bij dit examen
MeerkeuzevragenSchrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Meerkeuzevragenopgave 1DE LOOP VAN EEN SPORTSCHOEN
Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 7 moet je soms gebruikmaken van de
informatiebronnen 1 en 2 in de bijlage.
11p
Welke weg legt een sportschoen af?
Zet de woorden in de juiste volgorde.
Welke weg legt een sportschoen af? Zet de woorden in de juiste volgorde.(1) Consument, (2) Detaillist, (3) Exporteur, (4) Fabrikant, (5) Groothandel, (6) Importeur.
21p
Vanuit Azië wordt de sportschoen naar ons land verscheept.
Geef een oorzaak waarom sportschoenen in Zuidoost-Azië goedkoper geproduceerd
Vanuit Azië wordt de sportschoen naar ons land verscheept. Geef een oorzaak waarom sportschoenen in Zuidoost-Azië goedkoper geproduceerdkunnen worden dan in Nederland.
Gebruik informatiebron 1.
31p
Telkens als een sportschoen een andere eigenaar krijgt op weg naar de consument,
Telkens als een sportschoen een andere eigenaar krijgt op weg naar de consument,wordt er aan de schoen waarde toegevoegd.
Hoeveel waarde wordt er toegevoegd bij de firma Steenhuis?
A € 10
B € 25
C € 45
D € 55
E € 80
Gebruik informatiebron 2.
41p
In de winkel van Bloemendaal kun je een paar sportschoenen kopen voor € 119 inclusief
In de winkel van Bloemendaal kun je een paar sportschoenen kopen voor € 119 inclusief€ 19 BTW.
Hoeveel houdt de winkelier aan de verkoop van een paar sportschoenen uiteindelijk over?
A € 5,10
B € 6,07
C € 36,50
D € 43,33
51p
In informatiebron 2 staan ook personeelskosten. Kees, een VMBO-leerling, is één van de
Behoort het loon van Kees tot de vaste kosten of de variabele kosten van de winkel?
In informatiebron 2 staan ook personeelskosten. Kees, een VMBO-leerling, is één van dewinkelbedienden. Hij werkt als oproepkracht. Hij verdient € 6 per gewerkt uur.
Behoort het loon van Kees tot de vaste kosten of de variabele kosten van de winkel?Verklaar je antwoord.
61p
Als oproepkracht verdient Kees per uur veel meer dan het CAO-loon.
Waarom is dit, ondanks het hoge uurloon, voordelig voor de werkgever?
Als oproepkracht verdient Kees per uur veel meer dan het CAO-loon. Waarom is dit, ondanks het hoge uurloon, voordelig voor de werkgever?71p
Als Kees werkt, staat hij op de afdeling sportschoenen. Als lid van een atletiekvereniging
Noem een voordeel of een nadeel van het feit dat elke afdeling eigen personeel heeft.
Als Kees werkt, staat hij op de afdeling sportschoenen. Als lid van een atletiekverenigingweet hij daar veel vanaf. Collega’s van Kees werken op andere afdelingen in de winkel.
De winkel is verdeeld in afdelingen met eigen personeel. Daar zijn voor- en nadelen aan
verbonden.
Noem een voordeel of een nadeel van het feit dat elke afdeling eigen personeel heeft.Verklaar je antwoord. Geef duidelijk aan of het een voordeel of een nadeel is.
opgave 2OP ZOEK NAAR EEN GOEDE WERKNEMER
Bij de beantwoording van de vragen 8 tot en met 14 moet je soms gebruikmaken van de
informatiebronnen 3 en 4 in de bijlage.
