Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo bb 2010, tijdvak 1

In de bron is een probleem te zien uit de 19e eeuw . In de grondwet was toen over dit probleem niets geregeld. Tegenwoordig zijn in de grondwet sociale grondrechten opgenomen waardoor deze problemen zich bijna niet meer voordoen. Over welk sociaal grondrecht in de tegenwoordige grondwet gaat deze bron? A Het recht op bestaanszekerheid. B Het recht op gezondheidszorg. C Het recht op kleding. D Het recht op onderwijs.

Kaart A tot en met kaart C zijn drie fragmenten van een stadsplattegrond. kaart A kaart B kaart C Straten zijn vaak genoemd naar politieke leiders. Hieronder staan drie redenen om een straat naar iemand te vernoemen: 1 Deze persoon droeg bij aan de verbetering van de positie van de arbeiders en was grondlegger van de sociaal-democratie. 2 Deze persoon droeg bij aan een christelijke samenleving als partijleider en minister-president. 3 Deze persoon was leider van de liberalen in de 19e eeuw. → Geef per reden aan welke kaart daar bij hoort. Zoek in de plattegronden de naam van de politiek leider die bij de beschrijving hoort.

een affiche uit 1911 Mensen worden opgeroepen een brief aan de Tweede Kamer te ondertekenen. In die brief wordt gevraagd om Algemeen Kiesrecht in te voeren. Welke omschrijving past bij de afbeelding? A de achterstelling van politici B de emancipatie van liberalen C de uitbreiding van grondrechten D de vrijheid van godsdienst

uit een artikel in een krant (2008) In welke zin staat een historische fout? A In zin 2, want Aletta heeft niet verder gestudeerd. B In zin 3, want Aletta is geen huisarts geworden. C In zin 4, want ook vrouwen die belasting betaalden mochten stemmen. D In zin 5, want vrouwen hebben in 1919 het recht gekregen om te stemmen.

Hieronder staan zes beschrijvingen van omroeporganisaties en gezondheidszorg. Elke beschrijving hoort bij een zuil. 1 Aan het eind van de avond besloot de K.R.O. haar uitzending met een religieus woord door bisschop Bekkers. 2 De V.A.R.A. begon haar uitzending met een strijdlied waarin de bevrijding van de arbeiders centraal stond. 3 De verzorging van de patiënten in het Sint Franciscus Gasthuis werd vooral door nonnen verricht. 4 Elke morgen werd in de kerkzaal van het diaconessenziekenhuis door de dominee om Gods zegen gevraagd. 5 Het verzorgingshuis werd genoemd naar de sociaal-democratische leider Willem Drees. 6 Naar de uitzendingen van de N.C.R.V. werd vooral door protestanten geluisterd. → Vul het schema in de uitwerkbijlage in.

een plattegrond van een rechtszaal rechter rechter officier officier van van justitie justitie verdachte verdachte verslaggever verslaggever publieke publieke tribune tribune Enkele uitspraken van personen die op de plattegrond voorkomen: 1 “Als ik bij iemand in een auto stap, ga ik niet eerst achterin kijken of er misschien gestolen spullen liggen. Ik heb niets gedaan.” 2 “Er is voor mij voldoende bewijs aanwezig om vier maanden gevangenisstraf te eisen.” 3 “Volgens mij is de diefstal bewezen en daarom leg ik een gevangenisstraf op van drie maanden.” 4 “De agenten hebben geen orde gehandhaafd, maar ellende veroorzaakt. Doordat mijn cliënt vier dagen vastzat, is hij zijn baan kwijtgeraakt.” → Welke uitspraak hoort bij welke persoon uit de plattegrond ?

In het schema hieronder staan enkele stappen van een wetsvoorstel tot wet. De eerste en de laatste stap zijn al ingevuld. Enkele andere stappen zijn: a behandeling wetsvoorstel door de Eerste Kamer b behandeling wetsvoorstel door de Tweede Kamer c ministerraad bespreekt wetsvoorstel d ondertekening door de Koningin, de indienende minister en de Minister van Justitie → Vul in elk vak van het schema in welke stap daar hoort. wetsvoorstel wordt door ↓ ambtenaren gemaakt stap: ↓ … stap: ↓ … stap: ↓ … stap: ↓ … publicatie van de wet in het Staatsblad

herdenkingsplechtigheid onder een poort Onder deze poort vindt iedere dag om 20.00 uur een herdenkingsplechtigheid plaats in verband met de Eerste Wereldoorlog. De poort staat in een stad, waar één van de grootste veldslagen uit de Eerste Wereldoorlog heeft plaatsgevonden. In welk land staat deze poort? A België B Duitsland C Groot-Brittannië D Nederland

Hieronder staan vijf foto’s over de Eerste Wereldoorlog. foto 1 foto 2 foto 3 foto 4 foto 5 Hieronder staan vijf begrippen die te maken hebben met de Eerste Wereldoorlog: a herdenking b loopgraven c nieuw wapen d ontspanning e vluchtelingen → Geef per begrip aan welke foto erbij hoort. Let op! Elke foto mag maar één keer gebruikt worden. Doe het zo: Bij begrip a hoort foto … (vul nummer in). (enz. tot en met begrip e)

foto uit de jaren dertig in Nederland Op het bord staat de volgende tekst: ‘Geeft ons Nederlanders toch werk. Koopt Nederlandsch fabrikaat.’ Deze foto is gebruikt door de Nederlandse overheid in verband met de economische situatie in de jaren dertig. Waarom heeft de overheid juist in de jaren dertig deze foto gebruikt? A omdat de mensen toen helemaal geen zin hadden om te werken B omdat de Nederlanders toen te veel producten kochten C omdat er toen iets aan de grote werkloosheid gedaan moest worden

