Eindexamen economie vmbo bb 2006 tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen

- Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

- Geef verbeteringen aan volgens de voorbeelden 2 of 3.

A

(2)

(3)

D

opgave 1GRATIS AUTOBANDEN INLEVEREN

Jaarlijks worden er in Nederland 6 miljoen autobanden versleten. 1,5 miljoen banden worden vervangen door nog goede tweedehands banden. 4,5 miljoen banden worden vervangen door geheel nieuwe. Welk deel van het totaal aantal versleten autobanden wordt vervangen door geheel nieuwe autobanden? A eenderde deel B eenvierde deel C tweederde deel D drievierde deel

Bijna elk jaar worden er meer banden verkocht. Maar dat geldt niet alleen voor banden. De afgelopen tientallen jaren is de totale consumptie van alle goederen en diensten in Nederland alleen maar toegenomen. → Noem twee oorzaken van de groei van de consumptie. 1 .......................................................................................................................................... 2 ..........................................................................................................................................

De staatssecretaris van milieu zegt naar aanleiding van het krantenbericht boven vraag 1: “De toename van de productie van autobanden heeft nadelige gevolgen voor het milieu”. Hieronder staan twee voorbeelden. → Zijn dit juiste voorbeelden van nadelige gevolgen van productie voor het milieu? Zet bij elk voorbeeld een kruisje op de juiste plaats. voorbeeld juist voorbeeld onjuist voorbeeld Meer verbruik van grondstoffen Meer vervuiling

Van de ingeleverde autobanden wordt opnieuw rubber gemaakt. Wat zal voor de bandenfabrikanten de belangrijkste reden zijn om nieuwe banden te maken van rubber van oude banden? A het beschermen van het milieu B hogere kosten C lagere kosten

Bij de aanschaf van nieuwe banden betaal je een ‘afvalbeheersbijdrage’. Je mag dan de oude banden gratis inleveren. Bekijk onderstaande rekening. F A K T U U R K O N T A N T E _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ KWALITEITSKONTROLE: GEMONTEERD DOOR: ARDALAN GEKONTROLEERD DOOR: TESTERINK _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ART. NR OMSCHRIJVING _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ MICHELIN 195/60 H 15 E3A 340 AFVAL BEHEERS BIJDR. 6000004 2P UITLIJNEN + BALANC 110 VENTIELEN RC REMMENCHECK _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ F A K T U U R T O T A A L _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ART. GELEVERD & GEMONTEERD Hoeveel bedraagt de afvalbeheersbijdrage per band ? A € 3,00 B € 6,00 C € 12,00

Hieronder staan twee uitspraken. → Zet bij elke uitspraak een kruisje op de juiste plaats. De afvalbeheersbijdrage verhoogt de aanschafkosten van een nieuwe Het illegaal band. dumpen van autobanden levert voortaan financieel voordeel op voor de eigenaar van die banden.

opgave 2WATERZUIVERING

Hieronder staat een aantal gegevens van waterzuiveringsinstallaties. type installatie capaciteit per maand Aankoopprijs Aqua 1 800 liter € 14.000 Aqua 2 3.200 liter € 25.000 Aqua 3 4.000 liter € 30.000 Aqua 4 9.600 liter € 40.000 Hydro 600 6.000 liter € 30.000 Hydro 1200 12.000 liter € 50.000

Wat is, in aankoopprijs, de goedkoopste Aqua-installatie waarmee Berends B.V. 800 liter water per week kan zuiveren? A Aqua 1 B Aqua 2 C Aqua 3 D Aqua 4

De overheid geeft subsidies voor waterzuiveringsinstallaties. Waarom geeft de overheid zulke subsidies? A om bedrijven meer winst te laten maken B om het water duurder te maken, zodat het zuiniger wordt gebruikt C om milieubewust gedrag te belonen

Berends B.V. ontvangt 40% subsidie op de aankoopprijs van een waterzuiveringsinstallatie. → Hoeveel euro subsidie ontvangt Berends B.V. voor een Aqua 4-waterzuiveringsinstallatie? Geef de berekening. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................

