bronnen

Eindexamen maatschappijkunde vmbo bb 2009, tijdvak 1 (maatschappijleer 2)

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A

naslag(1) B (2) XB (3) B XB

D D

opgave 2Politiek en beleid

tekst 1 bron: De Telegraaf van 22 februari 2007
Behalve dat de koningin nieuwe kabinetten beëdigt, heeft zij nog meer taken. Welke andere taak voert de koningin uit? A Zij maakt in overleg met het kabinet nieuwe wetten B Zij stelt de salarissen vast van de ministers. C Zij stelt het beleid voor de komende vier jaren op. D Zij vertegenwoordigt,…

Behalve dat de koningin nieuwe kabinetten beëdigt, heeft zij nog meer taken. Welke andere taak voert de koningin uit? A Zij maakt in overleg met het kabinet nieuwe wetten B Zij stelt de salarissen vast van de ministers. C Zij stelt het beleid voor de komende vier jaren op. D Zij vertegenwoordigt, tijdens staatsbezoeken, Nederland in het buitenland.

tekst 2 naar: de Volkskrant van 17 maart 2007
Wat betekent deze maatregel voor andere Nederlandse gemeentes? A Alle gemeentes moeten deze maatregel nu ook uitvoeren. B Alleen de grote gemeentes moeten deze maatregel nu ook uitvoeren. C Andere gemeentes kunnen het beleid van de gemeente Den Haag volgen, maar het hoeft niet. naar: NRC…

Wat betekent deze maatregel voor andere Nederlandse gemeentes? A Alle gemeentes moeten deze maatregel nu ook uitvoeren. B Alleen de grote gemeentes moeten deze maatregel nu ook uitvoeren. C Andere gemeentes kunnen het beleid van de gemeente Den Haag volgen, maar het hoeft niet. naar: NRC Handelsblad van 20 augustus 2007

Wat moet er op de puntjes in tekst 3 worden ingevuld? A de Provinciale Staten B de Verenigde Naties C het Europees Parlement
cartoon 1 bron: de Volkskrant van 27 maart 2007
In cartoon 1 zie je minister-president Balkenende die een toespraak houdt over Europa. De meerderheid van de kiezers heeft "nee" tegen de Europese Grondwet gestemd en dat terwijl de regering er voor was. Hoe heet een stemming waarbij de bevolking om advies wordt gevraagd? A een compromis B een…

In cartoon 1 zie je minister-president Balkenende die een toespraak houdt over Europa. De meerderheid van de kiezers heeft "nee" tegen de Europese Grondwet gestemd en dat terwijl de regering er voor was. Hoe heet een stemming waarbij de bevolking om advies wordt gevraagd? A een compromis B een lobby C een referendum D een verkiezing

In cartoon 1 zie je minister-president Balkenende die een toespraak houdt over Europa. Hij is erg voor de Europese Unie, maar er zijn ook mensen die problemen hebben met de Europese Unie. → Noem een punt van kritiek van de tegenstanders van de Europese Unie. Doe het zo: Een punt van kritiek is…

In cartoon 1 zie je minister-president Balkenende die een toespraak houdt over Europa. Hij is erg voor de Europese Unie, maar er zijn ook mensen die problemen hebben met de Europese Unie. → Noem een punt van kritiek van de tegenstanders van de Europese Unie. Doe het zo: Een punt van kritiek is ......................................................................................... ............................................................................................................................

foto 2 bron: NRC Handelsblad van 1 december 2007
Op foto 2 zie je scholieren op het Museumplein in Amsterdam, die demonstreerden tegen de zogenaamde 1040 uren norm van de minister van Onderwijs. Leerlingen vonden dat er door deze norm slechte lesroosters ontstonden en dat zij soms zinloos op school moesten blijven. Individuele burgers hebben…

