Eindexamen aardrijkskunde vmbo bb 2007, tijdvak 2

Op kaart 1 staat Arnhem en omgeving. Veel middelbare scholieren gaan elke dag naar Arnhem. Ook Carlijn, Dada en Safiya. Ze zijn alledrie net veertien geworden en wonen nog bij hun ouders. Carlijn woont in Giesbeek, Dada woont in Wolfheze en Safiya woont in Zevenaar. We kijken naar het voorzieningenniveau in deze drie plaatsen. Welke van deze drie scholieren kan niet met de trein naar school gaan? A Carlijn uit Giesbeek B Dada uit Wolfheze C Safiya uit Zevenaar

McDonald’s is een internationale restaurantketen met veel restaurants in Nederland. Ook in het centrum van Arnhem bevindt zich een restaurant van McDonald’s. Wat kun je zeggen over het verzorgingsgebied van deze McDonald’s in Arnhem? A Het verzorgingsgebied beperkt zich tot de stad Arnhem. B Het verzorgingsgebied beperkt zich tot de provincie Gelderland. C Het verzorgingsgebied beperkt zich tot Nederland.

Naar aanleiding van tekst 1 vragen Alice en Kim zich af hoe het komt dat de afstand tot zo’n groot warenhuis, zoals de Bijenkorf, zo veel groter is dan de afstand tot winkels in de buurt. Kim zegt: ”De afstand tot zo’n groot warenhuis is groter omdat de drempelwaarde hoger is.” Alice zegt: “De afstand tot zo’n groot warenhuis is groter omdat de reikwijdte groter is.” → Omcirkel hieronder achter Kim en Alice of zij gelijk hebben of niet. Kim: gelijk / ongelijk Alice: gelijk / ongelijk

In 2006 is opnieuw een onderzoek gedaan naar de afstand tussen huis en winkels in de buurt. Wat zal het resultaat zijn geweest van dit onderzoek in 2006? A De gemid delde afstand tussen huis en winkels op het platteland in Nederland is kleiner geworden. B De gem iddelde afstand tussen huis en winkels op het platteland in Nederland is gelijk gebleven. C De gemiddelde afstand tussen huis en winkels op het platteland i n Nederland is groter geworden.

In het artikel wordt een aantal mogelijkheden genoemd om de woonwijk Ble kkerhoek op te knappen. Bij de b ehandeling van het thema Leefbaarheid in d e aardrijkskundeles bespreken de leerlingen tekst 2. J oop zegt: “In de tekst wordt zowel gesproken over sanering als over renovatie.” Karel zegt: “In de tekst wordt alleen gesproken over renovatie.” Marieke zegt: “In de tekst wordt alleen gesproken over sanering.” Wie heeft er gelijk? A Joop B Karel C Marieke

Seniorenwoningen zijn bestemd voor mensen van 55 jaar en ouder. → Noem twee voordelen van dit soort woningen voor de bewoners. 1 ......................................................................................................................... ............................................................................................................................ 2 ......................................................................................................................... ............................................................................................................................

In Nederland zijn heel wat ziekenhuizen. In een beperkt aantal ziekenhuizen worden grote en ingew ikkelde hartoperaties uitgevoerd. → Wat is daarvoor de red en? .... . ................................... .................................................................................... ............................................................................................................................

Naar aanleiding van bovenstaand bevolkingsdiagram ontstaat in de klas een discussie over de volgende vraag: Waarom is het aantal vrouwen van 70 jaar en ouder veel groter dan het aantal mannen van 70 jaar en ouder? Huriye zegt: “Dat komt doordat er meer meisjes worden geboren.” Karel zegt: “Dat komt doordat vrouwen een hogere levensverwachting hebben.” Kim zegt: “Dat komt doordat de vergrijzing bij de vrouwen veel kleiner is.” Welke leerling heeft gelijk? A Huriye B Karel C Kim

Het aantal inwoners van een stad kan toenemen. → Noem twee reden en waardoor het aantal inwoner s van een stad kan toenemen. 1 . . ................................................. ...................................................................... ........................................................................................................................... . 2 ............................................. ............................................................................ ............................................................................................................................

Het welvaartsniveau in een land of gebied is van invloed op de levensverwachting. In de klas ontstaat hierover een discussie. Drie leerlingen doen de volgende uitspraken. Jeroen zegt: “Als we naar Turkije kijken dan zal de gemiddelde levensverwachting het hoogst zijn in Oost-Turkije.” Pelin zegt: “Als we naar Turkije kijken dan zal de gemiddelde levensverwac hting het hoogst zijn in West-Turk ije.” Naimi zegt: “D e gemiddelde levensverwachting zal overal in Turkije even hoog zijn.” → Omcirk el hieronder achter de cijfers 1, 2 en 3 of deze uitspraak juist is of onjuist. 1 uitspraak van Jeroen: juist / onjuist 2 uitspraak van Pelin: juist / onjuist 3 uitspraak van Naimi: juist / onju ist tabel 1 G ezondheidszorg en bevolking in enkele landen in 2000   land P land Q land R zuigelingensterfte in ‰ 49 4 5 kraamvrouwensterfte in ‰ 180 7 10 levensverwachting in jaren 71 78 79 ingeënte kinderen onder 1 jaar in % 79 95 97

