bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2018, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen − Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). − Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3. A A • B • X B B • X B (1) (2) (3) C • C D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet…

Meerkeuzevragen − Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). − Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3. A A • B • X B B • X B (1) (2) (3) C • C D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 1Geluid in het technieklokaal

In een technieklokaal worden machines gebruikt die veel geluid maken.
figuur bij de opgave
12p
Een leerling gebruikt een afkortzaag. De afkortzaag maakt een geluid van
100 dB. Over het geluid van de afkortzaag staan twee zinnen.
Maak elke zin compleet. Gebruik BINAS.
Het geluid van de afkortzaag ligt in de zone …………………………….……
De maximale blootstellingsduur aan dit geluid is ……………………… uur.
21p
De wanden van het lokaal zijn bekleed met materiaal dat machinegeluid
goed absorbeert.
Welk materiaal is hiervoor het meest geschikt?
koper hout A B
hardboard steenstrip C D

opgave 2De tram

In de herfst kunnen boombladeren op natte tramrails voor problemen zorgen. Met blad op de rails is de remweg van een tram langer.
Als er veel blad op de rails ligt, strooit men zand op de rails. De tram komt hierdoor eerder tot stilstand. • Noteer de naam van de kracht die wordt vergroot door het zand. ..................................................................................................................
De tram remt en komt in 15 s tot stilstand. De gemiddelde snelheid bij het remmen is 10 km/h. • Bereken de afstand in meter, die de tram tijdens het remmen aflegt. Reken eerst de snelheid om naar m/s. snelheid = …………….…………… m/s. berekening:…

De tram remt en komt in 15 s tot stilstand. De gemiddelde snelheid bij het remmen is 10 km/h. • Bereken de afstand in meter, die de tram tijdens het remmen aflegt. Reken eerst de snelheid om naar m/s. snelheid = …………….…………… m/s. berekening: ............................................................................................... .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Je ziet het afstand,tijd -diagram tijdens het remmen van een tram met blad en zonder blad op de rails. afstand (m)
Noteer de remtijd van de tram met blad op de rails. ..................................................................................................................
Wat is het verschil in remafstand van de tram met blad en zonder blad op de rails? A 15 m B 17 m C 27 m D 44 m

opgave 3Zeeschip

Een zeeschip wordt met een sleepboot een haven binnengebracht.
figuur bij de opgave
71p
Het zeeschip vaart met constante snelheid. De trekkracht is 120 kN.
Wat is juist over de tegenwerkende kracht op het zeeschip?
Die is:
A groter dan 120 kN.
B gelijk aan 120 kN.
C kleiner dan 120 kN.
82p
De sleepboot trekt met een kracht van 120 kN vanuit punt P aan het
schip.
Teken deze kracht. Gebruik als krachtenschaal 1 cm ≙ 40 kN.
P

opgave 4Gasfles

Jos heeft een nieuwe gasfles voor zijn gasbarbecue gekocht. Je ziet het pictogram op de gasfles.
Noteer de betekenis van dit veiligheidspictogram. Gebruik BINAS. ………………………………………………………………………………………..
In de gasfles zit vloeibaar propaan. Als je de gaskraan opendraait, dan stroomt er gasvormig propaan uit de fles. • Noteer de naam van de faseovergang in de gasfles. ………………………………………………………………………………………..
Er zijn gasflessen gemaakt van staal en van kunststof. stalen gasfles kunststof gasfles Je ziet een zin over de dichtheid van kunststof. • Omcirkel in die zin de juiste mogelijkheid. even groot als De dichtheid van kunststof is groter dan kleiner dan

opgave 5Practicum elektriciteit

Sanne en Tom bouwen een schakeling met een lampje en een variabele spanningsbron.
In hun schakeling nemen ze ook een spanningsmeter en een stroommeter op. • Teken het schakelschema met het lampje en de twee meters op de juiste plaats. Ze meten bij verschillende spanningen de stroomsterkte. Je ziet een tabel met hun resultaten. U (V) 0,0 2,0 4,0 6,0 8,0 10,0 12,0 14,0 I (mA) 0 25…