Sinds kort kunnen bedrijven bij JobbingMall business voor een vast bedrag een heel jaar gebruik maken van het gehele JobbingMall Netwerk voor het plaatsen van vacatures. Bezoekers van de site kunnen de vacatures bekijken. Ze kunnen ook hun CV op de site zetten. (In een CV staan je persoonlijke gegevens, werkervaring, opleidingen etc.) Werkgevers krijgen de CV’s van geschikte kandidaten. De site telt zo’n 800.000 bezoekers per maand. De rol die JobbingMall speelt is weergegeven in onderstaand schema. plaatst CV in plaatst vacature kandidaat JobbingMall.nl werkgever ontvangt de ontvangt de CV’s van Carrière Netwerk passende vacatures geschikte kandidaten
82p
Vul de open plekken in onderstaande zinnen zo in dat er een correcte zin komt te
Vul de open plekken in onderstaande zinnen zo in dat er een correcte zin komt testaan.
Kies uit: aanbieder van arbeid; arbeidsbemiddelaar; arbeidsmarkt; vrager van arbeid.
Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De kandidaat is hier de ……
De werkgever is hier de ……
91p
Arbeid is één van de productiefactoren.
Welke zijn de andere productiefactoren?
Arbeid is één van de productiefactoren. Welke zijn de andere productiefactoren?101p
Woningcorporatie ‘Beter Wonen’ is op zoek naar een onderhoudsmedewerker. Ze heeft
Geef een voordeel van het plaatsen van de vacature op JobbingMall.nl boven een
Woningcorporatie ‘Beter Wonen’ is op zoek naar een onderhoudsmedewerker. Ze heefteen advertentie geplaatst in de krant. De directeur vindt dat er geen goede kandidaten bij
de sollicitanten zitten. Hij vraagt zich af of het zinvol is de vacature te plaatsen op
JobbingMall.nl.
Geef een voordeel van het plaatsen van de vacature op JobbingMall.nl boven eenadvertentie in de krant.
Gebruik de informatiebronnen 3 en 4.
111p
De directeur van ‘Beter Wonen’ wil de vacature ook plaatsen op JobbingMall.nl.
Hoeveel bedragen de jaarlijkse licentiekosten voor de woningcorporatie voor het
De directeur van ‘Beter Wonen’ wil de vacature ook plaatsen op JobbingMall.nl.Om de advertentie op JobbingMall.nl te zetten moet ‘Beter Wonen’ een licentie kopen.
Hoeveel bedragen de jaarlijkse licentiekosten voor de woningcorporatie voor hetgebruik van JobbingMall.nl? Leg uit waarom je voor dat bedrag kiest.
Gebruik informatiebron 4.
121p
Is de baan die ‘Beter Wonen’ aanbiedt een voorbeeld van uitvoerende arbeid of
Is de baan die ‘Beter Wonen’ aanbiedt een voorbeeld van uitvoerende arbeid ofleidinggevende arbeid? Verklaar je antwoord.
Gebruik informatiebron 4.
131p
‘Beter Wonen’ heeft de vacature geplaatst. Johan (20) is net afgestudeerd aan het ROC
‘Beter Wonen’ heeft de vacature geplaatst. Johan (20) is net afgestudeerd aan het ROCFriesland. Hij heeft zijn CV op JobbingMall.nl gezet en bericht gekregen dat zijn CV past
bij de vacature van ‘Beter Wonen’.
In welke sector heeft Johan op het ROC blijkbaar zijn opleiding gevolgd?
A Economie
B Landbouw
C Techniek
D Zorg en welzijn
142p
Johan heeft de baan bij ‘Beter Wonen’ gekregen. Hij heeft goede afspraken met zijn
Zeg van de volgende afspraken die Johan met zijn werkgever heeft gemaakt of ze
Johan heeft de baan bij ‘Beter Wonen’ gekregen. Hij heeft goede afspraken met zijnwerkgever gemaakt. Zijn vriendin twijfelt over een paar van de afspraken. “Ik vraag me af
of dat mag.”
Zeg van de volgende afspraken die Johan met zijn werkgever heeft gemaakt of zetoegestaan zijn of niet.
1 Johan verdient € 75,- minder dan in de CAO is afgesproken, maar meer dan het
minimumloon.
2 Johan heeft een proeftijd van één maand in plaats van twee maanden.
opgave 3DE HYBRIDE AUTO
Bij de beantwoording van de vragen 15 tot en met 20 moet je soms gebruikmaken van de
informatiebronnen 5 en 6 in de bijlage.
