bronnen

Eindexamen economie vmbo bb 2019, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A
√(1))( BC (2) X^B_C (3) ^B XX^B^C
D
D
D

opgave 1De actiecamera van Nora

11p
Nora wil een actiecamera kopen. Met de actiecamera wil zij op vakantie
filmpjes en foto’s maken. Nora weet dat zij niet genoeg geld op haar
bankrekening heeft om de actiecamera direct te kunnen kopen. Zij wil het
bedrag dat zij tekortkomt in de komende maanden sparen.
Wat is het spaarmotief van Nora?
A sparen uit voorzorg
B sparen voor een doel
C sparen voor renteopbrengst
21p
Nora wil weten hoeveel geld zij per maand moet sparen om de
actiecamera te kunnen kopen. Nora heeft de volgende gegevens:
− winkelprijs actiecamera: € 395
− saldo op haar bankrekening: € 156,80
− aantal maanden dat zij nog kan sparen: 6 maanden
Bereken hoeveel euro Nora per maand nog moet sparen om de
actiecamera te kunnen kopen. Schrijf je berekening op en rond af op
twee decimalen.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
31p
Nora vindt een actiecamera een noodzakelijk goed. Haar moeder zegt:
“Nee hoor! Een actiecamera is duidelijk een voorbeeld van een luxegoed.”
Geef een argument voor de uitspraak van de moeder van Nora.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
41p
Nora heeft al twee maanden gespaard voor de actiecamera. Zij ziet nu
deze aanbieding.
AANBIEDING actiecamera van € 395 voor € 315
Bereken hoeveel procent de actiecamera tijdens de aanbieding
goedkoper is. Rond je antwoord af op één decimaal.
A 0,2%
B 20,3%
C 25,4%
D 79,7%
51p
Een vriend van Nora zegt: “Ik zou gebruikmaken van de aanbieding en het
bedrag dat je tekortkomt zou ik lenen.”
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Een …(1)… (nadeel / voordeel) van geld lenen is dat Nora de actiecamera
meteen kan kopen. Een …(2)… (nadeel / voordeel) van geld lenen is dat
zij rente moet betalen over het geleende bedrag.
(1).............................................................................................................
(2).............................................................................................................
62p
Nora besluit om het bedrag te lenen dat zij tekortkomt. De hoogte van het
rentebedrag is afhankelijk van een aantal factoren.
Geef van de volgende factoren aan of ze wel of niet van invloed zijn
op de totaal te betalen rente. Zet telkens een kruisje in de juiste
kolom.
factoren wel niet de hoogte van het geleende bedrag     de leeftijd van de lener     de looptijd van de lening    

opgave 2V&D Vroom en Dreesmann

Vroeger waren er in grote steden V&D-warenhuizen. Tijdens economische crisis gaven consumenten ook bij minder geld uit, waardoor werkloosheid ontstond.
Welke vorm van werkloosheid ontstond doordat consumenten minder geld uitgaven bij V&D tijdens de economische crisis? A conjuncturele werkloosheid B frictiewerkloosheid C structurele werkloosheid
Een relatief hoge werkloosheid onder winkelmedewerkers kan weer leiden tot nieuwe werkloosheid. Dit komt door de volgende verschijnselen: 1 minder bestedingen 2 minder inkomen 3 minder werk Welke volgorde van de verschijnselen is juist, zodat een economisch logische redenering ontstaat? A…

Een relatief hoge werkloosheid onder winkelmedewerkers kan weer leiden tot nieuwe werkloosheid. Dit komt door de volgende verschijnselen: 1 minder bestedingen 2 minder inkomen 3 minder werk Welke volgorde van de verschijnselen is juist, zodat een economisch logische redenering ontstaat? A werkloosheid • 1 • 3 • 2 • werkloosheid B werkloosheid • 2 • 1 • 3 • werkloosheid C werkloosheid • 3 • 2 • 1 • werkloosheid

V&D ging uiteindelijk failliet en is daarna gesloten. Na sluiting van de warenhuizen hebben veel werknemers van V&D zich ingeschreven bij het UWV. • Geef van de volgende beweringen over het UWV aan of ze juist of onjuist zijn. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom. beweringen juist onjuist Een…