Op foto 2 zie je scholieren op het Museumplein in Amsterdam, die demonstreerden tegen de zogenaamde 1040 uren norm van de minister van Onderwijs. Leerlingen vonden dat er door deze norm slechte lesroosters ontstonden en dat zij soms zinloos op school moesten blijven. Individuele burgers hebben mogelijkheden om de politiek te beïnvloeden. Welke van onderstaande mogelijkheden hebben de scholieren niet? A het benaderen van politici B het houden van allerlei vormen van buitenparlementaire actie C het inschakelen van de media D het oprichten van een politieke partij

cartoon 2 bron: Almere Vandaag
In cartoon 2 zie je een gezin dat in een auto moet leven omdat het geen huis (meer) heeft. Zij behoren tot de groeiende groep daklozen. tabel 1 Zetelverdeling gemeenteraad Fractie Aantal raadsleden PvdA 12 VVD 6 SP 4 GroenLinks 3 CDA 3 ChristenUnie 2 bron: www.almere.nl Het gezin in cartoon 2 leeft…

In cartoon 2 zie je een gezin dat in een auto moet leven omdat het geen huis (meer) heeft. Zij behoren tot de groeiende groep daklozen. tabel 1 Zetelverdeling gemeenteraad Fractie Aantal raadsleden PvdA 12 VVD 6 SP 4 GroenLinks 3 CDA 3 ChristenUnie 2 bron: www.almere.nl Het gezin in cartoon 2 leeft in Almere. Bij welke politieke partij van de gemeenteraad van Almere (zie tabel 1) kan het gezin het beste proberen een oplossing te vinden voor hun probleem? → Noem de naam van de partij en geef een reden voor je keuze. Doe het zo: Het gezin kan dit het beste proberen bij .............................................................., want .................................................................................................................... ............................................................................................................................

tabel 2 PvdA schriftelijke vragen 486 SP/CDA GroenLinks 437/291 VVD/D66 170/114 Groep ChristenUnie Wilders/PVV 58/46 Groep LPF Groep Van Nawijn Oudenallen 38/34 Groep pvdd Groep van Lazrak Schijndel/Eerdmans 8/2 bron: NRC Handelsblad van 25 januari 2007
In tabel 2 staat het aantal schriftelijke vragen die politieke partijen in 2006 aan de regering hebben gesteld. Welke politieke stroming heeft dit het meest gedaan? A de christen-democratische stroming B de liberale stroming C de rechts-extremistische stroming D de sociaal-democratische stroming…

In tabel 2 staat het aantal schriftelijke vragen die politieke partijen in 2006 aan de regering hebben gesteld. Welke politieke stroming heeft dit het meest gedaan? A de christen-democratische stroming B de liberale stroming C de rechts-extremistische stroming D de sociaal-democratische stroming tekst 4 naar: de Volkskrant van 12 januari 2007

Deze wethouder is het niet eens met de tekst in deze scholengids. Volgens de wethouder staan twee kenmerken van de rechtsstaat tegenover elkaar. Welke twee kenmerken zijn dat? A godsdienstvrijheid en vrijheid van vergadering B recht op privacy en respect voor minderheden C vrijheid van…

Deze wethouder is het niet eens met de tekst in deze scholengids. Volgens de wethouder staan twee kenmerken van de rechtsstaat tegenover elkaar. Welke twee kenmerken zijn dat? A godsdienstvrijheid en vrijheid van vergadering B recht op privacy en respect voor minderheden C vrijheid van meningsuiting en de scheiding van kerk en staat D vrijheid van onderwijs en gelijke behandeling

foto 3 foto: Liesbeth Sluiter bron: www.indymedia.nl
Pressiegroepen kunnen op verschillende manieren proberen hun doel te bereiken. Wat voor manier herken je in foto 3? A Het inschakelen van de rechter. B Het lobbyen bij invloedrijke personen. C Het overleggen in adviesorganen. D Het voeren van openlijke actie. tekst 5 naar: NRC Handelsblad van 24…

Pressiegroepen kunnen op verschillende manieren proberen hun doel te bereiken. Wat voor manier herken je in foto 3? A Het inschakelen van de rechter. B Het lobbyen bij invloedrijke personen. C Het overleggen in adviesorganen. D Het voeren van openlijke actie. tekst 5 naar: NRC Handelsblad van 24 december 2007