In hun schakeling nemen ze ook een spanningsmeter en een stroommeter op. • Teken het schakelschema met het lampje en de twee meters op de juiste plaats. Ze meten bij verschillende spanningen de stroomsterkte. Je ziet een tabel met hun resultaten. U (V) 0,0 2,0 4,0 6,0 8,0 10,0 12,0 14,0 I (mA) 0 25 50 75 100 120 135 140

Bereken de weerstand van het lampje bij een spanning van 6,0 V. .................................................................................................................. ..................................................................................................................…

Bereken de weerstand van het lampje bij een spanning van 6,0 V. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

opgave als beeld van het examen
Hun resultaten zetten ze uit in een diagram. Je ziet het diagram met een deel van de meetpunten en de grafiek. • Zet de andere meetpunten uit en maak de grafiek compleet.
Vergelijk de weerstand van het lampje bij 14,0 V met die bij 8,0 V. • Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheid. kleiner De weerstand van het lampje is bij 14,0 V even groot . groter

opgave 6Laptop onderweg

Cees is voor zijn werk veel onderweg. Bij klanten gebruikt hij zijn laptop. Om onderweg de accu van de laptop op te kunnen laden, koopt hij een omvormer. De omvormer sluit hij aan op de spanning in de auto (12 V). De omvormer levert een spanning van 230 V.
Hoe heet het onderdeel in de omvormer dat de spanning verhoogt? A condensator B relais C transformator D transistor
Cees sluit zijn laptop aan op de aansluiting van de omvormer (230 V). Dan is de stroomsterkte naar de laptop 0,35 A. • Bereken het vermogen dat de omvormer dan levert. ..................................................................................................................…

Cees sluit zijn laptop aan op de aansluiting van de omvormer (230 V). Dan is de stroomsterkte naar de laptop 0,35 A. • Bereken het vermogen dat de omvormer dan levert. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

opgave als beeld van het examen
Je ziet een zin over het gebruik van de omvormer. • Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheid. Door het aansluiten van de laptop verbruikt de auto iets even veel iets meer brandstof. minder
De accu van de laptop heeft een capaciteit van 4,4 Ah. Als Cees de laptop op de accu gebruikt, dan loopt er een stroom van 0,8 A. De tijd die de accu stroom kan leveren, bereken je met de volgende woordformule: tijd = capaciteit : stroomsterkte • Bereken de tijd in uur die Cees met een volle accu…

De accu van de laptop heeft een capaciteit van 4,4 Ah. Als Cees de laptop op de accu gebruikt, dan loopt er een stroom van 0,8 A. De tijd die de accu stroom kan leveren, bereken je met de volgende woordformule: tijd = capaciteit : stroomsterkte • Bereken de tijd in uur die Cees met een volle accu maximaal kan werken. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

opgave 7Geluidsmeting

In een lokaal wordt een geluidsmeting gedaan. Tegen de rechterwand staat een tafel met een geluidssensor die aangesloten is op een laptop. tafel met laptop en geluidssensor
Waarmee is een geluidssensor te vergelijken? A met een luidspreker B met een microfoon C met een oscilloscoop D met een stemvork Peter slaat op de tafel. Op dat moment start de geluidsmeting. Een deel van het geluid weerkaatst tegen de linkerwand. Je ziet het signaal van de klap en het signaal van…

Waarmee is een geluidssensor te vergelijken? A met een luidspreker B met een microfoon C met een oscilloscoop D met een stemvork Peter slaat op de tafel. Op dat moment start de geluidsmeting. Een deel van het geluid weerkaatst tegen de linkerwand. Je ziet het signaal van de klap en het signaal van deze echo. De geluidssnelheid in het lokaal is 340 m/s.

De echo via de linkerwand wordt na 0,05 s opgevangen. • Bereken de afstand van de geluidssensor tot de linkerwand van het lokaal. ..................................................................................................................…

De echo via de linkerwand wordt na 0,05 s opgevangen. • Bereken de afstand van de geluidssensor tot de linkerwand van het lokaal. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

opgave als beeld van het examen
Peter herhaalt de meting maar slaat nu harder op de tafel. In welke afbeelding zijn de signalen juist weergegeven?

opgave 8Snowboarden

Je ziet een afbeelding van Nicolien tijdens haar afdaling op een snowboard.
In bochten staat het snowboard op de zijkant. Vergelijk het snowboarden in een bocht met het snowboarden op een recht stuk. Over het contactoppervlak en de druk staan twee zinnen. • Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. In een bocht is het contactoppervlak van het snowboard met de sneeuw In…