Doordat we steeds welvarender worden, kopen we met z’n allen steeds meer auto’s. Dat levert een aantal problemen op. De uitlaatgassen van auto’s zorgen voor het ontstaan van zure regen en het stijgend brandstofverbruik leidt tot een toenemend broeikaseffect. Een stijging van het autobezit heeft dus negatieve gevolgen voor het milieu.
151p
Noem nog een ander negatief gevolg voor het milieu van de stijging van het aantal
Noem nog een ander negatief gevolg voor het milieu van de stijging van het aantalauto’s.
161p
Autofabrikanten ontwikkelen motoren die minder benzine verbruiken. Een voorbeeld is de
Waarom ontwikkelen autofabrikanten dit soort nieuwe technieken?
Autofabrikanten ontwikkelen motoren die minder benzine verbruiken. Een voorbeeld is dehybride auto, een auto met een combinatie van een benzinemotor en een elektromotor.
Waarom ontwikkelen autofabrikanten dit soort nieuwe technieken?Autofabrikanten ontwikkelen nieuwe technieken om ……(1) ……en daardoor ……(2) ……
Neem voor je antwoord bovenstaande zin over en vul de gegeven antwoordmogelijkheden
in. Je kunt kiezen uit:
beter te kunnen concurreren
meer winst te maken
171p
De overheid kan een subsidie geven bij de aankoop van een milieuvriendelijke auto. Dit
Verklaar waarom er pas in 2007 winst kan worden behaald op de verkoop van de
De overheid kan een subsidie geven bij de aankoop van een milieuvriendelijke auto. Ditmaakt de aankoop van bijvoorbeeld de Toyota Prius aantrekkelijk. Deze auto werd
gekozen tot ‘Auto van het jaar 2005’. Ondanks de hoge verkopen verwacht de directie van
Toyota dat het nog tot 2007 zal duren voordat er winst kan worden behaald.
Verklaar waarom er pas in 2007 winst kan worden behaald op de verkoop van deToyota Prius.
181p
Paul van Meegeren van milieuorganisatie ‘Milieu Centraal’ zegt: “Hybride auto’s zijn de
Geef een voorbeeld van een overheidsmaatregel waardoor de hoeveelheid
Paul van Meegeren van milieuorganisatie ‘Milieu Centraal’ zegt: “Hybride auto’s zijn detoekomst. Op korte termijn moeten we andere maatregelen nemen tegen de
uitlaatgassen.”
Geef een voorbeeld van een overheidsmaatregel waardoor de hoeveelheidschadelijke uitlaatgassen kan verminderen.
Gebruik de informatiebronnen 5 en 6.
191p
“Tot wel € 7.456 belastingvoordeel”, staat er in de folder van Toyota te lezen. De
Is deze informatie in de folder een verkooppraatje of kan het kloppen wat Toyota
“Tot wel € 7.456 belastingvoordeel”, staat er in de folder van Toyota te lezen. Demaximale vrijstelling BPM is echter € 3.922.
Is deze informatie in de folder een verkooppraatje of kan het kloppen wat Toyotabeweert? Verklaar je antwoord.
Gebruik informatiebron 6.
202p
Frank Berendsen koopt de Toyota Prius. Zijn buurman koopt een vergelijkbare
Hoeveel bespaart Frank Berendsen op zijn benzinekosten per jaar in vergelijking met
Frank Berendsen koopt de Toyota Prius. Zijn buurman koopt een vergelijkbaremiddenklasse auto. Beiden rijden 15.000 km per jaar. De gemiddelde benzineprijs is
€ 1,20 per liter.
Hoeveel bespaart Frank Berendsen op zijn benzinekosten per jaar in vergelijking metzijn buurman? Geef de berekening.
opgave 4HET GROTE ONDERNEMERSSPEL
Op het eerste kaartje staan gegevens over het afgelopen jaar. Groep A weet niet wat er bedoeld wordt met ‘een stijgende afzet’. Help ze eens. Wat wordt hier bedoeld met een stijgende afzet? Met een stijgende afzet wordt bedoeld dat het bedrijf A meer bedrijfskosten heeft gehad. B meer gitaren heeft verkocht. C meer winst heeft gemaakt. D voor meer geld heeft verkocht.
