Eindexamen economie vmbo bb 2010, tijdvak 1

Jos en Miranda verkopen alle cd’s voor dezelfde prijs. → Is het wel zo verstandig om alle cd’s voor dezelfde prijs te verkopen? Verklaar je antwoord. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

SOUND krijgt te maken met teruglopende cd-verkopen. Miranda gaat onderzoeken of het verstandig is om ook dvd’s te gaan verkopen. Ze heeft de volgende cijfers berekend voor het jaar 2011: − Als er dvd's worden verkocht zal de omzet 40% hoger zijn dan de omzet zonder dvd-verkoop. − De overige kosten zullen met 12% toenemen als er ook dvd’s worden verkocht.   zonder dvd-verkoop met dvd-verkoop omzet € 334.600 € inkoopwaarde € 149.000 € 219.000 overige kosten € 90.000 € nettowinst € 95.600 € → Hoeveel euro bedraagt naar verwachting de nettowinst met de dvd-verkoop in 2011? Vul alle getallen op de open plaatsen in het overzicht in.

Anna en Tjeerd verdienen in 2010 bij elkaar € 60.000. De kosten voor de kinderopvang voor Roos bedragen per maand € 372. Deze kosten worden betaald door de werkgevers, het rijk (de regering) en de ouders. De werkgevers van Anna en Tjeerd betalen ieder een zesde deel van de totale kosten. De bijdrage van het rijk bedraagt 14,8% van de totale kosten. De rest is de eigen bijdrage, betaald door de ouders. → Hoeveel betalen de werkgevers samen aan de kinderopvang per maand? Schrijf je berekening op. ............................................................................................................................

De totale eigen bijdrage aan de kosten voor kinderopvang is in 2010 € 191 per maand. In 2009 bedroeg de eigen bijdrage € 239 per maand. → Met hoeveel procent is de eigen bijdrage voor de kinderopvang in 2010 gedaald ten opzichte van 2009? Schrijf je berekening op. ............................................................................................................................

De werkgevers betalen mee aan de kinderopvang van werknemers om minder vacatures te krijgen. Hieronder staan drie denkstappen die de gedachtegang van de werkgevers goed weergeven. 1 De werknemers houden meer geld over. 2 De kosten voor kinderopvang voor de werknemers worden lager. 3 De werknemers nemen minder snel ontslag om voor de kinderen te zorgen. In welke zin staan de denkstappen zo dat een logische volgorde ontstaat? A De werkgevers betalen mee aan de kinderopvang → 1 → 2 → 3 → Er komen minder vacatures. B De werkgevers betalen mee aan de kinderopvang → 2 → 1 → 3 → Er komen minder vacatures. C De werkgevers betalen mee aan de kinderopvang → 2 → 3 → 1 → Er komen minder vacatures. D De werkgevers betalen mee aan de kinderopvang → 3 → 2 → 1 → Er komen minder vacatures.

Ondanks de bijdragen van de werkgevers en het rijk kost de kinderopvang ouders veel geld. Toch willen Anna en Tjeerd beiden blijven werken. Daar hebben Anna en Tjeerd meerdere redenen voor. → Zet bij elke reden voor Anna en Tjeerd een kruisje in de juiste kolom. meer tijd voor hun dochter meer zelfontplooiing inkomen meer tijd voor familie en vrienden

In 2008 gaf de gemiddelde scholier nog € 1.392 per jaar uit. In 2009 gaf de gemiddelde scholier al € 1.512 uit. Dit heeft het NIBUD (Nederlands Instituut voor Budgetvoorlichting) berekend. In 2008 en 2009 waren er 750.000 scholieren. Scholierenuitgaven in procenten in 2009 → Hoeveel is door de gemiddelde scholier in 2009 uitgegeven aan frisdrank? Schrijf je berekening op. ............................................................................................................................

In 2009 werd per scholier gemiddeld € 226,80 uitgegeven aan cadeaus. In 2008 en 2009 waren er 750.000 scholieren. → Hoeveel werd er in 2009 door scholieren in Nederland in totaal aan cadeaus uitgegeven? Schrijf je berekening op. ............................................................................................................................

Peter is niet de enige colaliefhebber. Alle leerlingen uit de klas houden ervan. De leraar laat de klas van Peter een smaaktest doen met vier cola’s. Iedereen proeft de cola’s blind en kiest de lekkerste en de op één na lekkerste cola. Hieronder zie je de resultaten. Resultaten smaaktest 9 aantal malen gekozen 8 7 6 5 4 3 2 1 0 AH huismerk Coca Cola Euroshopper Legenda: lekkerste een na lekkerste Hoeveel leerlingen deden mee aan de test? A 11 B 15 C 22 D 44

Peter heeft in de test zijn favoriete Coca Cola als nummer 1 gekozen. “Ik vind Coca Cola het lekkerst, dus vervul ik mijn behoeften het best als ik Coca Cola koop.” De leraar van Peter is het niet met hem eens: “Coca Cola is duurder dan andere merken. Je kunt beter een ander merk kopen.” Hieronder staan twee uitspraken. → Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Peter heeft meer geld over voor Coca Cola dan voor andere Peters leraar merken. bedoelt dat je meer behoeften kunt vervullen door een goedkoper merk cola te kopen.

