opgave 1Politiek en beleid




In Amsterdam bijvoorbeeld krijg je een gesprek, in Rotterdam een boete, als je je niet aan de regels van de bijstand houdt. Verschillende politieke partijen en belangenverenigingen hebben kritiek op de regeling zoals die in tekst 1 staat. Zij kunnen daarbij wijzen naar op artikel 1 van de Grondwet. • Wat staat er in artikel 1 van de Grondwet? Geef aan dat er door het gevoerde beleid in tekst 1 een probleem kan ontstaan naar aanleiding van artikel 1 van de Grondwet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. In artikel 1 van de Grondwet staat dat … en een probleem kan ontstaan, omdat … tekst 2 Verbod criminele motorclub Na elf jaar kan het Openbaar Ministerie eindelijk een succes vieren in zijn strijd tegen criminele motorclubs. De rechter in Utrecht heeft een naar: www.nos.nl van 20 december 2017

In tekst 2 staat dat het Openbaar Ministerie (OM) elf jaar bezig is geweest om een criminele motorclub te laten verbieden door een rechter. Waarom is het voor het OM in tekst 2 zo moeilijk geweest om de motorclub aan te pakken? omdat A motorclubs beschermd worden door het recht op vereniging B motorclubs recht hebben op persvrijheid C motorclubs zich kunnen beroepen op het recht op privacy


Is er een lokale partij nodig om een college te vormen dat een meerderheid heeft in de gemeenteraad? A Ja, want anders is er geen meerderheid te verkrijgen. B Ja, want het is verplicht één lokale partij in het college op te nemen. C Nee, want alleen landelijke partijen mogen wethouders leveren. D Nee, want ook zonder een lokale partij kan er een meerderheid in het college gevormd worden.


Hieronder staan vier uitspraken naar aanleiding van tekst 3: 1 De wet is al aangenomen door de koning. 2 De wet wordt namens een minister ingediend. 3 De wet wordt, als hij wordt aangenomen, ook in de Europese Unie ingevoerd. 4 De wet wordt aangenomen als er minstens 38 Eerste Kamerleden vóór stemmen. • Schrijf bij elk nummer op of de uitspraak juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. uitspraak 1 = … uitspraak 2 = … uitspraak 3 = … uitspraak 4 = … naar: www.nos.nl van 13 februari 2018



Welke manier van beïnvloeding van het politieke besluitvormingsproces is te herkennen in tekst 5? A het indienen van een klacht B het inschakelen van de media C het voeren van een buitenparlementaire actie D het voeren van een lobby Is het in de toekomst mogelijk een Formule 1-race naar het TT-Circuit in Assen te halen? Dat laten … 1 … van de provincie Drenthe en … 2 …. van de gemeente Assen onderzoeken. naar: www.nos.nl van 31 januari 2018 Lees tekst 6.

Hieronder staan zes instanties: a het kabinet b de ministers c het college van Gedeputeerde Staten d de staatssecretaris e het college van burgemeester en wethouders f fractievoorzitters • Welke instanties moeten bij nummer 1 en 2 ingevuld worden? Zet de juiste letter erachter. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1 … 2 …

Er wordt een onderzoek gehouden of er in de toekomst een Formule 1-race op het circuit van Assen gehouden kan worden. Een van de problemen is de geluidsoverlast die kan ontstaan. De politiek moet hier ook over beslissen. In het politieke besluitvormingsproces zijn vier fasen te herkennen. fase 1: het uiten van wensen en erkennen van wensen als politieke problemen fase 2: het bedenken van oplossingen van politieke problemen fase 3: het beslissen over de problemen fase 4: het uitvoeren van de besluiten In welke fase bevindt zich het besluitvormingsproces uit tekst 6? A fase 1 B fase 2 C fase 3 D fase 4 tekst 7 Toch geen verbod op veel hogere prijzen bij doorverkoop tickets naar: www.volkskrant.nl van 24 oktober 2017


Hieronder staan vier uitspraken over de rol van de Nederlandse regering en het Nederlandse parlement: 1 Het parlement controleert de regering. 2 De regering dient moties in om wetten te kunnen wijzigen. 3 Het kabinet kan een Tweede Kamerlid dwingen af te treden. 4 De regering bestuurt het land. • Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. uitspraak 1 = … uitspraak 2 = … uitspraak 3 = … uitspraak 4 = …