Met het oog op de toekomst koopt Berends B.V. uiteindelijk de waterzuiveringsinstallatie Hydro 1200. Na aftrek van de subsidie betaalt Berends B.V. voor de Hydro 1200 € 30.000. De installatie gaat 5 jaar mee. Berends B.V. maakt per jaar 1.200 producten. Hoeveel bedragen de extra uitgaven aan de waterzuiveringsinstallatie per product? A € 5,00 B € 25,00 C € 6.000,00

Berends doet twee uitspraken over de waterzuiveringsinstallatie. → Zijn de uitspraken juist? Zet bij elke uitspraak een kruisje op de juiste plaats. Door de aanschaf van de waterzuiveringsinstallatie neemt de schade aan het milieu af. Door de aanschaf van de waterzuiveringsinstallatie nemen mijn bedrijfsuitgaven toe.

→ Vul hieronder de juiste woorden in om te laten zien of Berends gelijk heeft. Kies uit de volgende woorden: belangrijk / evenveel / meer / minder / onbelangrijk Ik produceer milieuvriendelijk. Daardoor komt er …………………………………………………………………………. vraag naar mijn producten, want mijn klanten vinden dat………………………………………………………………………...

opgave 3ALBERT GAAT WERKEN

Albert is 16 jaar en wil na zijn eindexamen VMBO vakantiewerk gaan doen. Hij wil graag geld verdienen voor een vakantie. Na zijn vakantie gaat hij in september naar het ROC.

131p

Albert is niet de enige die in de zomer een baantje zoekt. Het aanbod van arbeid is dan

groter dan normaal.

Is er door het grote aanbod van arbeid in de zomer sprake van seizoenswerkloosheid?

A Ja, want er is in de zomer veel vraag naar arbeid. De werkloosheid is dan juist hoog.

B Ja, want er is in de zomer weinig vraag naar arbeid. De werkloosheid is dan juist

hoog.

C Nee, want er is in de zomer veel vraag naar arbeid. De werkloosheid is dan juist laag.

D Nee, want er is in de zomer weinig vraag naar arbeid. De werkloosheid is dan juist

laag.

141p

Albert heeft verschillende vacatures gevonden.

Welke van de onderstaande soorten werk mag je volgens de Arbeidsomstandighedenwet

(Arbowet) niet zonder bedrijfskleding doen?

A asbest verwijderen

B bezorgen van folders

C magazijnwerk

D plukken bij een champignonkwekerij

151p

Voor welke van de onderstaande functies moet Albert geschoold zijn?

A benzinepompmedewerker

B beveiligingsmedewerker

C krantenbezorger

D vakkenvuller in de supermarkt

161p

Albert heeft berekend dat hij met schoonmaken in totaal € 297 kan verdienen. Hiervoor

werkt hij 6 weken lang elke week 15 uur.

Bloembollen pellen levert € 2,80 per uur op.

Met welk baantje verdient Albert per uur het meest: met schoonmaken of met

bloembollen pellen? Geef de berekening.

.............................................................................................................................................

171p

De vakantie is weer voorbij. Albert begint met zijn vervolgopleiding en is op zoek naar een

baantje dat met zijn studie is te combineren. Daarom wil hij flexibele werktijden.

Welk baantje kan Albert het beste kiezen als hij flexibele werktijden belangrijk vindt:

folders rondbrengen of vakken vullen? Leg je antwoord uit.

.............................................................................................................................................

opgave 4VERS OF UIT DE AUTOMAAT

Elza werkt bij de gemeente Breda als hoofd van de huishoudelijke dienst. Tot de taken van de huishoudelijke dienst hoort ook de koffievoorziening. Nu zorgt Jannie voor de koffie. Elza vraagt zich af of er niet beter een koffieautomaat kan komen.

181p

Jannie zet gemiddeld 200 kopjes koffie per dag. Ze werkt 240 dagen per jaar. Haar

loonkosten bedragen € 16.500 per jaar.

Hoeveel bedragen haar loonkosten per kopje koffie?

A € 0,22

B € 0,23

C € 0,34

D € 0,35

191p

Elza heeft een offerte gekregen van KOFFIEZET B.V. De aanschafprijs van een

koffieautomaat bedraagt € 50.000. Na elk jaar wordt de koffieautomaat wat minder waard.

Deze waardevermindering van de koffieautomaat behoort tot de bedrijfskosten.

Welke van de volgende kosten behoort of behoren ook tot de bedrijfskosten?