Volgens Irma van groep A kan deze vraag beantwoord worden als de inkoopwaarde van deze elektrische gitaren bekend is. Volgens Henk van groep B moet je de extra kosten van de elektrische gitaren én de extra brutowinst weten om die vraag te kunnen beantwoorden. Wie heeft er gelijk, Henk of Irma? A Henk, want extra brutowinst – extra bedrijfskosten = extra nettowinst B Henk, want extra brutowinst – extra inkoopwaarde = extra nettowinst C Irma, want extra omzet – extra bedrijfskosten = extra nettowinst D Irma, want extra omzet – extra inkoopwaarde = extra nettowinst
opgave 5SNOEP VERSTANDIG, KOOP HET OP SCHOOL
Bij de beantwoording van de vragen 27 tot en met 32 moet je soms gebruikmaken van de
informatiebronnen 7 en 8 in de bijlage.
René is de conciërge van het Willem Lodewijkcollege. Hij regelt veel op school, waaronder de snoepverkoop. Maar René vindt het te druk. Hij wil de snoepverkoop uitbesteden. De economieleraar van klas K4C heeft een vraag aan de klas: “Wie van jullie wil meehelpen de snoepverkoop over te nemen? Zeker de leerlingen die zich bij het ROC aangemeld hebben voor de sector economie kunnen er veel van leren.”
271p
Karel is één van de leerlingen die zich heeft aangemeld bij het ROC voor de sector
Geef een voorbeeld van dergelijke werkzaamheden.
Karel is één van de leerlingen die zich heeft aangemeld bij het ROC voor de sectoreconomie. In deze sector koos hij voor de afdeling administratie.
Behalve de verkoop zelf zijn er andere voorbeelden van economische werkzaamheden bij
de snoepverkoop waar Karel op het ROC weer mee te maken krijgt.
Geef een voorbeeld van dergelijke werkzaamheden.281p
Eerst willen de leerlingen de verkoopprijzen bepalen. René laat hen een rekening zien.
Geef een reden waarom de verkoopprijzen op deze school lager kunnen zijn dan in de
Eerst willen de leerlingen de verkoopprijzen bepalen. René laat hen een rekening zien.“Hier staan de verkoopprijzen al op, maar jullie hoeven je daar niet aan te houden”, zegt
René. Piet, een leerling uit de klas, vindt de verkoopprijzen op de rekening nogal laag. “In
de winkel zijn de prijzen hoger.”
Geef een reden waarom de verkoopprijzen op deze school lager kunnen zijn dan in dewinkel.
291p
Piet stelt voor de verkoopprijzen te verhogen. “Dan verdienen we meer. We maken de
Geef een argument voor het standpunt van Piet.
Piet stelt voor de verkoopprijzen te verhogen. “Dan verdienen we meer. We maken deprijzen zelfs hoger dan in de winkel. De leerlingen zullen het snoep dan nog steeds op
school kopen, ondanks de hogere prijs.”
Geef een argument voor het standpunt van Piet.Gebruik informatiebron 7.
301p
“Om een goede verkoopprijs vast te stellen en later de winst te bepalen moet je de
Bereken de inkoopprijs van één Mars. Laat de berekening zien.
“Om een goede verkoopprijs vast te stellen en later de winst te bepalen moet je deinkoopprijs weten”, aldus de leraar. Op de rekening van René staat echter niet de
inkoopprijs per stuk. Gelukkig kun je die wel berekenen.
Bereken de inkoopprijs van één Mars. Laat de berekening zien.Gebruik de informatiebronnen 7 en 8.
312p
De leerlingen besluiten voorlopig de verkoopprijzen te gebruiken die op de rekening
Bereken de Marsomzet in de eerste week. Laat de berekening zien.