Hieronder staan zes politieke partijen die zetels hebben in de Tweede Kamer: − VVD − Partij voor de Dieren − D66 − GroenLinks − PvdA − CDA Hieronder staan zes begrippen: 1 individuele vrijheid 2 bestuurlijke vernieuwing 3 duurzaam produceren 4 milieuvriendelijk beleid 5 nationalistisch 6 rentmeesterschap • Welke twee partijen en welke twee begrippen behoren bij de ecologische stroming? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De twee partijen zijn: … en … en de twee begrippen zijn: … en …

tekst 8 Annie Schreijer-Pierik ziet klein succesje Een klein succesje voor Europees Parlementslid Annie Schreijer-Pierik in Brussel: de Europese Commissie komt met een ‘grondige beoordeling’ en een voorstel rond het verzetten van de klok van zomer- naar wintertijd en naar: www.ad.nl van 8 februari 2018


Welke uitspraak naar aanleiding van tekst 8 is juist? A Alleen Nederlandse kiezers konden op Annie Schreijer-Pierik stemmen. B Annie Schreijer-Pierik is voor vier jaar gekozen in het Europees Parlement. C Annie Schreijer-Pierik maakt onderdeel uit van de rechterlijke macht. D Annie Schreijer-Pierik maakt onderdeel uit van de uitvoerende macht.


In tekst 9 staat een taak van de Nationale ombudsman. Welke taak heeft de Nationale ombudsman in tekst 9? A het beslissen over nationaal beleid, omdat hij een uitspraak doet over de overheid B het geven van informatie aan burgers over het overheidsbeleid C het in behandeling nemen van een klacht over de overheid D het maken van wetgeving, omdat hij een voorstel doet aan de overheid


De nieuwe ploeg van minister-president Rutte is bekend. Ministers en staatssecretarissen zijn door de koning beëdigd. Welke personen zijn te zien op afbeelding 1? A de fractievoorzitters van de Eerste en Tweede Kamer B de leden van de nieuwe regering C de leden van het nieuwe kabinet D de nieuw gekozen Tweede Kamerleden


Er zijn voor- en tegenstanders van het houden van een referendum. Twee argumenten van tegenstanders zijn dat het veel tijd en geld kost om een referendum te organiseren. • Noem twee andere punten van kritiek die tegenstanders van een referendum kunnen hebben. Een dictatuur is een regeringsvorm waarin alle macht in handen is van één persoon of van één groep mensen. In verreweg de meeste gevallen komt een dictatuur tot stand na gebruik van geweld of dreiging met geweld. Een dictatuur is het tegenovergestelde van een democratie. naar: www.prodemos.nl van februari 2017 Lees tekst 11.





Hieronder staan vier uitspraken naar aanleiding van tekst 13: 1 De gemeenteraad voert zijn eigen besluiten uit. 2 Een gemeente mag regels invoeren die een aanvulling zijn op landelijke wetten. 3 Een gemeente heeft gekozen volksvertegenwoordigers. 4 Een gemeente heeft een dagelijks bestuur dat bestaat uit de gemeenteraad en de burgemeester. • Welke twee uitspraken zijn juist? Schrijf de juiste nummers op.


opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat

carrière te staken. Volgens de onderzoekers worden beide groepen gekenmerkt door ernstige problemen in het gezin en op school: “Velen van hen groeiden op in gezinnen met financiële problemen waarin weinig structuur werd geboden en waarin de jongeren lang niet altijd op liefdevolle betrokkenheid van moeder of vader konden rekenen.” De onderzoekers onderzochten de criminele carrières van duizend jonge daders in Amsterdam.

jaar 600.000 euro overmaakte op bankrekeningen van hemzelf en zijn vriendin. De hoofdverdachte moet het ook verboden worden na het uitzitten van zijn gevangenisstraf gedurende vijf jaar een functie in de zorg uit te oefenen, betoogde de officier van justitie. Zij verweet de verdachte dat hij op grote schaal zorggeld heeft verspild dat bestemd was voor kwetsbare personen.
Welk doel van straffen past het best bij de eis van de officier van
werd vermoord. Drie mannen werden in hoger beroep veroordeeld tot ieder tien jaar gevangenisstraf. Drie vrouwen kregen, deels voorwaardelijk, celstraffen tot twee jaar opgelegd wegens medeplichtigheid. Die veroordelingen zijn door het besluit van de Hoge Raad definitief. Alle verdachten hebben hun straf al uitgezeten.