1 de huisvestingskosten

2 de verkoopkosten

3 de loonkosten

A alleen 1 en 2

B alleen 1 en 3

C alleen 2 en 3

D 1, 2 en 3

201p

Elza heeft de kosten van Jannies koffie vergeleken met de kosten van een

koffieautomaat. In tabel 1 zie je de gegevens.

tabel 1

kosten per jaar Jannies koffie koffieautomaat loonkosten € 16.500 € 600 koffiekosten € 3.300 € 3.300 waterkosten € 2.000 € 2.000 energiekosten € 2.000 € 3.000 onderhoudskosten € 50 € 1.000 overige kosten € 1.000 € 7.000

Geef een reden waarom er ook bij vervanging van Jannie door een koffieautomaat

nog loonkosten voor de koffievoorziening kunnen zijn.

.............................................................................................................................................

Bekijk tabel 1.

211p

Elza verwacht dat met een koffieautomaat per jaar 60.000 kopjes koffie worden

gedronken.

Wat kost een kopje koffie uit de automaat?

A € 0,28

B € 0,29

C € 0,41

D € 0,42

221p

Henk, een collega van Elza, zegt dat hij graag Max-Havelaarkoffie of koffie met het EKO-

keurmerk op de afdeling wil hebben. Elza zegt: “Dat doen we niet want die is duurder.”

Henk zegt dat er behalve de smaak van de koffie nog een andere reden is om toch die

Max-Havelaarkoffie of koffie met het EKO-keurmerk te kopen.

Welke reden kan Henk hiervoor geven?

.............................................................................................................................................

231p

Elza vindt dat de koffievoorziening goedkoper moet worden. “Het kost de gemeente nu

teveel”, zegt zij.

Noem een manier waarop de kosten van de koffievoorziening voor de gemeente

Breda kunnen dalen, ook als Jannie blijft werken.

..........................................................................................................................................

opgave 5FIETSEN MET MY BIKE

“Ik heb twee grafieken gemaakt”, zegt de boekhouder. Die staan hieronder. afbeelding 2 Afzet van fietsen van 2003 tot en met 2005 1.200 afzet omzet (x € 1.000) 1.000 800 600 400 200 0 2003 2004 2005 Bekijk afbeelding 2.

Nicole kijkt naar de grafieken. “Zijn onze fietsen niet te duur?”, vraagt ze. Hoeveel was in 2005 de gemiddelde verkoopprijs per fiets? A € 400 B € 500 C € 1.000 Bekijk afbeelding 2.

→ Zijn er in 2004 meer of minder fietsen verkocht dan in 2003? Verklaar je antwoord. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................

tabel 2 jaar 2003 2004 2005 Aantal werknemers 7 6 8 Aantal arbeidsplaatsen in fulltime banen 4 4 7 Bekijk tabel 2.

→ Met hoeveel procent is het aantal werknemers in 2005 gestegen ten opzichte van 2004? Geef de berekening. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... Bekijk tabel 2 en afbeelding 2.

Is de afzet per arbeidsplaats in fulltime banen in 2005 vergeleken met die van 2004 gedaald, gelijk gebleven of gestegen? A gedaald B gelijk gebleven C gestegen

De boekhouder zegt: “De nettowinst van My Bike zal in 2006 waarschijnlijk hoger zijn dan in 2005, maar de totale brutowinst zal in 2006 lager zijn dan in 2005.” Hoe kan de lagere totale brutowinst verklaard worden? A De inkoopwaarde zal dalen. B De inkoopwaarde zal stijgen C De overige kosten zullen dalen. D De overige kosten zullen stijgen.

“Hoe kan de productie per werknemer stijgen?”, wil Nicole ten slotte weten. → Zet in elke regel een kruisje in het vak juist of in het vak onjuist. De productie per werknemer kan stijgen door: juist onjuist scholing automatisering herverdelen van taken

opgave 6MEGADEAL

afbeelding 1

PPVoRRor OOca. CC57 TTmilEEjardRRdoll&&ar lijfGGt PrAAoctMMer &BBGaLLmbEEle dKKe sOOcheOOermPPesTTjesprGGoduIIcLLenEEt GTTiletTTte iEEn.

P&G The Gilette Company 30.000 in 14 landen werknemers 110.000 in 80 landen * = geschat * 10,3 miljard dollar omzet 51,4 miljard dollar * 2,3 miljard dollar nettowinst 6,5 miljard dollar Scheergerei bekendste artikelen: Luiers (Pampers) Batterijen (Duracell) Wasmiddelen (Dreft) Mondverzorging (Oral-B) Chips (Pringles)

Bekijk afbeelding 1.

301p

Tot welke economische sector behoort Gilette?