Het komt voor dat een partij niet verder wil regeren met andere partijen, omdat ze het niet eens kunnen worden over het te voeren beleid. Een partij stapt niet zo maar uit een coalitie, daar moet een belangrijke reden voor zijn. Bijvoorbeeld als er een besluit wordt genomen dat tegen een belangrijk…

Het komt voor dat een partij niet verder wil regeren met andere partijen, omdat ze het niet eens kunnen worden over het te voeren beleid. Een partij stapt niet zo maar uit een coalitie, daar moet een belangrijke reden voor zijn. Bijvoorbeeld als er een besluit wordt genomen dat tegen een belangrijk uitgangspunt van die partij ingaat. Welke partijnaam moet ingevuld worden op de puntjes in tekst 5? A Christen-Democratisch Appel B GroenLinks C Partij van de Arbeid D Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

tekst 6 bron: de Volkskrant van 24 september 2007
Op basis waarvan kan de burgemeester van Utrecht een samenscholingsverbod instellen? De burgemeester A heeft de leiding over het Openbaar Ministerie in de gemeente Utrecht. B is burgemeester van een grote gemeente; die mogen dat doen. C is de hoofdcommissaris van de Utrechte politie. D is…

Op basis waarvan kan de burgemeester van Utrecht een samenscholingsverbod instellen? De burgemeester A heeft de leiding over het Openbaar Ministerie in de gemeente Utrecht. B is burgemeester van een grote gemeente; die mogen dat doen. C is de hoofdcommissaris van de Utrechte politie. D is verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde in de gemeente.

cartoon 3 bron: NRC Handelsblad van 2 mei 2008
Op een aantal plaatsen in Nederland heeft men stenen vanaf viaducten gegooid. Hierbij zijn verschillende gewonden gevallen, maar er zijn ook mensen door om het leven gekomen. Er werden lange gevangenisstraffen tegen de verdachten geëist. Delicten kun je indelen in overtredingen of misdrijven. → Van…

Op een aantal plaatsen in Nederland heeft men stenen vanaf viaducten gegooid. Hierbij zijn verschillende gewonden gevallen, maar er zijn ook mensen door om het leven gekomen. Er werden lange gevangenisstraffen tegen de verdachten geëist. Delicten kun je indelen in overtredingen of misdrijven. → Van wat voor soort delict is hier sprake? Verklaar je antwoord. Doe het zo: Er is sprake van een ..........................................................................................., want ....................................................................................................................

tekst 7 bron: De Telegraaf van 5 juni 2007
Waarom werd Nawijn (zie tekst 7) niet herkozen in de Tweede Kamer? A Hij heeft misbruik gemaakt van de familie Vaatstra. B Je mag als Kamerlid geen onderzoek doen. C Zijn partij had onvoldoende stemmen gehaald.
liedtekst 1