De RSJ komt met het advies op aanvraag van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Volgens de RSJ is een aanpassing rechtvaardig en effectief, omdat uit onderzoek en interviews blijkt dat vrijwillige of gedwongen jeugdhulp voor kinderen in deze leeftijdscategorie de voorkeur geniet boven het strafrecht. Ook moet er ingezet worden op voorkoming van crimineel gedrag en op betere jeugdhulp als een jongere wel de fout is ingegaan.
Onder welke twee soorten beleid valt het voorstel van de RSJ uit
werkt niet beter dan alleen een boete, denken onderzoekers. Ze betwijfelen of de tweedaagse cursussen die het gedrag van de overtreders moeten veranderen zin hebben. De programma’s werden tien jaar geleden opgezet omdat automobilisten hun boetes betaalden, maar hun leven niet beterden.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft besloten de zaak te … , omdat er geen opzet in het spel was. Onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat de man, een diabetespatiënt, onwel was geraakt door een te lage bloedsuikerspiegel. Door de aanrijding raakten zeven voetgangers gewond.

aangegaan.’’ Onmiddellijk fietste hij achter de verdachten aan en hij belde ook met de politie om een goed signalement en de locatie van één van de inbrekers door te geven. “In eerste instantie liepen de twee inbrekers weg, maar daarna sprongen ze op een fiets die klaarstond. Terwijl ik zelf ook met de meldkamer sprak, zette ik de achtervolging in. Ik kon ze volgen tot FloraHolland. Daar kon de politie een van hen klemrijden.” Een 33-jarige man uit Delft werd aangehouden. De andere verdachte ontkwam.

onderwereld. Onschuldige burgers moeten over straat kunnen zonder dat de kogels hen om de oren vliegen. Daarom willen wij het bezit van zware automatisch wapens strenger bestraffen. Partij 2 Het beter begeleiden van criminelen na het uitzitten van de straf kan voorkomen dat mensen nog eens in de fout gaan.


Geef per uitspraak aan of deze onder de repressieve of de
Een bejaarde vrouw is donderdagavond in Hengelo beroofd van haar handtas. Een 20-jarige man pakte de tas van de bagagedrager van haar fiets. In de handtas zat onder meer de portemonnee van de vrouw. De politie roept getuigen op zich te melden.
Geef per uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
aangiftecijfers bij de politie jaar overvallen straatroof woninginbraken geweld 2006 1905 11 020 71 740 106 300 2007 2165 10 070 68 080 108 895 2008 2395 8910 70 770 105 400 2009 2898 8390 74 130 105 365 2010 2572 8190 82 520 98 810 2011 2272 8400 88 960 98 050 2012 1982 8050 91 930 95 735 2013 1633 7050 87 720 89 265 2014 1267 5460 71 230 84 920 2015 1239 4731 64 560 83 106

Rotterdam in de strijd tegen criminaliteit. “Een dure Rolex nemen we van een verdachte al regelmatig af. Kleding nog zelden. En dat is vooral bij jeugd een statussymbool. Sommige jongeren lopen nu met jassen van 1800 euro. Ze hebben geen inkomsten, dus de vraag is hoe ze eraan komen”, zegt woordvoerder Paauw.
Welke twee personen of instanties houden zich bezig met hetBij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
B
22p

31p
A
41p
D
52p

61p
C
71p
D
82p

91p
A
101p
B
112p

122p

131p

141p
A
151p
C
161p
B
172p

182p

191p
A
202p

211p
A
221p
C
231p
C
241p
D
252p

261p
B
271p
A
281p
C
292p

301p
D
311p
D
321p

331p
C
341p
C
351p
A
361p
D
371p
B
381p
A
392p

402p

411p
C
421p
A
432p