De leerlingen besluiten voorlopig de verkoopprijzen te gebruiken die op de rekeningstaan. Een groepje leerlingen houdt de eerste week de afzet bij. Ze hebben er een
diagram van gemaakt. Volgens hun leraar kunnen ze nu de omzet bepalen.
Bereken de Marsomzet in de eerste week. Laat de berekening zien.321p
De leraar zegt: “Over de kosten is een probleem ontstaan met de directeur. Hij vindt dat
Geef een argument voor de mening van de directeur.
De leraar zegt: “Over de kosten is een probleem ontstaan met de directeur. Hij vindt dateen deel van de schoonmaakkosten uit de snoepverkoop betaald moet worden.
Dat vindt hij eerlijk.”
Geef een argument voor de mening van de directeur.opgave 6LEVEN VAN OF ZONDER DE WIND
Bij de beantwoording van de vragen 33 tot en met 37 moet je soms gebruikmaken van de
informatiebronnen 9 en 10 in de bijlage.
Met een plof valt er weer een stapel folders op de deurmat van Karel. Dit keer zit er ook een folder bij van Nuon, een elektriciteitsmaatschappij. De folder gaat onder andere over groene stroom en de voordelen ervan. Groene stroom is elektriciteit die wordt opgewekt met behulp van onuitputtelijke (duurzame) bronnen zoals de wind en de zon.
331p
Het opwekken van groene stroom is duurder dan van ‘gewone’ stroom. Toch berekent
Geef een reden waarom Nuon de consument niet méér laat betalen voor groene
Het opwekken van groene stroom is duurder dan van ‘gewone’ stroom. Toch berekentNuon dezelfde tarieven voor groene stroom.
Geef een reden waarom Nuon de consument niet méér laat betalen voor groenestroom.
341p
Bij Karel thuis wordt gebruik gemaakt van dag- en nachtstroom. Dit wil zeggen dat er een
Geef een reden waarom nachtstroom goedkoper kan zijn dan dagstroom.
Bij Karel thuis wordt gebruik gemaakt van dag- en nachtstroom. Dit wil zeggen dat er eenverschillend tarief berekend wordt tussen de stroom die overdag gebruikt wordt en de
stroom die ’s nachts gebruikt wordt. Nachtstroom is goedkoper dan dagstroom.
Geef een reden waarom nachtstroom goedkoper kan zijn dan dagstroom.Gebruik de informatiebronnen 9 en 10.
352p
In informatiebron 3 staat dat wij nogal wat stroom verspillen. Door het aanlaten van
Bereken hoeveel geld we in Nederland kwijt zijn aan deze ‘verspilling’. Bereken
In informatiebron 3 staat dat wij nogal wat stroom verspillen. Door het aanlaten vanapparaten (stand-by) gebruiken we evenveel stroom als de hoeveelheid stroom die door
middel van groene stroom wordt opgewekt.
Bereken hoeveel geld we in Nederland kwijt zijn aan deze ‘verspilling’. Berekenhiervoor eerst de prijs van één kWh. Laat de berekeningen zien.
Gebruik informatiebron 10.
362p
Sinds 1 juli 2004 kan de consument zelf zijn stroomleverancier kiezen. Bij de oude
Vul de onderstaande zin aan door te kiezen uit de erna genoemde drie
Sinds 1 juli 2004 kan de consument zelf zijn stroomleverancier kiezen. Bij de oudeleverancier betaalde Karel € 787 per jaar voor zijn elektriciteit. Karel denkt dat hij korting
kan krijgen als hij naar een andere leverancier gaat.
Vul de onderstaande zin aan door te kiezen uit de erna genoemde drieinvulmogelijkheden.
Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Als de leverancier 5% korting biedt, wordt zijn elektriciteitsrekening ……
Kies uit: meer dan 5% lager / minder dan 5% lager / precies 5% lager.
Geef een verklaring voor je keuze.
371p
Karel is helemaal enthousiast over groene stroom en vooral over het gebruik van
Geef een argument voor het standpunt van Janet.