V&D ging uiteindelijk failliet en is daarna gesloten. Na sluiting van de warenhuizen hebben veel werknemers van V&D zich ingeschreven bij het UWV. • Geef van de volgende beweringen over het UWV aan of ze juist of onjuist zijn. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom. beweringen juist onjuist Een werkloze die niet meer wil werken, moet zich inschrijven bij het UWV.     Een werkloze die ingeschreven staat bij het UWV hoort bij de geregistreerde werklozen.     Een taak van het UWV is sollicitatiebrieven schrijven voor werklozen.    

opgave als beeld van het examen
Door sluiting van V&D verloren 10.000 werknemers hun baan. Van hen hadden 1.200 werknemers meteen een nieuwe baan zonder inschrijving bij het UWV. Van de overige werknemers hebben zich er 3.000 niet ingeschreven bij het UWV. Bereken hoeveel procent van de ontslagen werknemers van V&D zich na…

Door sluiting van V&D verloren 10.000 werknemers hun baan. Van hen hadden 1.200 werknemers meteen een nieuwe baan zonder inschrijving bij het UWV. Van de overige werknemers hebben zich er 3.000 niet ingeschreven bij het UWV. Bereken hoeveel procent van de ontslagen werknemers van V&D zich na sluiting heeft ingeschreven bij het UWV. A 12% B 42% C 58% D 88%

Na verloop van tijd openden er andere winkels op een locatie waar eerst een V&D was gevestigd. Die nieuwe winkels leverden in totaal 2.500 arbeidsplaatsen op. • Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.…

Na verloop van tijd openden er andere winkels op een locatie waar eerst een V&D was gevestigd. Die nieuwe winkels leverden in totaal 2.500 arbeidsplaatsen op. • Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Door de opening van de nieuwe winkels stijgt in elk geval …(1)… (het aanbod van / de vraag naar) arbeid. Hierdoor kan het …(2)… (overschot / tekort) op de arbeidsmarkt kleiner worden. (1) ............................................................................................................. (2) .............................................................................................................

Door de opening van nieuwe winkels kregen veel werkzoekenden weer een betaalde baan. Voor sommige mensen is het ontvangen van loon niet de enige reden om te werken. • Noem behalve loon een andere reden voor mensen om te werken.…

Door de opening van nieuwe winkels kregen veel werkzoekenden weer een betaalde baan. Voor sommige mensen is het ontvangen van loon niet de enige reden om te werken. • Noem behalve loon een andere reden voor mensen om te werken. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

opgave 3Ruben wil naar Niger

Ruben volgt een mbo-opleiding
tot onderwijsassistent. Hij wil na
zijn opleiding Engelse les geven
aan kinderen in Niger, een land in
het werelddeel Afrika.
figuur bij de opgave
132p
Ruben heeft gehoord dat Niger een ontwikkelingsland is.
Geef van de volgende kenmerken aan of ze wel of niet horen bij een
ontwikkelingsland. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.
kenmerken wel niet een hoge werkloosheid     een hoge levensverwachting     een snelle bevolkingsgroei    
141p
Ruben leest op internet dat Niger een van de minst ontwikkelde landen ter
wereld is. Hierdoor heeft Niger een slechte infrastructuur.
Noem twee voorbeelden van infrastructuur.
(1)..............................................................................................................
(2)..............................................................................................................
151p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Rijke landen kunnen ontwikkelingslanden helpen door invoerrechten
te …(1)… (verhogen / verlagen). Hierdoor kunnen ontwikkelingslanden
meer …(2)… (exporteren / importeren) en zo meer verdienen.
(1).............................................................................................................
(2).............................................................................................................
161p
Niger heeft 20.000.000 inwoners. Van hen kan 81% niet lezen en
schrijven. Dit is het hoogste percentage van alle landen in de wereld.
Bereken hoeveel inwoners van Niger niet kunnen lezen en schrijven.
Schrijf je berekening op.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
171p
Betere scholing kan in een ontwikkelingsland leiden tot meer
werkgelegenheid.
Hieronder staan vijf verschijnselen.
Zet deze verschijnselen in de juiste volgorde, zodat een economisch
logische redenering ontstaat. Nummer 1 en 5 staan al op de juiste
plaats.
1 betere scholing
2 meer inkomen
3 meer bestedingen
4 minder analfabetisme
5 meer werkgelegenheid
1 … … … 5
181p
Ruben meldt zich bij een hulporganisatie om als vrijwilliger Engelse les te
geven aan kinderen. De hulporganisatie biedt de Engelse lessen gratis
aan. Ruben hoopt zo de kinderen een betere toekomst te kunnen bieden.
Wat biedt de hulporganisatie via Ruben?
A een vorm van gebonden hulp
B een vorm van noodhulp
C een vorm van ontwikkelingssamenwerking