Het hoofdkantoor blijft in Denemarken. Alleen de productie van het speelgoed wordt naar Mexico verplaatst. Dit heeft gevolgen voor de werkgelegenheid in Denemarken. Welke stelling is juist? A De vraag naar hooggeschoolde arbeid in Denemarken daalt. B De vraag naar hooggeschoolde arbeid in Denemarken stijgt. C De vraag naar laaggeschoolde arbeid in Denemarken daalt. D De vraag naar laaggeschoolde arbeid in Denemarken stijgt.

Sören, een werknemer van Lego, zegt: “Niet alleen die 1.200 mensen die nu in Billund bij Lego werken raken hun baan kwijt. Na een tijdje zullen nog meer mensen in Billund ontslagen worden.” Sören gebruikt hierbij de volgende drie denk stappen: 1 De koopkracht in Billund daalt. 2 Het inkomen van de ontslagen werknemers daalt. 3 De consumptie in Billund daalt. In welke zin staan de denkstappen zo dat de gedachtegang van Sören goed wordt weergeven? A Er worden mensen bij Lego ontslagen → 1 → 2 → 3 → Er worden meer mensen ontslagen. B Er worden mensen bij Lego ontslagen → 2 → 3 → 1 → Er worden meer mensen ontslagen. C Er worden mensen bij Lego ontslagen → 2 → 1 → 3 → Er worden meer mensen ontslagen. D Er worden mensen bij Lego ontslagen → 3 → 1 → 2 → Er worden meer mensen ontslagen.

De verplaatsing van de productie heeft gevolgen voor de werkgelegenheid in Denemarken. Sören vindt dat de Europese Unie (EU) de werkgelegenheid in de EU moet beschermen tegen de concurrentie uit landen buiten de EU. Op welke manier zou de EU de werkgelegenheid kunnen beschermen? A belastingverhoging voor bedrijven binnen de EU B invoerrechten op producten van binnen de EU C subsidies voor bedrijven binnen de EU

Sören vindt dat de Europese Unie (EU) de werkgelegenheid binnen de EU moet beschermen tegen de concurrentie uit landen buiten de EU. → Ben je het met Sören eens of oneens? Geef een argument voor je mening. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Behalve invoerrechten zijn er ook kosten waar de bierproducent in Kongo mee te maken heeft. Door deze kosten is een flesje bananenbier in Amsterdam duurder dan een flesje Heineken. Hieronder staan enkele uitspraken over kosten waar producenten van bananenbier uit Kongo mee te maken kunnen hebben. → Zet in elke rij een kruisje in de juiste kolom. De producenten van bananenbier hebben te maken met hogere De producenten transportkosten. van bananenbier hebben te maken met hoge arbeidskosten. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Economische groei in arme landen zoals Kongo kan leiden tot meer werkgelegenheid in de rijke westerse landen. Hieronder staan drie denkstappen: 1 Meer vraag naar producten uit Europa 2 Meer export naar Kongo 3 Meer inkomen voor Kongo In welke zin staan deze denkstappen zo dat er een logische redenering ontstaat? A Kongo kent economische groei → 1 → 2 → 3 → Werkgelegenheid in Europa stijgt. B Kongo kent economische groei → 1 → 3 → 2 → Werkgelegenheid in Europa stijgt. C Kongo kent economische groei → 2 → 1 → 3 → Werkgelegenheid in Europa stijgt. D Kongo kent economische groei → 2 → 3 → 1 → Werkgelegenheid in Europa stijgt. E Kongo kent economische groei → 3 → 1 → 2 → Werkgelegenheid in Europa stijgt. F Kongo kent economische groei → 3 → 2 → 1 → Werkgelegenheid in Europa stijgt.

Veel consumenten zijn voor de afschaffing van de invoerrechten op bananenbier. → Geef hiervoor een verklaring. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Europese producenten zijn tegen de afschaffing van de invoerrechten op bananenbier. Maar ze zijn wel bereid om Kongo te helpen. → Noem een manier waarop Europese producenten van bier Kongo wel zouden kunnen helpen. ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

Veel consumenten zijn voor de afschaffing van de invoerrechten op bananenbier. Europese producenten zijn tegen de afschaffing. Beide groepen hebben dus tegengestelde belangen. → Geef een argument waarom de Europese producenten tegen de afschaffing van invoerrechten op bananenbier zijn. ............................................................................................................................