In bochten staat het snowboard op de zijkant. Vergelijk het snowboarden in een bocht met het snowboarden op een recht stuk. Over het contactoppervlak en de druk staan twee zinnen. • Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. In een bocht is het contactoppervlak van het snowboard met de sneeuw In een bocht is de druk onder het contactoppervlak

De totale kracht op de sneeuw is 800 N. Het contactoppervlak van het snowboard met de sneeuw is 0,32 m 2 . • Bereken de druk onder het snowboard in N/m 2 . ..................................................................................................................…

De totale kracht op de sneeuw is 800 N. Het contactoppervlak van het snowboard met de sneeuw is 0,32 m 2 . • Bereken de druk onder het snowboard in N/m 2 . .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

opgave als beeld van het examen
Je ziet een zin over het dragen van een valhelm bij een val. • Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheid. verkleint Een valhelm de remafstand van het hoofd. vergroot

opgave 9Jam in de pot

In een jamfabriek worden de glazen potten tot net onder de rand gevuld met warme jam. Dan worden de deksels op de potten gedraaid.
Na het afsluiten van de pot koelt de jam af. De luchtdruk in de pot onder het deksel wordt hierdoor kleiner. Het kleiner worden van de luchtdruk is A een chemische reactie. B een natuurkundig proces. C iets anders dan een chemische reactie of natuurkundig proces.
De jam in de volle pot heeft een massa van 340 g. De dichtheid van de jam is 1,2 g/cm 3 . Het volume bereken je met de volgende woordformule: volume = massa : dichtheid • Bereken het volume van de jam in de volle pot.…

De jam in de volle pot heeft een massa van 340 g. De dichtheid van de jam is 1,2 g/cm 3 . Het volume bereken je met de volgende woordformule: volume = massa : dichtheid • Bereken het volume van de jam in de volle pot. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Het deksel van een nieuwe pot jam is vaak moeilijk los te draaien. Met een jampot-opener gaat dit gemakkelijker.
Je ziet twee zinnen over het vastpakken van het handvat van de jampot-opener. • Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. aan het uiteinde Je kunt het handvat het beste vastpakken dicht bij de pot het kleinst Dan is de kracht die je moet uitoefenen het grootst
De pot jam bestaat uit een glas met een ijzeren deksel. Als de pot leeg is, doe je de materialen in de glasbak. Bij de afvalverwerking worden de materialen gesorteerd. Wat is nodig om het deksel uit het afval te verwijderen? A een brander B een elektromagneet C een oplosmiddel D veel water

opgave 10Hijsen met een lier

Met een lier wordt een kist via een vaste katrol omhooggebracht.
De lier bestaat uit een trommel waarop de kabel wordt gewonden en een
aandrijving.
figuur bij de opgave
De zwaartekracht op de kist is 20 kN.
301p
Hoe groot is de massa van de kist?
A 20 kg
B 200 kg
C 2000 kg
D 20 000 kg
311p
De kist hangt stil. Je ziet een afbeelding met de krachten. In de afbeelding
is van twee krachten de grootte niet gegeven.
2 20 kN 20 kN 1 lier
Wat is juist?
  kracht (kN)   1 2 A 20 20 B 40 20 C 20 40
321p
In plaats van met een vaste katrol kan de lier de kist ook omhoogbrengen
met een takel.
kN lier
De kist hangt stil aan de takel.
Wat is juist?
De trekkracht van de lier is
A 5,0 kN.
B 6,7 kN.
C 10 kN.
D 20 kN.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 11Temperatuuralarm

Erica maakt een schakeling waarbij een led gaat branden als de
temperatuur van haar laptop te hoog wordt.
figuur bij de opgave
331p
In haar schakeling gebruikt Erica een transistor.
Je ziet drie afbeeldingen van de transistor met de letters van basis (b),
emitter (e) en collector (c).
In welke afbeelding staan de letters juist?
e b c c e b b c e A B C
341p
Erica verbindt de onderdelen op verschillende manieren met elkaar.
Welke schakeling is geschikt?
- +- - A
+- - +- B
- +- C