opgave 4Snorscooters

Amin heeft zijn vmbo-diploma
gehaald. Hij mag van zijn ouders
een snorscooter kopen, maar hij
wil eerst informatie verzamelen.
Hij bekijkt hiervoor:
− een vergelijkend
warenonderzoek over
snorscooters en
− een folder van een winkel die
snorscooters verkoopt.
figuur bij de opgave
191p
Noem een voordeel om voor de aankoop van een snorscooter je te
baseren op informatie uit een vergelijkend warenonderzoek.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
202p
Amin wil de snorscooter gebruiken als vervoer naar zijn vervolgopleiding.
Hij beschikt over de volgende gegevens:
− De opleiding is 12 kilometer van zijn huis.
− Drie dagen per week gaat hij naar de opleiding.
− De benzineprijs is € 1,45 per liter.
− Op één liter benzine rijdt de snorscooter 30 kilometer.
Bereken de benzinekosten per schoolweek voor Amin om met de
snorscooter naar zijn opleiding te gaan en terug naar huis. Schrijf je
berekening op en rond af op twee decimalen.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
211p
Amin bekijkt het vergelijkend warenonderzoek.
s prij m er k c o n s u m e n g t e e w n i c ht t a n ki n h o u d t o p s n el h ei d a c c el er ati e b e 1 d ) i e ni n g c o mf ort r e m m e n ei n d o or d e el € kg liter km/uur sec. testoordeel 2) ABC 1.249…

s prij m er k c o n s u m e n g t e e w n i c ht t a n ki n h o u d t o p s n el h ei d a c c el er ati e b e 1 d ) i e ni n g c o mf ort r e m m e n ei n d o or d e el € kg liter km/uur sec. testoordeel 2) ABC 1.249 89 4,5 27 3,6 CTB 1.249 91 5,0 34 3,2 Kibo 2.499 110 6,7 26 4,2 Flux 2.799 110 8,5 27 7,0 Piano 1.499 83 7,3 27 5,1 Miami 2.199 116 7,5 29 3,7 Turbo 1.099 87 4,5 24 4,2

1) aantal seconden optrekken tot topsnelheid; minder seconden is sneller
2) aantal sterren; meer sterren is beter testoordeel
Welke snorscooter heeft het beste eindoordeel? Gebruik het
vergelijkend warenonderzoek.
..................................................................................................................
221p
Khalid is de buurjongen van Amin. Khalid wil ook een snorscooter kopen
en heeft maximaal € 1.400 te besteden. Verder vindt hij het belangrijk dat
de snorscooter snel optrekt. De tankinhoud moet minimaal vijf liter zijn.
Welke snorscooter voldoet het best aan de eisen van Khalid? Gebruik het
vergelijkend warenonderzoek.
A ABC
B CTB
C Piano
D Turbo
231p
Amin kiest uiteindelijk voor de snorscooter van Flux, terwijl die niet als
beste uit de test komt en ook nog eens de duurste is. Hij beslist dus om
geen rekening meer te houden met de gegevens uit het vergelijkend
warenonderzoek.
Noem voor Amin een argument om geen rekening meer te houden met
de gegevens uit het vergelijkend warenonderzoek.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
241p
Khalid adviseert om bij de snorscooter ook een kettingslot met een
keurmerk aan te schaffen.
Waarom zijn sommige producten voorzien van een keurmerk?
A De consument kan dan invloed uitoefenen op de prijzen van bepaalde
producten.
B De consument moet het product voor het gebruik laten keuren.
C De fabrikant geeft hiermee aan dat het product aan bepaalde eisen
voldoet.
D De winkelier stelt zich dan aansprakelijk voor schade aan het product.