opgave 3GUUS MEEUWIS EN VAGANT - OP STRAAT

Zie je daar die oude man
graaiend in een vuilnisbak
zoekend naar iets bruikbaars
voor in zijn oude plastic zak
net iets teveel meegemaakt
waardoor hij dakloos is geraakt
praat in zichzelf
over hoe het vroeger was
Refrein
En dan zeg jij
dat je eenzaam bent
omdat het even tegen zit
loop even met me door de stad
en kijk wat er gebeurt op straat
dan zal je zien
dat het met jou zo slecht niet gaat
Zie je daar dat meisje
ze is net zeventien
heeft nu al zo'n tien jaar
haar ouders niet gezien
muurtje om zich heen gebouwd
omdat ze niemand meer vertrouwt
vraag je haar wat liefde is
dan noemt ze jou de prijs
bron: www.lyricsdownload.com
151p
In liedtekst 1 van Guus Meeuwis wordt de levens van verschillende mensen
beschreven.
De overheid heeft ook een verplichting naar deze mensen.
Welk ministerie heeft als taak zich juist in te zetten voor de mensen
uit liedtekst 1?
A het ministerie van Binnenlandse Zaken
B het ministerie van Economische Zaken
C het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
cartoon 4
het is een vogel! het is een vliegtuig het is superpremier! nee! het is dat olifantje hoe heet ie ook alweer?
bron: de Volkskrant van 22 mei 2007
161p
In 2007 kwam er een nieuwe regering. De premier was Balkenende. Deze
regering wilde eerst 100 dagen lang door Nederland reizen om te luisteren wat
er onder de bevolking leefde. Premier Balkenende ziet er in cartoon 4 uit als het
Olifantje Dombo.
Welk grondrecht is van toepassing op het plaatsen van cartoon 4 in
de Volkskrant?
A de persvrijheid
B de vrijheid van godsdienst
C de vrijheid van onderwijs
D de vrijheid van vergadering
afbeelding 1
CDA partij van de arbeid christenunie
171p
In 2007 kwam er een nieuwe regering, geleid door Jan Peter Balkenende,
gevormd door de partijen uit afbeelding 1.
Welk uitgangspunt (idee) hebben deze drie partijen gemeenschappelijk?
A De overheid moet zorgen voor bescherming van de zwakkeren in de
samenleving.
B Het christelijk geloof is uitgangspunt in het landsbestuur.
C Het milieu is belangrijk, want wij hebben de wereld in leen van God.
D Ondernemers moeten zo vrij mogelijk kunnen werken.
tekst 8
Ook mensen met een laag inkomen moeten geld kunnen lenen voor vervanging van koelkast of wasmachine, als dat nodig is. Bijstandsgerechtigden krijgen niet zomaar geld van de gemeente om een nieuwe wasmachine of…

Ook mensen met een laag inkomen moeten geld kunnen lenen voor vervanging van koelkast of wasmachine, als dat nodig is. Bijstandsgerechtigden krijgen niet zomaar geld van de gemeente om een nieuwe wasmachine of koelkast te kopen als die kapot gaat. Die moeten met een lening worden gekocht. Maar voor mensen met een laag inkomen is het vaak onmogelijk om tegen een redelijk tarief een lening te krijgen bij een normale bank. Aan zulke mensen hoort de gemeente een kleine lening te kunnen geven met een fatsoenlijke rente.

bron: … van 24 januari 2008
181p
Het standpunt uit tekst 8 is afkomstig van een Nederlandse politieke partij.
Uit welke politieke stroming is deze partij afkomstig?
A de christen-democratische stroming
B de liberale stroming
C de rechts-extremistische stroming
D de sociaal-democratische stroming
191p
De heer Franssen maakt met zijn eigen fractie deel uit van de Limburgse
gemeenteraad van Gulpen-Wittem.
Van welke mogelijkheid heeft de heer Franssen gebruik gemaakt om de politieke
besluitvorming in zijn gemeente te beïnvloeden?
Hij heeft dit gedaan door
A het inschakelen van de media.
B het oprichten van een actiegroep.
C het oprichten van een politieke partij.
D lid te worden van een belangenvereniging.
tekst 9
Minister en politiebonden zijn er uit DEN HAAG - De onenigheid tussen Minister ter Horst van Binnenlandse Zaken en de politiebonden is voorbij. Beide partijen hebben na lang onderhandelen een resultaat bereikt dat…

Minister en politiebonden zijn er uit DEN HAAG - De onenigheid tussen Minister ter Horst van Binnenlandse Zaken en de politiebonden is voorbij. Beide partijen hebben na lang onderhandelen een resultaat bereikt dat uiteindelijk ook door de leden van de bonden is aangenomen. Beide partijen zijn elkaar flink tegemoet gekomen.

naar: Trouw van 29 maart 2008
201p
In tekst 9 lees je een voorbeeld van een compromis.
Noem een kenmerk van een compromis.
............................................................................................................................

opgave 4Criminaliteit en rechtsstaat

tekst 10
Politie Groningen houdt grote bende aan De Groningse politie heeft met de aanhouding van 40 personen ruim 130 gevallen van ernstige overlast, brandstichting, vernieling, intimidatie, bedreiging en dierenmishandeling…

Politie Groningen houdt grote bende aan De Groningse politie heeft met de aanhouding van 40 personen ruim 130 gevallen van ernstige overlast, brandstichting, vernieling, intimidatie, bedreiging en dierenmishandeling opgelost. Drie van hen waren de leiders van de bende. De verdachten vernielden bushokjes, auto's en reclamezuilen en stichtten onder meer brand in trappenhuizen en wooncomplexen.

