schoon brandt en
zeer zuinig is.
In de houtbrander worden kleine
stukjes hout of biomassa verbrand.
Een kleine ventilator blaast lucht naar
boven en zorgt voor een goede
menging van het brandbare houtgas
met zuurstof. Hierdoor is er sprake
van een volledige verbranding.
212puitwerkbijlageBij de verbranding van het houtgas is er sprake van een energieomzetting.
Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de energiesoort voor en na de
energieomzetting bij de verbranding van houtgas.
221pDe houtbrander heeft een aantal effecten op het milieu en de gezondheid.
Wat gebeurt er door het gebruik van de houtbrander?
A Het broeikaseffect neemt af.
B De irritatie en beschadiging van de luchtwegen neemt af.
C De thermische verontreiniging neemt af.
D Er ontstaat minder zure regen.
233pDe Philips houtbrander heeft een rendement van 92%.
Bereken hoeveel energie nuttig gebruikt wordt als 800 gram droog hout in de
houtbrander volledig verbrand wordt. Gebruik bij je antwoord de tabel met de
verbrandingswarmte van enkele stoffen in BINAS.
een tekening van de Philips houtbrander
De ventilator zorgt voor een constante luchtstroom door de ventilatie-openingen
in de verbrandingskamer van de houtbrander.
241puitwerkbijlageOver de luchtstroom binnen en buiten de verbrandingskamer staat op de
uitwerkbijlage een zin.
Omcirkel in die zin de juiste mogelijkheid.
De houtbrander is aan de binnenkant geïsoleerd met hittebestendig vezelpapier
van glas- en steenwol.
251pWelke vorm van warmtetransport wordt op deze manier sterk verminderd?
261pWat verbetert er door de isolatie van deze houtbrander?
A De ventilator hoeft niet zo hard te draaien.
B De warmteopbrengst neemt toe.
C Er is minder zuurstof nodig.
opgave 7Bouwkraan
Een bouwkraan wordt gebruikt om bouwmateriaal te verplaatsen. De onderdelen
van de bouwkraan worden op de bouwplaats in elkaar gezet en op vier
betonblokken geplaatst.
273pElk van de vier betonblokken waar de bouwkraan op rust, heeft een volume van
2400 dm3.
Bereken de massa van één betonblok.
283pDe bouwkraan heeft samen met de betonblokken een massa van 55 ton
(1 ton = 1000 kg). De totale oppervlakte waarop de bouwkraan rust is 16 m2.
Bereken de druk op de ondergrond.
Met de bouwkraan wordt een vloerdeel
van 5 ton verplaatst.
Voor het optakelen en verplaatsen wordt
gebruik gemaakt van een loopkat.
291pWelke trekkracht levert de elektromotor om het vloerdeel op te takelen?
A 2500 N
B 5000 N
C 25 000 N
D 50 000 N
301puitwerkbijlageHet vloerdeel wordt opgetakeld. Na het optakelen beweegt het vloerdeel van de
cabine af.
Over deze verplaatsing staan in de uitwerkbijlage drie zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
In het diagram staat hoe ver een last bij deze bouwkraan veilig kan worden
verplaatst.
311pBepaal met de grafiek de grootste veilige afstand van het vloerdeel tot de
cabine.
321pHoe groot mag het moment van een last maximaal zijn bij deze bouwkraan?
A 11 Nm
B 110 Nm
C 110 kNm
D 1,1 MNm
opgave 8Hond in de auto
Honden worden vaak los vervoerd in
een auto. Bij een botsing is dat erg
gevaarlijk voor de hond en de
bestuurder van de auto.
De hond vliegt bij een botsing tegen de
bestuurder voorin de auto.
Op de foto zie je een botsproef met een
verzwaarde speelgoedhond en een
dummy (pop).
332pBij de botsproef rijdt een auto met constante snelheid voordat hij tegen een
muur rijdt.
Tijdens de botsing vliegt de hond naar voren.
Leg uit of de hond dan eenparig óf versneld óf vertraagd beweegt.
Bij een volgende botsproef krijgt de
hond een veiligheidsgordel om.
341pWat doet een veiligheidsgordel?
A De veiligheidsgordel vergroot de kracht.
B De veiligheidsgordel verkleint de botstijd.
C De veiligheidsgordel verlengt de remweg.
Het is ook mogelijk de hond in een
‘bench’ (kooi) in de bagageruimte te
vervoeren.
De bench moet dan strak tegen de
achterbank vastgezet zijn.
Bij een botsing komt de hond dan met
zijn zijkant tegen de brede kant van de
bench.
351pWaarom is bij een botsing een bench ook veilig voor de hond?
A De druk op de hond is dan klein.
B De kracht op de hond is dan klein.
C De vertraging van de hond is dan klein.
opgave 9Henk fietst
Henk is leraar en woont 18 km van
school.
Hij fietst naar school met een
gemiddelde snelheid van 24 km/uur.
362pLaat met een berekening zien hoe lang Henk over deze afstand doet.
Als Henk eenmaal op gang is gekomen, rijdt hij met constante snelheid en levert
een trapkracht van 80 N.
373puitwerkbijlageOp Henk werken meerdere krachten.
Drie van die krachten werken in horizontale richting. In de afbeelding op de
uitwerkbijlage is de rolweerstand getekend.
Teken vanuit de stip in de afbeelding op de uitwerkbijlage de twee andere
horizontale krachten op Henk en zet er de juiste namen bij. Gebruik als
krachtenschaal 1 cm
20 N.
Na enige tijd gaat Henk rechtop zitten. Zijn trapkracht blijft gelijk.
381pVerandert zijn weerstand bij het rechtop gaan zitten?
A Ja, hij krijgt dan een grotere luchtweerstand.
B Ja, hij krijgt dan een grotere rolweerstand.
C Nee, hij rijdt even hard dus de tegenwerkende krachten blijven gelijk.
D Nee, want de spierkracht blijft gelijk.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