opgave 5Mevrouw Barack

De examenklas van mevrouw
Barack maakt een opdracht over
het berekenen van:
− bedrijfskosten
− afzet en omzet
− winst en verlies
− btw.
figuur bij de opgave
252p
Mevrouw Barack vertelt dat elk winkelbedrijf te maken heeft met
bedrijfskosten.
Geef van de volgende voorbeelden aan of ze wel of niet horen bij de
bedrijfskosten van een winkelbedrijf. Zet telkens een kruisje in de
juiste kolom.
voorbeelden wel niet huisvestingskosten     inkoopwaarde van de omzet     lonen    
262p
Mevrouw Barack schrijft een aantal zinnen over een winkelbedrijf op het
bord.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De verkoop in eenheden vermenigvuldigd met de verkoopprijs …(1)…
(exclusief / inclusief) btw is de …(2)… (afzet / omzet).
De nettowinst ontstaat door de …(3)… (brutowinst / omzet) te
verminderen met alle bedrijfskosten.
(1).............................................................................................................
(2).............................................................................................................
(3).............................................................................................................
271p
Nu komt mevrouw Barack met een rekenopgave over een winkelbedrijf.
De volgende informatie is bekend:
omschrijving bedrag bedrijfskosten € 2.250 inkoopwaarde van de omzet € 41.500 omzet € 45.000
Bereken de brutowinst.
A € 1.250
B € 3.500
C € 40.000
D € 42.750
281p
Een leerling vraagt: “Wat betekent de afkorting btw ook alweer?”
Welk antwoord is juist?
A belasting toegenomen waarde
B belasting toegepaste winstmarge
C belasting toegevoegde waarde
D belasting toegevoegde winstmarge
291p
De rekenopgave over de bedrijfskosten van het winkelbedrijf gaat verder.
Het bedrijf heeft een schilder ingehuurd. De rekening van het schilderwerk
bedroeg € 1.815 inclusief 21% btw.
Bereken hoeveel euro het schilderwerk kostte exclusief btw. Schrijf je
berekening op.
..................................................................................................................
..................................................................................................................

opgave 6Fietsenfabriek Bicyclette

figuur bij de opgave
Fietsenfabriek Bicyclette is een
Nederlandse fabrikant van
fietsen.
Het bedrijf levert zijn fietsen aan
klanten in binnen- en buitenland.
302p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Een fiets die fietsenfabriek Bicyclette aan een klant in Spanje levert, hoort
bij de …(1)… (export / import) van Nederland en hierbij wordt …(2)…
(niet / wel) een wisselkoers gehanteerd. De Spaanse klant betaalt bij
aflevering …(3)… (geen / wel) invoerrechten.
(1).............................................................................................................
(2).............................................................................................................
(3)..............................................................................................................
311p
Afgelopen periode heeft fietsenfabriek Bicyclette 800.000 fietsen geleverd
aan het buitenland. De omzet van deze geleverde fietsen bedroeg
€ 780 miljoen.
Bereken de gemiddelde verkoopprijs exclusief btw van deze geleverde
fietsen. Schrijf je berekening op.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
322p
Fietsenfabriek Bicyclette heeft bij de verkoop van haar fietsen in
Nederland concurrentie van buitenlandse fietsenfabrieken, vooral uit
Duitsland en Taiwan.
Noem twee redenen waarom een Nederlandse consument een fiets
koopt van een buitenlandse fietsenfabriek en niet van fietsenfabriek
Bicyclette.
1)..............................................................................................................
2)..............................................................................................................
331p
De eigenaar van fietsenfabriek Bicyclette zegt: “Tegen de concurrentie in
Nederland van fietsenfabrieken uit Duitsland valt niets te doen. Dit komt
door afspraken binnen de Europese Unie (EU).”
Noem een EU-afspraak die concurrentie van Duitse fietsenfabrieken in
Nederland toestaat.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
341p
De Europese Unie (EU) ziet dat er veel fietsen vanuit Taiwan naar Europa
komen. Hierdoor komt de werkgelegenheid bij Europese fietsenfabrieken
in gevaar. De EU stelt de volgende maatregelen voor om de invoer van
fietsen uit Taiwan te verminderen:
1 het verhogen van importheffingen
2 het verlagen van contingentering.
Welk van de voorgestelde maatregelen vermindert in de EU de invoer van
fietsen uit Taiwan?
A alleen maatregel 1
B alleen maatregel 2
C zowel maatregel 1 als maatregel 2
D geen van de maatregelen