naar: NRC Handelsblad van 19 mei 2006
211p
Om de misdrijven uit tekst 10 te voorkomen heeft de politie in het begin van
2006 een aantal preventieve maatregelen genomen.
Wat is geen preventieve maatregel?
A het inzetten van een burgerwacht
B het oppakken van de daders
C het plaatsen van camera's
D het verscherpen van het anti-spijbelbeleid
221p
Uit onderzoek naar veelvoorkomende criminaliteit blijkt dat sommige groepen
oververtegenwoordigd zijn bij het plegen van het soort delicten uit tekst 10.
Welke uitspraak naar aanleiding van tekst 10 is juist?
A Veelvoorkomende criminaliteit wordt vooral gepleegd door meisjes.
B Veelvoorkomende criminaliteit wordt vooral gepleegd door 65-plussers.
C Veelvoorkomende criminaliteit wordt vooral gepleegd door jongeren tussen
16 en 23 jaar.
231p
De verdachten uit tekst 10 zijn opgepakt.
Wie leidt het onderzoek naar de opsporing van het strafbare gedrag uit tekst 10?
A de burgemeester als hoofd van de politie
B een medewerker van Bureau 'Halt'
C een officier van justitie
tekst 11
Politie zoekt getuigen MIDDENBEEMSTER - De politie is op zoek naar getuigen van een verkeersongeval dat in de nacht van zondag op maandag plaatsvond op de A7 waarbij een 26-jarige man om het leven is gekomen.…

Politie zoekt getuigen MIDDENBEEMSTER - De politie is op zoek naar getuigen van een verkeersongeval dat in de nacht van zondag op maandag plaatsvond op de A7 waarbij een 26-jarige man om het leven is gekomen. Eventuele getuigen worden verzocht contact op te nemen met de politie van het wijkteam Beemster via 0900-8844.

naar: Het Gezinsblad van 29 maart 2006
241p
Welke taak van de politie herken je in tekst 11?
A dienstverlening
B handhaving van de openbare orde
C hulpverlening
D onderzoek naar mogelijk strafbare feiten
251p
Nederland werd in 2006 en begin 2007 opgeschrikt door tbs’ers die tijdens het
proefverlof geweldsmisdrijven pleegden. Uit onderzoek blijkt dat vrijgelaten
mensen met een psychische stoornis vaak weer in aanraking komen met justitie.
Hieronder zie je de mening van hoogleraar Barendrecht.
tekst 12
Nog zwaarder straffen schrikt niet af ‘Gestoorde crimineel heeft óók hulp nodig’ Criminelen met stoornissen en psychische problemen gaan vaak snel weer in de fout. Ze moeten meer hulp krijgen, vindt hoogleraar1)…

Nog zwaarder straffen schrikt niet af ‘Gestoorde crimineel heeft óók hulp nodig’ Criminelen met stoornissen en psychische problemen gaan vaak snel weer in de fout. Ze moeten meer hulp krijgen, vindt hoogleraar1) Barendrecht.

bron: NRC Handelsblad van 8 januari 2007
noot 1 Een hoogleraar is een leraar aan een universiteit.
Vind jij, net als de hoogleraar, dat gestoorde criminelen meer hulp moeten
krijgen?
Doe het zo:
Ja, dat vind ik ook, want......................................................................................
of
Nee, dat vind ik niet, want...................................................................................
cartoon 5
die is op reis… er even tussenuit
bron: de Volkskrant van 31 maart 2007
261p
ZAK maakte cartoon 5 naar aanleiding van een aantal ontsnappingen en
misdrijven van tbs’ers.
Welke uitspraak over het tbs-systeem is juist?
A Een tbs’er mag niet zelf de duur van zijn proefverlof bepalen.
B Een tbs’er weet van te voren hoe lang zijn behandeling gaat duren.
C Een tbs’er wordt in een gevangenis behandeld.
D Tbs is bedoeld als straf, niet als een maatregel.
foto 4
foto 4
bron: bilgaard.blogse.nl
tekst 13
AMSTERDAM - Wanneer hij 's avonds iets te laat thuiskomt, is er voor hem geen plaats meer. Hij woont met zijn vader en moeder en zes broers en zussen in een flat van zeventig vierkante meter. Als er geen plek meer…

