opgave 1Weer en klimaat



Over de weerkaart in bron 1 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: boven Nederland waaide die dag een noordwestelijke wind. Uitspraak 2: de wind was aflandig. Uitspraak 3: boven Nederland bevond zich een hogedrukgebied. • Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.



Bekijk bron 3. Over bron 3 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: op 16 augustus regende het gemiddeld 20 uur. Uitspraak 2: de neerslagintensiteit was op 24 augustus lager dan op 26 augustus. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.


Bekijk bron 4. Hooikoorts wordt veroorzaakt door een allergische reactie op pollen en stuifmeel van bloeiende planten. Klimaatverandering leidt tot veranderingen in de vegetatie in Nederland. Ook de bloeitijd van verschillende planten die hooikoorts veroorzaken verandert. • Geef met behulp van bron 4 aan wat het gevolg hiervan is voor hooikoortspatiënten.


Bekijk bron 5. Er is sprake van een hittegolf in Nederland als de maximumtemperatuur in De Bilt vijf dagen achter elkaar 25 °C of hoger is. Daarbij moet het op minstens drie van de vijf dagen ten minste 30 °C worden. Er worden twee uitspraken gedaan naar aanleiding van bron 5. Uitspraak 1: in de Bilt was de gemiddelde maandtemperatuur in juli 2013 hoger dan normaal. Uitspraak 2: tussen 21 en 27 juli was er in De Bilt een hittegolf. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.









Bekijk bron 9 en bron 10. In bron 10 staan drie klimaatgrafieken van plaatsen in de Verenigde Staten. In bron 9 zijn vier plaatsen in de Verenigde Staten aangegeven. Waar staan de juiste plaatsen bij de klimaatgrafieken 1, 2 en 3 uit bron 10? klimaatgrafiek 1 klimaatgrafiek 2 klimaatgrafiek 3 A Amarillo Barrow Chicago B Amarillo New Orleans Chicago C Barrow Chicago New Orleans D Barrow New Orleans Amarillo E Chicago Barrow New Orleans F Chicago New Orleans Barrow

Door het versterkt broeikaseffect zal er in het westen van de Verenigde Staten steeds minder water beschikbaar zijn. De kans op verdroging zal daardoor toenemen. Dit proces wordt in vijf stappen beschreven: 1 CO 2 houdt meer warmte vast in de atmosfeer. 2 Vooral in de zomer zal het watertekort toenemen. 3 De Coloradorivier voert al vroeg in het voorjaar veel water af. 4 Er wordt meer CO 2 uitgestoten. 5 Gletsjers en sneeuw in de Rocky Mountains smelten eerder. Welke volgorde van deze stappen beschrijft het proces van verdroging juist? A 1 - 4 - 3 - 5 - 2 B 1 - 4 - 5 - 3 - 2 C 4 - 1 - 3 - 2 - 5 D 4 - 1 - 5 - 3 - 2 E 5 - 3 - 2 - 4 - 1 bron 11 Zonne-energiecentrale Ivanpah Legenda: staatsgrens





In de volgende zinnen moet bij 1 en 2 een keuze gemaakt worden uit twee woorden. In juli valt er in San Francisco … 1 … (veel / weinig) neerslag. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de … 2 … (aanlandige / aflandige) wind. • Neem de cijfers 1 en 2 uit de zinnen over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.
opgave 2Water








In de doorsnede in bron 17 zijn cijfers geplaatst. Waar staan de vijf begrippen juist bij de cijfers 1 tot en met 5 uit bron 17? 1 2 3 4 5 A winterdijk nevengeul krib zomerdijk uiterwaard B winterdijk nevengeul zomerdijk krib uiterwaard C winterdijk uiterwaard zomerdijk krib nevengeul D zomerdijk nevengeul krib winterdijk uiterwaard E zomerdijk uiterwaard winterdijk krib nevengeul F zomerdijk uiterwaard krib winterdijk nevengeul







Lees bron 20. Over het krantenartikel in bron 20 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: een verklaring van de toename in watergebruik uit de Nijl in Egypte is de bevolkingstoename. Uitspraak 2: tijdens het vollopen van het stuwmeer zal het debiet van de Nijl tussen de dam en de monding dalen. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.






opgave 3Bevolking en ruimte




Bekijk bron 28. Krimpgebieden zijn delen van Nederland waar het bevolkingsaantal terugloopt. Krimpgebieden zijn bijvoorbeeld delen van Groningen, Friesland, Drenthe, Gelderland en Zeeland. Migratie vanuit deze krimpgebieden heeft tot gevolg dat de natuurlijke groei in de krimpgebieden daalt. • Waardoor leidt deze migratie tot daling van de natuurlijke groei?





Bekijk bron 30. In de legenda zijn de namen van drie landen vervangen door X, Y en Z. Waar staan de letters X, Y en Z uit bron 30 juist bij de drie landen? Indonesië Nederlandse Antillen 1) Suriname A X Y Z B X Z Y C Y X Z D Y Z X E Z X Y F Z Y X noot 1 Nederlandse Antillen: De Nederlandse Antillen waren een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. In 1986 werd Aruba een afzonderlijk land binnen het Koninkrijk. In 2010 werden Curaçao en Sint Maarten ook afzonderlijke landen binnen het Koninkrijk en kregen Saba, Sint Eustatius en Bonaire de status bijzondere gemeente binnen Nederland.


Lees bron 31. Ondanks het feit dat McDonald’s en KFC concurrenten zijn, zitten ze nu toch samen in één gebouw. • Geef een reden waarom het verzorgingsgebied van McDonald’s door de samenwerking met KFC groter zal worden. • Noem een argument waarom een goede infrastructuur voor een nieuwe vestiging van een foodcourt belangrijk is.


Bekijk bron 32. Het ene bevolkingsdiagram is van niet-stedelijke gemeenten en het andere van zeer sterk stedelijke gemeenten in Nederland. • Geef eerst aan welk bevolkingsdiagram, 1 of 2, van zeer sterk stedelijke gemeenten is. • Geef daarna een argument voor je keuze met behulp van de bevolkingsdiagrammen.






Bekijk bron 36. Er worden tijdens de aardrijkskundeles twee uitspraken gedaan over de kaart in bron 36. Uitspraak 1: op de kaart in bron 36 is te zien dat er tussen 2011 en 2025 verstedelijking en agglomeratievorming plaatsvindt. Uitspraak 2: de verwachte groei tot 2025 is vooral het gevolg van de natuurlijke bevolkingsgroei. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.




Bekijk bron 38. Waar staan de ligging van deze hutong en twee kenmerken juist? deze wijk ligt de bevolkings- dichtheid is er de sociale controle is er A in het centrum hoog groot B in het centrum hoog klein C in het centrum laag groot D aan de rand van de stad hoog groot E aan de rand van de stad hoog klein F aan de rand van de stad laag groot



Bekijk bron 39. De eenkindpolitiek heeft tot gevolg gehad dat de verhouding tussen jongens en meisjes in China afwijkt van Nederland en de rest van de wereld. • Noem een oorzaak van het grote verschil tussen het aantal geboren jongens en meisjes in China. • Noem een sociaal gevolg van deze scheefgroei tussen jongens en meisjes in China. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
A
22p

31p
A
41p

51p

61p

71p
B
81p

91p

101p

111p
B
121p
C
131p
D
141p

152p

161p

171p
C
181p
A
191p

202p

211p
B
221p

231p

242p

251p
B
261p
C
271p

282p

292p

301p
A
312p

321p

332p

341p

351p
B
362p

371p

381p
F
391p

401p
A
411p

421p
A
432p

442p