tabel 2 Bevolking van Almere verdeeld naar herkomst, 2004 land land Nederland 113.381 Ghana voormalig Nederlands-Indie 3.826 Egypte Duitsland 3.165 Zuid-Afrika Groot-Brittannie 975 overig Afrika Belgie 676 Indonesie Italie 495 Irak Spanje 492 Iran Polen 434 Afghanistan Frankrijk 391 China Portugal 340 Vietnam overige EU-landen 995 Filippijnen voormalig Joegoslavie 838 Pakistan voormalig Sovjet Unie 499 Hongkong overig Europa 423 India Suriname 16.551 overig Azie Nederlandse Antillen 4.058 Australie en overig Oceanie 347 Marokko 4.754 overig/onbekend Turkije 2.444 Verenigde Staten 425 overig Amerika 1.995 totaal

Op 30 november 1976 krege n de allereerste bewoners van de stad Almere de s leutel van hun nieuwe huis. Vanaf die datum is de stad gaan groeien. Hieronder staan twee uitspraken over Almere. Gebruik hierbij ook tabel 2. 1 Het aantal allochtonen is groter dan het aantal autochtonen. 2 In Almere zijn evenveel buurten gesane erd als in Amsterdam. → Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 e n 2 of deze uitspraak juist is of onjuist. uitspraak 1: juist / onjuist uitspraak 2: juist / onjuist

Hieronder staan vier mogelijke redenen waarom steeds minder mensen asiel aanvragen in de Europese Unie. 1 Er zijn geen oorlogen meer in de wereld. 2 Europa is veel strenger geworden bij het toelaten van asielzoekers. 3 In veel Europese landen ging het in deze periode minder goed met de economie. 4 Veel Afrikaanse landen hebben nu een tekort aan werknemers. Twee van deze redenen zijn juist → Welke twee redenen zijn juist? ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

In 2025 verwachten we dat de vergrijzing in het westen minder zal zijn dan in de rest van Nederland. M ogelijke redenen zijn: 1 de komst van vooral jongere migranten naar de Randstad 2 migratie van vooral ouderen vanuit het westen naar andere delen van Nederland 3 hoger sterfte-overschot in het westen dan in de rest van Nederland Twee van deze redenen zijn juist. → Welke twee redenen zijn juist? ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

foto 5 De minister op werkbezoek, 2005 kaart 9 kaart 10 Spreiding van allochtonen uit Stadsdelen van Den Haag Suriname, Aruba en de Nederlandse Antillen over Den Haag Totaal aantal Surinaamse en Antilliaanse allochtonen: 48 900 (11,1%) De Minister van Vreemdelingenzaken en Integratie kreeg tijdens een werkbezoek aan het Haagse zorgcentrum Transvaal allerlei hapjes aangeboden. In dit zorgcentrum komen veel Surinamers van hindoestaanse afkomst. Walter en Lisette van klas 4B bespreken foto 5 en de kaarten 9 en 10. Hiermee zoeken zij uit in welk stadsdeel het zorgcentrum Transvaal ligt.

Hieronder staan drie mogelijke redenen van de regering om deze maatregel in te voeren. 1 om de segregatie in de stad te verminderen 2 om verdere verpaupering van oude wijken tegen te gaan 3 om suburbanisatie van allochtonen tegen te gaan. → Omcirkel hieronder achter de cijfers 1, 2 en 3 of deze mogelijke reden juist is of onjuist. reden 1: juist / onjuist reden 2: juist / onjuist reden 3: juist / onjuist

Volgens bovensta ande tekst wil de onderwijswethouder van Roosendaal de allochtone leerlingen en autochtone leerlingen beter verdelen over alle basisscholen in Roo sendaal. Desnoods door een leerlingenstop op enkele scholen. E en nadeel ervan is echter A dat de afstand naar school groter kan worden. B dat er erg grote scholen zullen ontstaa n. C dat ouders meer schoolgeld zullen moeten gaan betalen.

Tijdens de aardrijkskundeles van mevrouw De Wilde wordt bovenstaande grafiek besproken. Meriam zegt: ”Logisch dat de groep niet-westerse immigranten met een uitkering zo groot is. Veel niet-westerse immigranten zijn asielzoekers en die mogen nog niet werken.” Josien zegt: ”Veel niet-westerse immigranten zijn vaak ongeschoold of niet voldoende geschoold. Hierdoor krijgen zij vaak moeilijker een baan en eerder een uitkering.” → Omcirkel hieronder achter de namen Meriam en Josien of deze uitspraak juist is of onjuist. uitspraak Meriam: juist / onjuist uitspraak Josien: juist / onjuist Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tekst 9. 1 Te weinig gemengde scholen is het probleem van alle gemeenten in Nederland. 2 Taalachterstand komt alleen voor op zwarte scholen in de vier grote steden. → Omcirke l hieronder achter de cijfers 1 en 2 of deze uitspraak juist is of onjuist. uitspraak 1: juist / onjuist uitspraak 2: ju ist / onjuist foto 7 Een flat in een g rote stad

Bovenstaande foto is genomen in een grote stad ergens in Nederland. In deze flat wonen waarschijnlijk veel A westerse immigranten. B niet-westerse immigranten. C autochtone Nederlanders. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.