AMSTERDAM - Wanneer hij 's avonds iets te laat thuiskomt, is er voor hem geen plaats meer. Hij woont met zijn vader en moeder en zes broers en zussen in een flat van zeventig vierkante meter. Als er geen plek meer voor hem is, loopt hij op en neer naar het Centraal Station. Zodra hij weer thuis is, weet hij dat zijn oudste broer is opgestaan en naar het werk gaat. Hij gaat dan in het vrijgekomen bed liggen.

naar: de Volkskrant van 24 januari 2007
271p
Het blijkt dat veel jongeren regelmatig in aanraking komen met de politie. Er zijn
meerdere oorzaken voor het ontstaan van criminaliteit.
Geef, naar aanleiding tekst 13, een oorzaak.
Doe het zo:
Ik denk dat jongens, zoals in tekst 13, crimineel zouden kunnen worden, omdat
............................................................................................................................
............................................................................................................................
cartoon 6
Fokke en Sukke gaan vaderdag vieren hallo! we zijn op zoek naar … we hebben een john de mol… hele verrassende uitslag van een DNA-test voor ‘m!
bron: NRC Handelsblad van 16 juni 2007
281p
Met DNA als bewijs kan onder andere het vaderschap worden aangetoond, maar
ook of iemand aanwezig was op de plaats van een misdrijf.
Welke uitspraak over DNA is juist?
A DNA telt niet als bewijsmateriaal voor een rechter.
B Een rechter kan een verdachte verplichten mee te werken aan een DNA-
onderzoek.
C Een verdachte wordt vrijgesproken als zijn DNA niet op de plaats van het
misdrijf is gevonden.
tekst 14
No-blowzone in Den Haag De gemeente Den Haag wil alle coffeeshops sluiten die gelegen zijn binnen 500 meter van een school. De gemeente ziet het gebruik van drugs als een oorzaak van criminaliteit en wil de…

No-blowzone in Den Haag De gemeente Den Haag wil alle coffeeshops sluiten die gelegen zijn binnen 500 meter van een school. De gemeente ziet het gebruik van drugs als een oorzaak van criminaliteit en wil de schooljeugd uit de coffeeshops houden. Dan mag er in grote delen van de stad geen coffeeshop meer zijn.

naar: de Volkskrant van 17 maart 2007
291p
Welk beleid herken je in de maatregel van de gemeente Den Haag?
A HALT-beleid
B preventief beleid
C repressief beleid
tekst 15
Publieke executie wegens overspel In Sudan zijn drie mannen en een vrouw publiekelijk geëxecuteerd nadat een raad van stamoudsten had bepaald dat zij zich schuldig hadden gemaakt aan overspel. De vier werden door…

Publieke executie wegens overspel In Sudan zijn drie mannen en een vrouw publiekelijk geëxecuteerd nadat een raad van stamoudsten had bepaald dat zij zich schuldig hadden gemaakt aan overspel. De vier werden door mededorpelingen opgepakt. Zij werden volgens de stammentraditie voor de raad van oudsten gebracht en ter dood veroordeeld. Daarna werden zij midden op straat door stamleden doodgeschoten. Dit heeft een woordvoerder van de plaatselijke autoriteiten dinsdag bekendgemaakt.

naar: de Volkskrant van 5 juni 2007
302p
De rechtspraak in Nederland verschilt van die in Sudan.
Noem uit tekst 15 twee voorbeelden die in het Nederlandse rechtssysteem
anders zijn.
Doe het zo:
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................
tekst 16
Samenscholingsverbod Kanaleneiland UTRECHT - In een deel van de Utrechtse flatwijk Kanaleneiland wordt een samenscholingsverbod ingevoerd. Met deze maatregel en extra politie-inzet wil de Utrechtse burgemeester Annie…