Karel is helemaal enthousiast over groene stroom en vooral over het gebruik vanwindenergie: “We moeten in Nederland alleen nog maar gebruik maken van windenergie.”
Janet heeft haar bedenkingen: “Ik denk niet dat we alle elektriciteit uit windmolens moeten
halen”, zegt ze.
Geef een argument voor het standpunt van Janet.opgave 7OP DE BARRICADEN!
Bij de beantwoording van de vragen 38 tot en met 42 moet je soms gebruikmaken van
informatiebron 11 in de bijlage.
Theo en Eduard zijn bouwvakker. En boos! Héél boos. Ze willen meer loon. Daarom voeren ze actie. Ze hebben hun eisen op een spandoek gezet. Samen met de andere werknemers staan ze voor een groot gebouw. Daarbinnen zijn de CAO-onderhandelingen gaande. De onderhandelingen zitten echter muurvast.
381p
Wat kan, naast de hoogte van het loon, nog meer in een CAO geregeld worden?
Wat kan, naast de hoogte van het loon, nog meer in een CAO geregeld worden?A de hoogte van de WW-premie
B de hoogte van het minimumloon
C het aantal vakantiedagen
D het belastingtarief
392p
Aan de onderhandelingstafel wordt stevig onderhandeld. Argumenten vliegen over en
Komen die argumenten van de werkgevers of van de werknemers? Verklaar je
Aan de onderhandelingstafel wordt stevig onderhandeld. Argumenten vliegen over enweer. Vooral over de loonsverhoging zijn ze het niet eens. De werknemers willen een
forse loonsverhoging, de werkgevers willen helemaal geen loonsverhoging.
Hieronder zie je de tafel met daaraan de werkgevers en de werknemers. Er tussenin
staan drie argumenten die ‘over de tafel vliegen’.
Komen die argumenten van de werkgevers of van de werknemers? Verklaar jeantwoord.
Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Argument voor de werkgevers: nummer..., want ……
Argument voor de werknemers: nummer..., want ……
401p
Na enige dagen is er toch overeenstemming over de loonsverhoging. Nu komt het
Noem één voordeel voor de werkgevers als hun werknemers vóór hun 65e kunnen
Na enige dagen is er toch overeenstemming over de loonsverhoging. Nu komt hetvolgende punt aan de orde: vóór je 65e stoppen met werken. De vakbonden vinden dat dit
ook in het belang van de werkgevers kan zijn.
Noem één voordeel voor de werkgevers als hun werknemers vóór hun 65e kunnenstoppen met werken.
Gebruik informatiebron 11.
411p
Eindelijk, na lang onderhandelen, wordt er een CAO afgesloten. Theo en Eduard willen
Eindelijk, na lang onderhandelen, wordt er een CAO afgesloten. Theo en Eduard willenwel eens weten wat dit in de praktijk gaat betekenen.
Eduard rijdt altijd met zijn auto naar de bouwplaats. Dit is een afstand van 30 kilometer
heen en 30 kilometer terug. Hij neemt Theo altijd mee.
Bepaal hoeveel reisuren Eduard per dag uitbetaald krijgt.
A 1
B 1,4
C 2
D 2,4
Gebruik informatiebron 11.
421p
Na de loonsverhoging op 1 mei 2004 verdient Theo € 2.000. Hij gaat uit van een
Bereken de hoogte van het inkomen van Theo na de loonsverhoging op 1 januari
Na de loonsverhoging op 1 mei 2004 verdient Theo € 2.000. Hij gaat uit van eeninflatiepercentage van 2%.
Bereken de hoogte van het inkomen van Theo na de loonsverhoging op 1 januari2005. Laat de berekening zien.
De bijlage met informatie bij dit examen, zoals hij gedrukt is.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
21p
31p
B
41p
A
51p
61p
71p
82p
91p
101p
111p
121p
131p
C
142p
151p
161p
171p
181p
191p
202p
211p
B
221p
A
232p
241p
251p
261p
A
271p
281p
291p
301p
312p
321p
331p
341p
352p
362p
371p
381p
C
392p
401p
411p
C
421p