Welke uitspraak hoort bij minister-president Colijn in de jaren dertig? A Nederland moet neutraal zijn in de buitenlandse politiek. B Nederland moet neutraal zijn in de oorlog tussen Duitsland en de Sovjetunie. C Nederland moet zich aansluiten bij de Verenigde Staten tegen Duitsland. D Nederland moet zich aansluiten bij Groot-Brittannië tegen Duitsland.

In welke uitspraak staat een oorzaak van de Tweede Wereldoorlog? A De Verenigde Staten wilden meer macht hebben dan de Sovjetunie. B Duitsland had ruzie met de Sovjetunie over de bezetting van Polen. C Duitsland weigerde herstelbetalingen te betalen aan Nederland. D Veel Duitsers waren ontevreden over de armoede en werkloosheid.

Hieronder staan de namen van vier politieke leiders tijdens de Tweede Wereldoorlog: − Churchill − Hitler − Stalin − Roosevelt Tijdens de Tweede Wereldoorlog stonden twee bondgenootschappen tegenover elkaar: de As-mogendheden en de Geallieerden . → Geef per persoon aan tot welk bondgenootschap hij behoorde.

Twee gebeurtenissen tijdens de Koude Oorlog: de bouw van een muur een schip met raketten op weg naar Cuba Hieronder staan de namen van vijf personen: 1 Chroesjtsjov 2 Churchill 3 Gorbatsjov 4 Kennedy 5 Stalin → Welke twee personen waren betrokken bij beide gebeurtenissen die te zien zijn op de foto’s? Schrijf alleen de nummers op.

Hieronder staan vier uitspraken uit de tijd van de Koude Oorlog. 1 De meeste landen in Oost-Europa zijn onze bondgenoten. 2 Het kapitalisme zorgt voor welvaart voor iedereen. 3 Ieder land in Europa moet een communistische regering krijgen. 4 Wij blijven West-Berlijn beschermen tegen de vijand. → Geef op je uitwerkbijlage van elke uitspraak aan of deze gedaan is door de Verenigde Staten of door de Sovjetunie .

Gorbatsjov, de vroegere leider van de Sovjetunie, maakt reclame voor een Frans tassenmerk (2007) Tijdens de Koude Oorlog was het onmogelijk dat de leider van de Sovjetunie reclame maakte voor een tassenmerk uit het Westen. Waarom was dat onmogelijk? A De Berlijnse Muur zorgde ervoor dat de Sovjetunie geen contact kon maken met het Westen. B De leider van de Sovjetunie was te druk met het bouwen van de Berlijnse Muur. C De Sovjetunie was communistisch en het Westen kapitalistisch.

afbeelding A een catalogus met mode en kleding (1956) Hieronder staan enkele ontwikkelingen die in Nederland na de Tweede Wereldoorlog een rol hebben gespeeld: 1 de komst van gastarbeiders 2 de opkomst van een consumptiemaatschappij 3 de verhouding tussen Nederland en de Europese Unie → Geef per afbeelding aan welke ontwikkeling daarbij hoort. Let op! Er blijft één ontwikkeling over.

Hieronder staan vier uitspraken over Europese samenwerking. 1 Na de Tweede Wereldoorlog gingen landen in Europa samenwerken om de kans op een nieuwe Europese oorlog te verkleinen. 2 De EU is het eerste samenwerkingsverband van zes Europese landen. 3 De EU-landen werken samen op het gebied van de handel en wetten. 4 Bij de start van de EU moesten alle deelnemende landen hun munt vervangen door de euro. → Geef op je uitwerkbijlage van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

Hieronder staan drie afbeeldingen die met wegen te maken hebben. afbeelding 1: opening van de eerste autosnelweg in Nederland afbeelding 2: plannen voor de uitbreiding van een autosnelweg van zes naar tien rijbanen afbeelding 3: onderhoud aan een verkeersweg A B 1910 1940 → Geef per letter uit de tijdbalk aan welke afbeelding daarbij hoort. Let op! Elke afbeelding mag maar één keer gebruikt worden.

spotprent over Europa Wat probeert de tekenaar met deze prent duidelijk te maken? A De Europese economie kan de komst van steeds meer gastarbeiders en asielzoekers niet goed opvangen. B De Europese politieke eenheid zorgt ervoor dat Europa internationaal weer meetelt. C Europa kan de internationale economische concurrentie nauwelijks bijhouden.

agenda 2005 Voor welk gevaar wil de tekenaar waarschuwen? A De grote wereldsteden dreigen onleefbaar te worden. B In het westen bestaat angst voor de gevolgen van ernstige besmettelijke ziekten. C Vooral westerse steden lijken doelwit te zijn voor terroristische aanslagen. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.