Samenscholingsverbod Kanaleneiland UTRECHT - In een deel van de Utrechtse flatwijk Kanaleneiland wordt een samenscholingsverbod ingevoerd. Met deze maatregel en extra politie-inzet wil de Utrechtse burgemeester Annie Brouwer de gestegen criminaliteit en overlast van overwegend Marokkaanse jongeren in Kanaleneiland-Noord een halt toeroepen. Gemeente en politie spreken van een groep veelplegers met een harde kern van ruim twintig jongeren, die zich schuldig maakt aan straatroof, autokraken, inbraken en dealen.

bron: de Volkskrant van 24 september 2007
tekst 17
Overlast Veel mensen die in deze wijk wonen durven ‘s avonds niet meer naar buiten te gaan. Zij voelen zich niet veilig. Bewoners en bezoekers van Kanaleneiland voelen zich onveilig door de aanwezigheid van deze groep.
naar: nu.nl van 3 oktober 2007
312p
Crimineel gedrag heeft verschillende gevolgen voor de samenleving.
Dat kunnen gevolgen op materieel en immaterieel vlak zijn.
Welke gevolgen herken je in tekst 16 en tekst 17?
Zet een kruisje op de juiste plaats.
Tekst materiële gevolgen immateriële gevolgen 16     17    
tekst 18
Het proces tegen Holleeder Willem Holleeder staat voor het eerst terecht voor het afpersen van vier zakenlieden. Vorige week is de mogelijke afpersing van R. F. behandeld. In die zaak ontkende hij elke betrokkenheid.…

Het proces tegen Holleeder Willem Holleeder staat voor het eerst terecht voor het afpersen van vier zakenlieden. Vorige week is de mogelijke afpersing van R. F. behandeld. In die zaak ontkende hij elke betrokkenheid. Een ander mogelijk slachtoffer van Holleeder en zijn medeverdachten is Willem Endstra, die in mei 2004 is doodgeschoten. De Amsterdamse recherche zei dat Holleeder als mogelijke opdrachtgever wordt gezien. Daarmee is Holleeder voor het eerst hardop in verband gebracht met een moordzaak.

naar: De Provinciale Zeeuwse Courant van 16 oktober 2007
321p
Van wat voor soort criminaliteit wordt Willem Holleeder (zie tekst 18) verdacht?
A van heling
B van veel voorkomende criminaliteit
C van zware criminaliteit
332p
Uit onderzoek blijkt dat jongens en meisjes niet even vaak crimineel gedrag
vertonen.
Wie hebben volgens jou een grotere kans om later crimineel gedrag te gaan
vertonen: jongens of meisjes?
Leg je keuze uit.
Doe het zo:
Ik denk................................................................................................................
want....................................................................................................................
tekst 19
Verdachte bekent moord op Sévèke Geheimzinnige e-mail verzender 'Edmund Dantes' geeft toe dodelijke schoten te hebben gelost.
bron: de Volkskrant van 29 maart 2007
341p
Na enige jaren vond de politie de vermoedelijke moordenaar van Louis Sévèke,
een bekende Nijmegenaar. In kranten en op tv wordt "Edmund Dantes"
verdachte genoemd.
Waarom wordt de vermoedelijke moordenaar van Louis Sévèke ‘een verdachte’
genoemd?
A De politie verdenkt hem van de moord, maar is daar niet zeker van.
B Er is nog geen advocaat aan hem toegewezen.
C Er is weinig bewijs tegen deze man.
D Hij is nog niet door de rechter schuldig bevonden.
foto 5
cameratoezicht
bron: www.amersfoortcentraal.nl
352p
Een drietal maatregelen om criminaliteit aan te pakken:
1. Het vergroten van de sociale controle.
2. Het aanpassen van de bebouwde omgeving.
3. Het vergroten van recreatiemogelijkheden.
Twee manieren om criminaliteit te bestrijden:
4. preventief
5. repressief
Wat voor soort maatregel herken je in foto 5? Werkt deze maatregel vooral
preventief of repressief?
Doe het zo (vul de juiste nummers in):
Ik herken maatregel …… en die werkt vooral.......................................................
tekst 20
Leeuwarden maakt vuist tegen woonoverlast - 'Hufters de stad uit' Gemeente Leeuwarden, politie, woningbouwcorporaties en instellingen voor zorg, hulp en welzijn, willen door samenwerking een vuist maken tegen…

Leeuwarden maakt vuist tegen woonoverlast - 'Hufters de stad uit' Gemeente Leeuwarden, politie, woningbouwcorporaties en instellingen voor zorg, hulp en welzijn, willen door samenwerking een vuist maken tegen woonoverlast. Het motto van deze aanpak: asociaal, crimineel en hufterig gedrag wordt niet getolereerd.

naar: www.nieuwsbank.nl van 26 september 2005
361p
Waarom is woonoverlast in de gemeente Leeuwarden een politiek probleem?
A De politie is bij het probleem betrokken.
B Het bestuur van Leeuwarden is bij het probleem betrokken.
C Meerdere organisaties werken samen om het probleem aan te pakken.
tekst 21
Supermarkt geeft strijd om winkelwagentjes op Een filiaal van Albert Heijn in de Groninger binnenstad heeft besloten geen winkelwagentjes meer aan te schaffen. Binnen drie weken werden vijftig nieuwe winkelwagens…

Supermarkt geeft strijd om winkelwagentjes op Een filiaal van Albert Heijn in de Groninger binnenstad heeft besloten geen winkelwagentjes meer aan te schaffen. Binnen drie weken werden vijftig nieuwe winkelwagens gestolen. Dit zei de bedrijfsleider van de supermarkt. De winkelkarretjes kosten gemiddeld 100 Euro per stuk

bron: De Telegraaf van 19 november 2007
tekst 22
Reactie op het artikel De oudere klant wordt wel mooi op deze wijze geweerd om boodschappen te doen in het betreffende filiaal. Ik ben jarenlang klant geweest, maar kan niet winkelen zonder wagentje vanwege mijn…

Reactie op het artikel De oudere klant wordt wel mooi op deze wijze geweerd om boodschappen te doen in het betreffende filiaal. Ik ben jarenlang klant geweest, maar kan niet winkelen zonder wagentje vanwege mijn gezondheid. Waarom niet een aantal wagentjes op slot zetten en alleen afgeven aan klanten die er echt niet zonder kunnen?

naar: www.detelegraaf.nl van 19 november 2007
372p
Er zijn twee soorten gevolgen van criminaliteit voor de samenleving: materiële
en immateriële.
In welke tekst herken je een materieel gevolg van criminaliteit? Verklaar je
antwoord.
Doe het zo:
In tekst...... herken ik een materieel gevolg van criminaliteit, want......................
............................................................................................................................
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
tekst 23
De Hoge Raad der Nederlanden (kortweg: Hoge Raad) is de hoogste rechtsprekende instantie in Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba op strafrechtelijk gebied. De Hoge Raad zetelt in Den Haag.
naar: nl.wikipedia.org
381p
Wat is één van de taken van de Hoge Raad?
De Hoge Raad
A legt uit hoe bestaande wetten toegepast moeten worden.
B maakt nieuwe wetten.
C oordeelt in hoger beroep over levenslang gestrafte criminelen.
cartoon 7
figuur bij de opgave
bron: www.voxlog.nl
392p
De rechter kan iemand tot een voorwaardelijke of een onvoorwaardelijke
gevangenisstraf veroordelen. Dat heeft de rechter ook gedaan met de persoon
in cartoon 7.
Tot wat voor straf is de persoon in cartoon 7 veroordeeld: een
voorwaardelijke of een onvoorwaardelijke straf. Verklaar je antwoord.
Doe het zo:
De persoon is veroordeeld tot een...............................................................straf,
omdat..................................................................................................................
401p
Er is heel wat onderzoek gedaan naar de oorzaken van criminaliteit.
Gebleken is dat iemand die crimineel gedrag heeft vertoond, dat lang niet altijd
blijft doen.
Wanneer neemt over het algemeen crimineel gedrag af?
Dit neemt af als
A de vriendengroep groter wordt.
B iemand de school verlaat.
C iemand een vaste baan krijgt.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.